Thứ 7, 16/01/2021, 13:02 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Tết rộn ràng ở làng tượng đất Bình Dương

HỒNG TRÂM 15/01/2020 15:14

TGTTO
Cứ mỗi dịp Xuân về, làng Lái Thiêu lại nhộn nhịp tiếng cười nói bên những tượng đất đủ sắc màu. Các hộ gia đình tranh thủ cùng nhau sản xuất và sơn mới những lô hàng để kịp mùa Tết.

Trải qua hơn nửa thế kỉ với biết bao thăng trầm, nghề làm tượng đất ở tỉnh Bình Dương vẫn tồn tại và lưu giữ được không khí làng nghề truyền thống.

Với nhiều người, việc gắn bó với nghề mỗi ngày là niềm vui sống. Ảnh: Hồng Trâm

Làng nghề vui Xuân bên tượng đất

Cận Tết Canh Tý 2020, chúng tôi tìm về ngôi làng ở Lái Thiêu (thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương) để được tận mắt chứng kiến những công việc tại nơi được mệnh danh đệ nhất làng nghề “nặn tượng”.

Hình ảnh đầu tiên ập vào mặt chúng tôi là cảnh tượng hàng ngàn tượng đất với đủ hình hài như: con heo, mèo, gà, các nhân vật hoạt hình… được bày biện khắp mọi nơi. Các nghệ nhân đang ngồi say mê sơn vẽ lên hình tượng Chuột (linh vật của năm Canh Tý 2020).

Thấy có người đến tìm hiểu về làng nghề, ông Lưu Văn Thanh - một người làm nghề lâu năm vội cất gọn những chiếc khuôn sắt và rót chén trà nhâm nhi. Nói về làng nghề, ông cho biết khi sinh ra đã thấy ông cha mình làm nghề nặn tượng đất, heo đất. Lâu dần, ông được dạy và nối nghiệp cha ông.

Nghề làm tượng đất “tay lấm đất, mặt lem màu” nhưng đã ăn sâu vào tim nhiều nghệ nhân. Ảnh: Hồng Trâm

“Chẳng biết nghề làm tượng đất có từ khi nào, nhiều người nói rằng có thể là 50 năm, 70 năm nhưng tôi nghĩ nghề này phải có từ trăm năm trở lên, bởi lúc tôi sinh ra là đã thấy cha ông theo nghề”, ông Thanh cho biết.

Uống một ngụm trà, ông nhiệt tình chỉ bảo chúng tôi cách làm tượng đất. Thoạt đầu, nhìn có vẻ đơn giản, nhưng quả thực khi được bắt tay vào làm thì mới thấu hiểu được nỗi vất vả và gian truân của cái nghề “tay lấm đất, mặt lem màu” này.

Để làm tượng, những gia đình tại đây phải đi mua đất sét, hoặc các loại vật phẩm thay thế để về làm tượng. Sau khi có đất, mọi thứ được nhào nặn theo nhiều công đoạn khác nhau, tùy vào bí quyết của từng gia đình và từng lô sản phẩm.

“Một sản phẩm thô có giá bán 20.000 đồng. Sau khi đánh bóng, làm đẹp, sản phẩm được bán với giá từ 50.000-100.000 đồng tùy từng loại”, ông Thanh cho hay.

Theo nghệ nhân này, cứ vào dịp tháng 10 hàng năm, khu vực làm tượng đất ở Lái Thiêu lại nhộn nhịp vô cùng, không chỉ vì không khí những ngày Tết đang cận kề mà còn là lúc những người ở đây có thu nhập kinh tế.

“Trung bình, mỗi tháng cơ sở của tôi xuất 2.000 con sang Thái Lan. Gọi là theo nghề nhưng trong làng không phải ai cũng sản xuất. Có hộ chuyên mua lại heo đã được nung ở các lò đưa về nhà gia công, trang trí hoa văn giai đoạn cuối và bán lại cho thương lái.

Từ những việc phân chia công đoạn một cách tự nhiên này, heo đất được sản xuất theo dây chuyền... tay. Có hộ chuyên bán đất sét, có hộ chuyên nặn và nung heo, có hộ làm trang trí, hoàn thiện sản phẩm. Mỗi người mỗi việc, nhưng đến cận Tết thì ai cũng vui”, ông Thanh chia sẻ.

Chúng tôi cảm ơn nghệ nhân già và tiếp tục tìm đến ngôi nhà của ông Nguyễn Văn Hai - chủ cơ sở sản xuất heo đất tại phường Lái Thiêu. Chia sẻ công việc trong những ngày giáp Tết, ông Hai cho biết những ngày này, ông không có thời gian đi ra đường, thậm chí quên luôn ăn uống.

Chia sẻ về năm Canh Tý, ông Hai cho biết năm nay tượng Chuột rất khó làm mẫu lớn và đại trà. Chính vì vậy tượng được sản xuất chủ yếu là làm quà tặng, vật phẩm trưng bày. Tình hình đặt hàng từ các nơi vẫn không tăng mà nằm ở mức trung bình và đã được người dân chuẩn bị làm từ nhiều tháng trước.

Xuân Canh Tý 2020, tượng chuột - con giáp biểu tượng của năm được rất nhiều khách hàng đặt mua. Ảnh: Hồng Trâm

“Làm heo đất, nếu nghệ nhân không làm bằng cái tâm thì sản phẩm tạo ra sẽ không đẹp. Biến một cục đất sét trở thành một con vật không khó, nhưng để con vật “biết nói” và được khách hàng đặt trong nhà, trưng bày thì không thể rập khuôn mà bỏ công tâm huyết rất nhiều”, ông Hai chia sẻ.

Cái nghề ngấm vào da thịt

Tuy không khí làm nghề nặn tượng ở Lái Thiêu khá chộn rộn nhưng có một thực tế đáng buồn là nhiều hộ đã không còn giữ nghề ông bà để lại vì vất vả và không còn nhiều khách hàng nữa.

Nghệ nhân Nguyễn Sang cho biết: “Trước đây Lái Thiêu có rất nhiều hộ làm nghề này. Tuy nhiên, gần đây nhiều hộ chuyển sang nghề khác bởi thu nhập bấp bênh và không ổn định.

Hiện nay, làng chỉ còn vài chục hộ duy trì nghề heo đất, phần lớn người còn làm nghề là phụ nữ, người già. Nghề cực lắm mà không kiếm được bao nhiêu; chỉ những năm kinh tế ổn định thì người dân mới có thu nhập. Cái nghề này suốt ngày bám vào đất, phẩm màu nên nhiều người nản lắm”, ông Sang bùi ngùi.

Làng nghề làm tượng đất Lái Thiêu (Bình Dương) nổi tiếng hàng chục năm nay. Ảnh: Hồng Trâm

Còn bà Trần Thị Hạnh (60 tuổi) cho biết thêm: “Ngày còn nhỏ, tôi đã ngửi mùi sơn. Thấy những con heo từ khi mới ra lò mang trên thân mình màu đất sét hay màu xanh, đỏ, vàng, tím… cùng những nét hoa văn khéo léo nên tôi bị cuốn hút. Nghề này thu nhập không cao nhưng tôi không thể bỏ vì nó đã ăn vào xương máu”.

Cũng giống như những nghệ nhân yêu nghề làm tượng đất, hộ của ông Nguyễn Văn Tâm cũng theo và giữ nghề heo đất 3 đời.

“Nghề này cực nhọc lắm, phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Nung heo đất không dễ, do áp suất cao trong khi tượng đất bên trong ruột rỗng nên dễ nổ lắm, rất nguy hiểm”, ông Tâm chia sẻ.

Khó khăn là vậy, nhưng các hộ này khẳng định họ vẫn đam mê, gắn bó với nghề. Những ai lần đầu đặt chân đến đây sẽ đặc biệt ấn tượng với mùi sơn, màu sắc rực rỡ của những tượng đất. Gần đây, để bắt kịp thị hiếu tiêu dùng, nhiều hộ của làng nghề còn cố gắng sáng tạo thêm các nhân vật bắt mắt, thu hút khách hàng như: vịt, cá vàng, mèo Doremon, thiên nga, bồ câu... Sản phẩm của làng nghề không chỉ tiêu thụ trong nước mà còn xuất khẩu.

Cứ như vậy, từ năm này qua năm khác, làng nghề truyền thống làm tượng đất tại Lái Thiêu vẫn được người dân lưu truyền, qua nhiều thế hệ khác nhau. Những người dân không còn xem đây là nghề kiếm sống nữa mà là một cách lưu giữ nét đẹp truyền thống, văn hóa tinh thần của ông cha. Làm nghề còn là để nhớ đến gia đình, ông bà, mẹ cha, để nhớ đến đồng môn với tình làng, nghĩa xóm.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Hàng loạt tài xế bị phạt kịch khung do vi phạm nồng độ cồn

Xã hội - NGUYỄN ĐẮC THÀNH - 16/01/2021 11:20
TGTTO
Nhiều tài xế khi tham gia giao thông có sử dụng rượu bia, bị cơ quan chức năng tiến hành xử phạt ở mức cao nhất.

Nhiều công trình giải quyết ùn tắc giao thông cho Thủ đô

Xã hội - TUYẾT MAI - 16/01/2021 10:25
TGTTO
Những ngày giáp Tết, trên các nẻo đường của Thủ đô, lưu lượng phương tiện giao thông tăng đáng kể, nhất là các trục đường hướng tâm. Không chỉ phương tiện của Thủ đô mà phương tiện từ tỉnh ngoài đổ về, phương tiện lưu thông qua Hà Nội cũng khiến hệ thống giao thông nhiều nơi trở nên quá tải, gây ùn ứ giao thông.

Nhà vườn 'tung' nhiều cây cảnh độc đáo phục vụ khách chưng Tết

Thị trường - Tiêu dùng - NGỌC PHƯỚC - 16/01/2021 10:20
TGTTO
Nắm bắt thị hiếu của người tiêu dùng, một số nhà vườn tại Quảng Ngãi đã mạnh dạn chọn trồng các giống cây mới phục vụ cho thị trường Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021.

Điện lực TP.HCM ngầm hóa hơn 2.700km đường điện trong 10 năm qua

Kinh doanh - HỒNG TRÂM - 16/01/2021 09:52
TGTTO
Tổng công ty Điện lực TP.HCM đã ngầm hóa hơn 2.700km đường điện trong giai đoạn 2011-2020. Đơn vị đặt mục tiêu giai đoạn 2021-2025 sẽ thực hiện ngầm hóa 500km lưới điện trung thế, 800km lưới điện hạ thế trên địa bàn.

Kịch bản nào cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2021?

Kinh doanh - QUỐC HUY - 16/01/2021 08:25
TGTTO
Năm 2021, kinh tế Việt Nam được dự báo sẽ đạt tăng trưởng cao hơn năm 2020 nhờ nhiều yếu tố cả khách quan và chủ quan, mặc dù vậy vẫn còn nhiều yếu tố khó lường tác động tới tăng trưởng.

Tín hiệu tích cực từ thị trường xuất khẩu gạo

Thị trường - Tiêu dùng - BÍCH HỒNG - 16/01/2021 08:20
TGTTO
Giá gạo 5% tấm xuất khẩu của Việt Nam liên tục tăng và đã vượt 500 USD/tấn. Đây cũng là mức giá cao nhất mà gạo Việt Nam có được trong gần 10 năm qua.

'Tết xa nhà chắc nó buồn đứt ruột, đứt gan'

Gia đình - 16/01/2021 07:45
TGTTO
Chị gái tôi từ Mỹ gọi về báo tin, năm nay sẽ không về ăn Tết như mọi năm bởi ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19. Cha tôi im lặng một hồi, đôi mắt hoe hoe đỏ. Mẹ tôi mất đã lâu. Chị không về, ở chốn quê sâu, năm nay hai cha con tôi đón Tết.

Tăng nhiều đôi tàu Hà Nội - Vinh dịp Tết Nguyên đán Tân Sửu

Xã hội - QUANG TOÀN - 16/01/2021 06:44
TGTTO
Công ty cổ phần Vận tải đường sắt Hà Nội (Haraco) cho biết sẽ tổ chức chạy tăng cường hàng chục đoàn tàu để kịp thời phục vụ nhu cầu đi lại của hành khách tăng cao trên tuyến Hà Nội - Vinh dịp Tết Nguyên đán Tân Sửu.

Năng suất giảm, giá bán thấp, người trồng cà phê tiếp tục gặp khó

Nông nghiệp - XUÂN ANH - 16/01/2021 06:39
TGTTO
Mất mùa, năng suất giảm, giá bán thấp khiến người trồng cà phê tiếp tục gặp khó khăn, trong khi xuất khẩu cũng giảm cả về lượng lẫn giá trị là những vấn đề mà ngành sản xuất, xuất khẩu cà phê đang phải đối diện hiện nay.

Đưa vào khai thác công trình điện mặt trời mái nhà tại sân bay Tân Sơn Nhất

Xã hội - TIẾN LỰC - 16/01/2021 06:35
TGTTO
Ngày 15/1, Công ty Năng lượng Copper Mountain Energy (CME) cho biết, đơn vị và Công ty Cổ phần Dịch vụ hàng hóa Sài Gòn (SCSC) đã đưa vào khai thác công trình điện mặt trời mái nhà với công suất lắp đặt 1,1 MWp tại cảng hàng hóa sân bay Tân Sơn Nhất. Đây là công trình điện năng lượng tái tạo đầu tiên triển khai lắp đặt trong hệ thống sân bay Việt Nam và lớn nhất tại khu vực nội đô TP.HCM.

Thời tiết Tết Nguyên đán 2021: Bắc Bộ rét, Trung Trung Bộ có mưa

Xã hội - THU AN - 16/01/2021 06:35
TGTTO
Chuyên gia dự báo dịp Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021, thời tiết cả nước ổn định, ngoại trừ Trung Trung Bộ có khả năng mưa nhỏ do tác động của gió đông bắc.

Phó Tổng giám đốc NS BlueScope Việt Nam Trương Anh Hải: 'Sẻ chia để mọi người được an toàn hơn, hạnh phúc hơn'

Trò chuyện doanh nhân - 15/01/2021 23:32
TGTTO
“Những vòng tròn đồng tâm” (hay “Cẩm nang xây dựng văn hóa an toàn”) là cuốn sách vừa ra mắt của tác giả Trương Anh Hải - Phó Tổng giám đốc Công ty NS BlueScope Việt Nam.

Xây dựng thương hiệu chú trọng vào một số sản phẩm xuất khẩu chủ lực

Kinh doanh - UYÊN HƯƠNG - 15/01/2021 16:52
TGTTO
Nhằm đẩy mạnh hoạt động quảng bá hình ảnh, sản phẩm và xây dựng thương hiệu ngành hàng, năm 2021 Cục Xúc tiến thương mại sẽ tập trung lựa chọn và xây dựng thương hiệu cho một số sản phẩm xuất khẩu chủ lực cũng như thúc đẩy sản phẩm xuất khẩu tại các thị trường xuất khẩu trọng điểm, nhiều tiềm năng.

Lộ hình ảnh nguyễn mẫu thật của điện thoại gập Xiaomi

Công nghệ - ANH DŨNG - 15/01/2021 16:01
TGTTO
Nguyên mẫu điện thoại gập của Xiaomi vừa được tiết lộ, cho thấy hãng đang chuẩn bị cạnh tranh với Samsung, Huawei và Motorola.

Chiếc chảo gang và mùi chè sao

Gia đình - 15/01/2021 16:00
TGTTO
Dưới ánh lửa, bóng của ba in dài trên vách đất với đôi bàn tay trần đảo qua đảo lại. Lâu lâu lại nghe ông xuýt xoa vì nóng…
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: 57 Đường số 10, Khu Đô thị Sala, Phường An Lợi Đông, Quận 2, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO