Thứ 2, 19/08/2019, 16:38 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Về Bình Định vui hội bài chòi

SỸ HÒA 10/02/2019 09:44

TGTTO
Những ngày này, du khách ghé thăm Bảo tàng Quang Trung (thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định) viếng Điện thờ Tây Sơn Tam Kiệt sẽ có dịp chứng kiến trong khuôn viên bảo tàng một hội đánh bài chòi rộn ràng tiếng hát ca.

Nhưng Tết này, đâu chỉ riêng Tây Sơn mà nhiều địa phương ở Bình Định như: Quy Nhơn, Hoài Nhơn, An Nhơn, Tuy Phước, Phù Cát… cũng mở hội đánh bài chòi đông vui...

Đông đảo du khách đến xem hội đánh bài chòi trong khuôn viên Bảo tàng Quang Trung.

Trong các di sản văn hóa phi vật thể từng được vinh danh tại Việt Nam, “Nghệ thuật bài chòi Trung Bộ” là trường hợp rất độc đáo. Loại hình nghệ thuật này kết hợp đa dạng âm nhạc, thơ ca, diễn xuất, hội họa và văn học… “phủ sóng” tới 9 tỉnh thành miền Trung, gồm: Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa và TP. Đà Nẵng. 

Vốn xuất phát từ trò chơi dân gian của những người dựng chòi canh nương rẫy, sau này được Đào Duy Từ (1571 - 1643), khi theo chân chúa Nguyễn vào Nam đã tập hợp, chỉnh lý lại thành những làn điệu hò vè, hát ru, hát lí… để làm thành những câu hát cho hội đánh bài chòi dân gian nhiều kiểu cách như hiện nay. 

Du khách mua thẻ chơi bài được ngồi trong các chòi để lắng nghe anh chị hiệu hô.

Con bài được đặt bằng những cái tên mang tính ước lệ như: Bạch Huê, Nhứt Nọt, Ngũ Trượt, Chín Cu… 

Các nhạc cụ phục vụ hô bài chòi gồm: trống chiến, mõ, thanh la, đàn nhị, đàn hồ, kèn bầu.

Ở Bình Định, bài chòi có sức sống mãnh liệt và rất sâu sắc trong lòng người dân. Bài chòi dù trải qua bao năm tháng thăng trầm cũng như chiến tranh nhưng được tầng lớp nhân dân mến yêu gìn giữ và phát triển tốt vì tính dân gian rất gần gũi với nhân dân lao động. 

Cách thức chơi bài chòi truyền thống gần như vẫn được giữ nguyên, với 9 chòi tất cả. Người mua thẻ chơi bài được ngồi trong các chòi để lắng nghe anh chị hiệu hô (người làm trò). Các nhạc cụ phục vụ hô bài chòi gồm: trống chiến, mõ, thanh la, đàn nhị, đàn hồ, kèn bầu. Mỗi lượt chơi chỉ có một chòi giành chiến thắng. Phần thưởng thường là một ly rượu trắng ngon và một ít tiền tượng trưng.

Trong bộ bài chòi gồm 30 cặp, trong mỗi con bài có hình vẽ theo kiểu tượng trưng, siêu thực và được đặt bằng những cái tên mang tính ước lệ như: Bạch Huê, Nhứt Nọt, Ngũ Trượt, Chín Cu… 

Trong bài chòi không thể thiếu các anh chị hiệu hô.

Diễn xuất rất ăn ý.

Nghệ thuật bài chòi mang nhiều giá trị và ý nghĩa sâu sắc, đặc biệt là trong nội dung của những câu thai. Thai là những câu mà các anh chị hiệu dùng để xướng tên con bài. Đó có thể là những câu dân ca, tục ngữ, hoặc là do tự sáng tác.

Thông qua nội dung của những câu thai, ta có thể tìm thấy trong đó sự ca ngợi tình phụ mẫu, tình thầy trò, theo những chuẩn mực đạo đức truyền thống của dân tộc; những câu hát còn ca ngợi tình cảm phu thê, tình yêu nam nữ. Những câu hát còn ca ngợi những đức tính tốt đẹp của con người. Bên cạnh đó là sự giáo dục về đạo đức, về nhân cách sống, về tình yêu quê hương đất nước, hướng con người đến những giá trị, những chuẩn mực đạo đức cao đẹp hơn.

“Rủ nhau đi đánh bài chòi
Để con nó khóc cho lòi rốn ra”.

Ngay từ bé, tôi đã thuộc lòng những câu ca này. Bởi không chỉ hội làng mới thấy các anh chị hiệu hô, mà thế hệ cha ông tôi vẫn thường hát cho nhau nghe mỗi khi rảnh rỗi ngồi với nhau. Có thể là trong đêm trăng thanh tịnh, hay phút nghỉ ngơi giữa cánh đồng… 

Bình Định quê tôi được xem như một trong những cái nôi của nghệ thuật bài chòi - loại hình nghệ thuật đã trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Chị hiệu rút con bài để hô.

Đôi hiệu trẻ hô bài chòi phục vụ du khách.

Anh hiệu trẻ “cháy hết mình” khi hô bài chòi.

Phần thưởng chuẩn bị cho người chiến thắng.

Anh hiệu dâng rượu cho người chiến thắng.

Phần thưởng thường là một ít tiền tượng trưng.

Người chơi bài chòi lưu lại những khoảnh khắc đẹp.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Lạng Sơn vào mùa trám: nông dân kiếm bộn tiền, hái cả tạ quả ngon

Thị trường - Tiêu dùng - TUẤN MINH - 19/08/2019 16:00
Thời điểm này, bà con ở các xã miền núi huyện Văn Quan, Cao Lộc, Bình Gia... của tỉnh Lạng Sơn đang hối hả vào mùa thu hoạch trám đen. Mỗi vụ trám, nhiều hộ nông dân xứ Lạng có thể thu nhập tới chục triệu đồng từ mỗi cây trám.

Đại gia Hứa Thị Phấn bị cáo buộc chiếm đoạt 1.300 tỷ đồng

Doanh nghiệp - Doanh nhân - QUỐC THẮNG - 19/08/2019 15:55
Bà Hứa Thị Phấn, 72 tuổi, bị xác định nâng khống giá trị nhiều bất động sản để bán cho chính ngân hàng mình làm chủ tịch, chiếm đoạt 1.300 tỷ.

Ôtô nhập khẩu Indonesia, Thái Lan tiếp tục đổ bộ Việt Nam

Thị trường - Tiêu dùng - THÀNH NHẠN - 19/08/2019 15:46
Trong số 8.177 ôtô con nguyên chiếc trị giá 161 triệu USD nhập về Việt Nam trong tháng 7/2019, xuất xứ xe hầu như là từ Indonesia và Thái Lan.

Việt Nam chi hơn 633 triệu USD nhập xăng dầu trong tháng 7

Thời sự - ANH MINH - 19/08/2019 15:41
Lượng xăng dầu nhập về trong tháng 7 tăng mạnh trở lại so với 2 tháng trước, đạt 1,05 triệu tấn.

Vé cho cổ động viên Việt Nam trận Thái Lan - Việt Nam 'hết veo' trong... 5 phút?

Văn hóa - Giải trí - HOÀNG LINH - 19/08/2019 15:39
Rất nhiều người hâm mộ Việt Nam không thể mua được vé trận “siêu kinh điển“ Đông Nam Á ở vòng loại thứ 2 World Cup 2022 khi quầy bán vé thông báo hết chỉ sau 5 phút mở bán.

Giá vàng nội địa giảm 50.000 - 130.000 đồng/lượng trong phiên đầu tuần

Thị trường - Tiêu dùng - HOÀI AN - 19/08/2019 15:34
TGTTO
Mở cửa phiên giao dịch đầu tuần (19/8), giá vàng thế giới và nội địa đồng loạt đi xuống. Mặc dù vậy, nhiều chuyên gia dự đoán đường đi của kim loại quý sẽ hướng lên trên, chinh phục mức cao kỷ lục 2.000 USD/ounce vào cuối năm sau.

Hàng trăm dân bay 'gãy cánh' trong 'động lắc' ở Bình Dương

Xã hội - BẢO BÌNH - 19/08/2019 14:30
Khi phát hiện lực lượng công an kiểm tra, các đối tượng ném ma túy xuống sàn nhà nhằm phi tang.

Quảng Ninh: Khởi công xây dựng Bệnh viện Lão khoa hơn 400 tỷ đồng

Thời sự - BÙI MY - 19/08/2019 14:30
Quảng Ninh trở thành tỉnh đầu tiên có Bệnh viện Lão khoa và đây cũng là Bệnh viện Lão khoa thứ 2 trên cả nước, sau Bệnh viện Lão khoa Trung Ương.

'Giấu lãi' 136 tỷ đồng, Vietnam Airlines nói gì?

Thị trường - Tiêu dùng - HUYỀN ANH - 19/08/2019 14:00
Tại báo cáo kiểm toán bán niên sau soát xét của Tổng Công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines), kiểm toán đưa ra ý kiến ngoại trừ liên quan đến việc hạch toán chênh lệch tỷ giá dẫn tới làm giảm lợi nhuận hàng trăm tỷ đồng. Tuy nhiên, hãng hàng không quốc gia cho rằng, đây là phương pháp ước tính được Vietnam Airlines thống kê nhiều năm và thấy hợp lý và phù hợp giữa kết quả sản xuất kinh doanh giữa niên độ với cả năm.

Doanh nghiệp mía đường đầu tư lớn... vẫn lỗ 'đau', vì sao?

Kinh doanh - THANH PHONG - 19/08/2019 13:50
Đầu tư hàng trăm tỉ đồng nâng cấp máy móc, trang thiết bị sản xuất nhưng lượng hàng tồn kho ngày một nhiều, vùng trồng mía bị thu hẹp, Hiệp định Thương mại hàng hoá ASEAN (ATIGA) cận kề khiến nhiều doanh nghiệp mía đường đứng trước bờ vực phá sản.

Vietjet Air mở đường bay thẳng từ TP.HCM và Hà Nội đến Ấn Độ

Thị trường - Tiêu dùng - HỒNG TRÂM - 19/08/2019 13:39
TGTTO
Hãng hàng không Vietjet Air chính thức khai thác 2 đường bay thẳng từ TP.HCM /Hà Nội - New Delhi (Ấn Độ) nhằm tăng cơ hội giao thương, du lịch, thúc đẩy kinh tế 2 nước phát triển.

TP.HCM: Nhà đầu tư ngưng việc bỏ chi phí lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án

Bất động sản - HỒNG TRÂM - 19/08/2019 13:38
TGTTO
Nhằm đảm bảo tính công khai minh bạch trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư, UBND TP.HCM đã yêu cầu chấm dứt việc giao các nhà đầu tư tự bỏ chi phí lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi các dự án.

Bình Dương dự kiến thu ngân sách 8 tháng đầu năm đạt 10.000 tỷ

Thời sự - HỒNG TRÂM - 19/08/2019 13:38
TGTTO
8 tháng đầu năm 2019, Cục Hải quan Bình Dương dự kiến thu ngân sách nhà nước đạt mức 10.000 tỷ. Đồng thời, cơ quan này cũng tiến hành xử phạt nhiều vụ buôn lậu, vi phạm hành chính về thuế với số tiền hàng tỷ đồng.

Nhà máy in tiền Quốc gia nói gì về khoản lỗ hơn 11 tỷ đồng?

Tài chính - Chứng khoán - HUYỀN ANH - 19/08/2019 13:37
Liên tục tăng trưởng về lợi nhuận qua các năm, Nhà máy in tiền Quốc gia bất ngờ báo lỗ hơn 11 tỷ đồng trong nửa đầu năm 2019. Tuy nhiên, Nhà máy in tiền Quốc gia cho biết kết quả chênh lệch thu chi giữa kỳ chỉ là số liệu tạm tính, không thể hiện đầy đủ tình hình hoạt động của nhà máy. Đồng thời, nhà máy này khẳng định vẫn đang hoạt động ổn định, theo đúng mục tiêu, kế hoạch được giao.

Trịnh Tú Trung: ‘Chờ vai diễn khác nào chờ sung rụng, bỏ tiền mua cũng được’

Văn hóa - Giải trí - MAI TRANG - 19/08/2019 11:03
TGTTO
“Nếu mình có điều kiện thì sao mình không chủ động. Tôi nghĩ chờ vai diễn rơi vào đầu khác nào chờ sung rụng. Chuyện bỏ tiền mua vai không quan trọng. Quan trọng nhất là việc vai diễn của bạn có được khán giả đón nhận hay không mà thôi”, diễn viên Trịnh Tú Trung chia sẻ trước tin đồn mua vai trong bộ phim ‘Ngôi nhà bươm bướm’.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: Lầu 3, 3-5-7 Nguyễn Huệ, Phường Bến Nghé, Q.1, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO