Thứ 6, 24/05/2019, 13:48 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Về Bình Định vui hội bài chòi

SỸ HÒA 10/02/2019 09:44

TGTTO
Những ngày này, du khách ghé thăm Bảo tàng Quang Trung (thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định) viếng Điện thờ Tây Sơn Tam Kiệt sẽ có dịp chứng kiến trong khuôn viên bảo tàng một hội đánh bài chòi rộn ràng tiếng hát ca.

Nhưng Tết này, đâu chỉ riêng Tây Sơn mà nhiều địa phương ở Bình Định như: Quy Nhơn, Hoài Nhơn, An Nhơn, Tuy Phước, Phù Cát… cũng mở hội đánh bài chòi đông vui...

Đông đảo du khách đến xem hội đánh bài chòi trong khuôn viên Bảo tàng Quang Trung.

Trong các di sản văn hóa phi vật thể từng được vinh danh tại Việt Nam, “Nghệ thuật bài chòi Trung Bộ” là trường hợp rất độc đáo. Loại hình nghệ thuật này kết hợp đa dạng âm nhạc, thơ ca, diễn xuất, hội họa và văn học… “phủ sóng” tới 9 tỉnh thành miền Trung, gồm: Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa và TP. Đà Nẵng. 

Vốn xuất phát từ trò chơi dân gian của những người dựng chòi canh nương rẫy, sau này được Đào Duy Từ (1571 - 1643), khi theo chân chúa Nguyễn vào Nam đã tập hợp, chỉnh lý lại thành những làn điệu hò vè, hát ru, hát lí… để làm thành những câu hát cho hội đánh bài chòi dân gian nhiều kiểu cách như hiện nay. 

Du khách mua thẻ chơi bài được ngồi trong các chòi để lắng nghe anh chị hiệu hô.

Con bài được đặt bằng những cái tên mang tính ước lệ như: Bạch Huê, Nhứt Nọt, Ngũ Trượt, Chín Cu… 

Các nhạc cụ phục vụ hô bài chòi gồm: trống chiến, mõ, thanh la, đàn nhị, đàn hồ, kèn bầu.

Ở Bình Định, bài chòi có sức sống mãnh liệt và rất sâu sắc trong lòng người dân. Bài chòi dù trải qua bao năm tháng thăng trầm cũng như chiến tranh nhưng được tầng lớp nhân dân mến yêu gìn giữ và phát triển tốt vì tính dân gian rất gần gũi với nhân dân lao động. 

Cách thức chơi bài chòi truyền thống gần như vẫn được giữ nguyên, với 9 chòi tất cả. Người mua thẻ chơi bài được ngồi trong các chòi để lắng nghe anh chị hiệu hô (người làm trò). Các nhạc cụ phục vụ hô bài chòi gồm: trống chiến, mõ, thanh la, đàn nhị, đàn hồ, kèn bầu. Mỗi lượt chơi chỉ có một chòi giành chiến thắng. Phần thưởng thường là một ly rượu trắng ngon và một ít tiền tượng trưng.

Trong bộ bài chòi gồm 30 cặp, trong mỗi con bài có hình vẽ theo kiểu tượng trưng, siêu thực và được đặt bằng những cái tên mang tính ước lệ như: Bạch Huê, Nhứt Nọt, Ngũ Trượt, Chín Cu… 

Trong bài chòi không thể thiếu các anh chị hiệu hô.

Diễn xuất rất ăn ý.

Nghệ thuật bài chòi mang nhiều giá trị và ý nghĩa sâu sắc, đặc biệt là trong nội dung của những câu thai. Thai là những câu mà các anh chị hiệu dùng để xướng tên con bài. Đó có thể là những câu dân ca, tục ngữ, hoặc là do tự sáng tác.

Thông qua nội dung của những câu thai, ta có thể tìm thấy trong đó sự ca ngợi tình phụ mẫu, tình thầy trò, theo những chuẩn mực đạo đức truyền thống của dân tộc; những câu hát còn ca ngợi tình cảm phu thê, tình yêu nam nữ. Những câu hát còn ca ngợi những đức tính tốt đẹp của con người. Bên cạnh đó là sự giáo dục về đạo đức, về nhân cách sống, về tình yêu quê hương đất nước, hướng con người đến những giá trị, những chuẩn mực đạo đức cao đẹp hơn.

“Rủ nhau đi đánh bài chòi
Để con nó khóc cho lòi rốn ra”.

Ngay từ bé, tôi đã thuộc lòng những câu ca này. Bởi không chỉ hội làng mới thấy các anh chị hiệu hô, mà thế hệ cha ông tôi vẫn thường hát cho nhau nghe mỗi khi rảnh rỗi ngồi với nhau. Có thể là trong đêm trăng thanh tịnh, hay phút nghỉ ngơi giữa cánh đồng… 

Bình Định quê tôi được xem như một trong những cái nôi của nghệ thuật bài chòi - loại hình nghệ thuật đã trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Chị hiệu rút con bài để hô.

Đôi hiệu trẻ hô bài chòi phục vụ du khách.

Anh hiệu trẻ “cháy hết mình” khi hô bài chòi.

Phần thưởng chuẩn bị cho người chiến thắng.

Anh hiệu dâng rượu cho người chiến thắng.

Phần thưởng thường là một ít tiền tượng trưng.

Người chơi bài chòi lưu lại những khoảnh khắc đẹp.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Lenovo ra mắt dòng máy 'biến hình' mới tại Việt Nam

Thế giới số - Đức Hiệp - 24/05/2019 10:55
TGTTO
Ngày 24/5, Hãng Lenovo đã giới thiệu thành viên mới nhất trong dòng máy biến hình 2-trong-1 IdeaPad C340 tại Việt Nam, hướng tới đáp ứng nhu cầu người dùng về các tính năng bảo mật cấp doanh nghiệp.

Phó chủ tịch Huawei: Lệnh trừng phạt của Mỹ là quyết định liều lĩnh, nguy hiểm

Công nghệ - Nguyên Đức - 24/05/2019 10:44
TGTTO
Huawei cho rằng lệnh trừng phạt của Mỹ tạo tiền lệ nguy hiểm đi ngược lại các giá trị của cộng đồng doanh nghiệp quốc tế, cắt đứt chuỗi cung ứng toàn cầu và phá vỡ sự cạnh tranh công bằng trên thị trường.

Hàng trăm chuỗi cửa hàng điện thoại di động từ bỏ Huawei

Công nghệ - QUANG THỤY - 24/05/2019 10:24
TGTTO
Sau một loạt các doanh nghiệp, công ty điện tử hàng đầu thế giới tuyên bố ngừng hợp tác với Huawei, hàng trăm chuỗi cửa hàng di động trên toàn châu Á đã bắt đầu thấy trước dấu hiệu sụp đổ của gã khổng lồ công nghệ này và ngừng giao dịch, buôn bán các thiết bị do Huawei sản xuất.

Ngày 24/5: Giá cà phê tăng; giá lúa gạo giảm

Thị trường - Tiêu dùng - HỒNG TRÂM - 24/05/2019 10:09
TGTTO
Phiên giao dịch ngày 24/5, giá cà phê trong nước và thế giới tăng nhẹ sau phiên giảm hôm qua. Mặt hàng hồ tiêu trên sàn thế giới giảm giá.

Đường dây đánh bạc trên 2.000 tỷ vừa bị Công an Hưng Yên triệt phá hoạt động thế nào?

Xã hội - HÒA NGUYỄN - 24/05/2019 10:03
TGTTO
Công an tỉnh Hưng Yên vừa điều tra mở rộng, bắt giữ nhóm đối tượng điều hành đường dây tổ chức đánh bạc quy mô với số tiền hàng nghìn tỷ đồng.

Dự án khu đô thị Hà Nội Westgate 'bỏ hoang' 10 năm, thành nơi thả bò

Bất động sản - THANH PHONG - 24/05/2019 10:02
TGTTO
Qua nhiều lần điều chỉnh, gia hạn tiến độ, hiện trạng dự án khu đô thị Hà Nội Westgate vẫn chỉ là một bãi đất trống, được sử dụng để chăn bò và bị các công trình xây dựng xâm lấn phục vụ cho mục đích kinh doanh.

Ôtô giường nằm tông nhau ở Gia Lai, 7 người bị thương

Xã hội - TRẦN HÓA - 24/05/2019 09:44
TGTTO
Chạy từ đường tránh rẽ vào quốc lộ 25, xe giường nằm tông ôtô chạy ngược lại khiến hàng chục khách hoảng loạn, một bé gái văng ra ngoài.

Nhiều hãng lữ hành đổi mới sản phẩm tour thu hút du khách dịp Hè

Du lịch - Ẩm thực - THANH TRÀ - 24/05/2019 09:41
TGTTO
Nắm bắt nhu cầu Hè, nhiều doanh nghiệp lữ hành ở TP.HCM và địa phương ở Tây Nam Bộ không ngừng đổi mới, đa dạng sản phẩm tour để đem đến cho du khách những trải nghiệm ý nghĩa nhất trong mùa du lịch.

Tạo không gian riêng cho trẻ em

Với con - HÀ PHAN - 24/05/2019 09:31
TGTTO
Với trẻ em thì phòng riêng cũng có công năng chính là nơi ngủ nghỉ nhưng đa số được kết hợp thêm làm chỗ chơi đùa, góc học học tập và nhiều khi còn là nơi để đồ riêng.

Lạng Sơn: Bắt quả tang xe ô tô chở 3 tạ mỡ lợn nhập lậu hôi thối

Xã hội - TUẤN MINH - 24/05/2019 09:29
Ngày 23/5 Công an Lạng Sơn cho biết, tổ công tác Công an huyện Cao Lộc vừa kiểm tra và bắt giữ 1 xe 16 chỗ chở 300kg mỡ lợn đang có dấu hiệu hỏng, bốc mùi ôi thiu. Qua kiểm tra, chủ của số hàng trên không xuất trình được hóa đơn nguồn gốc xuất xứ số mỡ lợn này.

Mang âm hưởng Tây Nguyên đến Sài Gòn

Văn hóa - Giải trí - KIM SÁNG - 24/05/2019 08:51
TGTTO
Kon Plei, tên gọi thân thương của ban nhạc mang âm hưởng núi rừng Tây Nguyên chính là diễn đàn kết nối đam mê, nhiệt huyết của những người yêu nhạc thuộc cộng đồng các dân tộc Tây Nguyên tại Sài Gòn.

Mỹ dùng thuế trừng phạt hỗ trợ 16 tỉ đô la cho nông dân

Quốc tế - QUANG THỤY - 24/05/2019 08:40
TGTTO
Nhằm giảm thiểu tối đa những thiệt hại mà chiến tranh thương mại Mỹ - Trung gây ra đối với ngành nông nghiệp, mới đây, chính quyền Mỹ đã thông qua gói hỗ trợ trị giá lớn cho các hộ nông dân.

Viết cho tuổi 20 đầy chênh vênh

Chia sẻ - THỤY HẠNH - 24/05/2019 08:34
TGTTO
Tuổi 20, tôi mắc kẹt giữa những  hoài bão, ước mơ của chính mình. Trước khoảng chông chênh tôi mơ hồ con đường mình đang bước bởi muôn vàn ngã rẽ phía trước kia, chẳng biết đôi chân nên đi về hướng nào.

Nuôi loài ngày treo mình ngủ, tối đi săn, góp phần thu 2-3 tỷ/năm

Nông nghiệp - QUỲNH NGUYỄN - 24/05/2019 08:12
Nuôi dơi-loài thú biết bay thức về đêm săn muỗi, ông Nguyễn Văn Sáu (60 tuổi) ở ấp 1, xã Phú Lý, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai thu lợi đơn, lợi kép khi vừa tiết kiệm tiền mua phân bón cho vườn cây ăn trái, vừa có thêm thu nhập từ loại phân “vua”. Loài dơi đã gián tiếp giúp gia đình ông Sáu có nguồn thu mỗi năm từ 2-3 tỷ đồng.

Kệ đồ cho trẻ em

Với con - HÀ PHAN - 24/05/2019 07:49
TGTTO
Trong không gian sống của trẻ  em, ở phòng riêng, góc học tập, sinh hoạt… không thể thiếu kệ đựng đồ. Mẫu kệ đồ cho trẻ em cần thiết kế phù hợp từng độ tuổi.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: Lầu 3, 3-5-7 Nguyễn Huệ, Phường Bến Nghé, Q.1, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO