Thứ 2, 21/01/2019, 22:54 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Ô Lâu, dòng sông của những ngôi làng cổ

NGUYỄN ĐẮC THÀNH 05/01/2019 07:08

TGTTO
Ô Lâu, con sông phân chia hai tỉnh Quảng Trị và Thừa Thiên-Huế. Dặm dài từ dãy Trường Sơn hùng vĩ, trước khi ra biển lớn, dòng sông đã bồi đắp và mang lại sự trù phú cho vùng đất, dân cư hai bên bờ. Sự bồi đắp đó không chỉ là sự ngọt ngào của cây trái mà còn là những tinh hoa văn hóa đầy bản sắc…

Bên ni Phước Tích, bên tê Hội Kỳ

Từ núi rừng Trường Sơn, ở độ cao xấp xỉ 905m, nhờ sự góp sức của những con suối nhỏ hòa vào đã tạo nên dòng Ô Lâu chảy xuyên suốt từ thượng nguồn ra biển cả. Có thể nói, Ô Lâu là con sông có sự thay đổi hướng chảy nhiều nhất trong tất cả các sông ở Thừa Thiên-Huế.

Thoạt đầu sông chảy theo hướng Tây Nam-Đông Bắc, khi đến thị trấn Phò Trạch, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên-Huế thì dòng sông bắt đầu chuyển hướng Đông Nam-Tây Bắc chảy miết cho tới Phước Tích, sau đó chuyển hướng Tây Nam-Đông Bắc cho đến Vân Trình lại chuyển hướng Tây Bắc-Đông Nam và đổ vào phá Tam Giang ở cửa Lác.

Một góc sông Ô Lâu nhìn từ bến Lò của làng cổ Phước Tích. Ảnh: NGUYỄN ĐẮC THÀNH.

Trước khi hòa mình vào hệ đầm phá Tam Giang để ra biển lớn, con sông này cũng đã kịp bồi đắp tạo nên những làng mạc trù phú hai bên bờ. Làng cổ Phước Tích của Thừa Thiên-Huế và Hội Kỳ của tỉnh Quảng Trị là những “di sản” mà con sông này đã kịp để lại trước khi hòa mình vào biển cả.

Phước Tích là ngôi làng cổ nằm xã Phong Hòa, Phong Điền của Thừa Thiên-Huế. Ngôi làng này đã có tuổi đời trên 100 năm, và thuộc vào hàng những ngôi làng cổ danh tiếng của Việt Nam. Dưới tán của những cây cổ thụ, bên dòng sông Ô Lâu, Phước Tích hiện ra như một hình ảnh đặc trưng vốn có của làng quê Việt.

Với hơn 30 ngôi nhà rường có tuổi đời trên dưới 100 năm, Phước Tích được đánh giá vào hạng những ngôi làng cổ có giá trị văn hóa, nghệ thuật hàng đầu của Việt Nam. Cùng với đó, gốm Phước Tích cũng là một trong những sản phẩm đem lại nét văn hóa cho ngôi làng cổ này.


Bên dòng Ô Lâu xanh tươi, những làng mạc trù phú, đủ tuổi tác mọc lên hai bên hướng mặt về sông mà tận hưởng sự ưu ái của thiên nhiên, của đất trời. Dòng Ô Lâu hùng vĩ, uốn mình và nhiều lần chuyển dòng bao nhiêu thì những bồi đắp mà con sông để lại cho vùng đất này cũng nhiều bấy nhiêu. “Bên này Phước Tích, bên tê Hội Kỳ”, là cách mà người dân nơi đây vẫn thường gọi như vậy để chỉ dẫn cho du khách về hai ngôi làng cổ này.

“Thực ra thì hai làng đều nằm chung một hướng, nhưng do sự uốn lượn của dòng sông khiến hai ngôi làng nằm hai bên bờ sông”- ông Lê Trọng Diễn - một người sống ở làng Phước Tích cho hay.

Cũng giống như những ngôi nhà cổ ở Phước Tích, kiến trúc của quần thể nhà cổ ở Hội Kỳ được xây dựng theo kiểu nhà rường 3 gian, 2 chái; hoặc 1 gian, 2 chái và tương ứng với nó là số cột trụ 48 hoặc 24, tuỳ theo kinh tế của từng gia đình.

Những ngôi nhà cổ ở Phước Tích có kiến trúc khá giống nhà cổ bên Hội Kỳ. Ảnh: NGUYỄN ĐẮC THÀNH.

Tích Khánh Đường (nơi hội tụ niềm vui) là ngôi nhà cổ của ông Dương Văn Mạnh được dựng vào năm 1889 (Triều Vua Thành Thái), đến nay đã trên dưới 120 năm. Là đời thứ 4 sinh sống và chăm lo hương khói trong ngôi nhà cổ này, ông Mạnh hiểu hơn hết những giá trị mà ngôi nhà mang lại cho gia đình và làng xã.

Ngôi nhà được chống đỡ bằng 48 cột gỗ mít đường kính khoảng 30cm/cột. Gian giữa là nơi thờ tự, trên bàn thờ còn đầy đủ những tự khí cổ như đỉnh đồng, bát nhang, chân đèn và bình hoa, bức hoành... đúng kiểu kiến trúc và bài trí của nhà rường.

Nhà cổ Hội Kỳ và nhà cổ Phước Tích đã góp phần tạo nên sự cổ kính với nhiều tầng tầng lớp lớp văn hóa cho những bãi bờ bên dòng Ô Lâu. Những ngôi nhà cổ kính Hội Kỳ cùng với những nhà thờ họ, mái đình, cây đa nghiêng mình bên dòng Ô Lâu xanh mát luôn là nơi những người xa quê thương nguồn nhớ cội vọng về.

Những kiến trúc xưa cũ, những ngôi làng có tuổi đời cả trăm năm đã khơi gợi về kết cấu kiến trúc liên hoàn của một cộng đồng dân cư sinh sống ở đó, nó thể hiện bản sắc văn hoá của cộng đồng người ở một tiểu vùng.

Hai ngôi làng, hai số phận

Hai ngôi làng nằm trên một dòng sông, hướng về cùng một hướng. Mỗi làng có những nét đẹp, văn hóa riêng, thế nhưng hai ngôi làng này lại mang hai số phận khác nhau.

Với gần 30 căn nhà rường cổ, được làm theo kiến trúc nhà vườn Huế, thế nhưng, bao năm nay làng Hội Kỳ vẫn chưa được mang danh là làng cổ, có chăng đó chỉ là cách gọi lâu dần thành quen của người dân. Chính quyền nơi đây vẫn đang làm hết sức để ngôi làng được công nhận. Nhưng rồi, hơn 10 năm nay, ý tưởng đó vẫn chỉ nằm trên giấy chưa được ai ngó ngàng.

Bây giờ ở Hội Kỳ chỉ còn sót lại một vài ngôi nhà với kiến trúc nhà rường cổ xưa, cùng với những hàng chè tàu đặc trưng. Ảnh: NGUYỄN ĐẮC THÀNH.

“Nhìn sang Phước Tích, tủi thân Hội Kỳ” - câu nói đầy chua xót mà những người dân Hội Kỳ dùng để so sánh hai ngôi làng. Ông Dương Quang Mẫn - Bí thư chi bộ làng Hội Kỳ cho biết, nhiều lần làng cũng đã đánh động và trình bày về việc nên công nhận Hội Kỳ là một làng cổ để có hướng bảo tồn những nét văn hóa, nhà rường còn sót lại.

“Hơn 10 năm nay chúng tôi luôn có những đề xuất, thậm chí là làm trước hồ sơ để trình lên cấp trên nhằm công nhận Hội Kỳ là làng cổ. Lâu nay, danh xưng làng cổ đó chỉ là người dân, du khách gọi vậy thôi chứ chưa chính danh. Phước Tích của Huế nằm cách làng Hội Kỳ của chúng tôi không xa là bao nhưng ngôi làng đó đã được công nhận là làng cổ cách đây rất lâu rồi” - ông Mẫn trầm ngâm.

Khác hẳn với những buồn tủi của Hội Kỳ, làng cổ Phước Tích-tỉnh Thừa Thiên-Huế lại đang được đầu tư xứng tầm, những ngôi nhà rường xuống cấp đã được tu bổ một cách bài bản. Khung cảnh bình yên với hàng cây cổ thụ, bến nước… hầu như được giữ gìn nguyên bản. Chính quyền nơi đây cũng tổ chức những lễ hội hằng năm trong dịp Festival để thu hút du khách về tham quan.

Những ngôi nhà cổ của làng Phước Tích đã được trùng tu, tu sửa để phục vụ du lịch. Ảnh: NGUYỄN ĐẮC THÀNH.

Ông Lê Trọng Diễn nói rằng việc chính quyền đầu tư, phục hồi cho những ngôi nhà rường cổ ở đây là rất đúng đắn. Mỗi năm Phước Tích cũng đón hàng ngàn lượt khách về đây tham quan. Ban quản lý làng cổ Phước Tích cũng lên kế hoạch xây dựng các dịch vụ du lịch và kết nối những nơi khác để thu hút du khách.

Nhưng bên bia sông, những ngôi nhà cổ với kiến trúc rất đẹp của làng Hội Kỳ, tỉnh Quảng Trị lại đang ngày càng bị những căn nhà bằng bê tông xây cạnh bên làm mất dần kiến trúc, không gian xưa cũ. Ảnh: NGUYỄN ĐẮC THÀNH.

Trên cùng một dòng sông, hai ngôi làng cùng nhìn về một hướng và được bồi đắp bởi phù sa một con sông. Bên này Phước Tích, bên tê Hội Kỳ sự tương đồng này tạo nên hai ngôi làng cổ bên dòng Ô Lâu cũng với nhà rường, bến nước, những hàng cây cổ thụ… Thế nhưng, hai ngôi làng với tuổi đời lên đến hàng trăm năm lại có hai số phận khác nhau. Khi bên kia, Phước Tích đang được bảo tồn đúng hướng thì bên này Hội Kỳ lại đang bên bờ lụi tàn bởi sự bê tông hóa.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Grab và McDonald’s Việt Nam bắt tay kinh doanh thức ăn nhanh

Nhịp đập thị trường - QUỲNH CHÂU - 21/01/2019 19:26
TGTTO
Sáng 21/1, Grab và McDonald’s Việt Nam thuộc hệ thống nhà hàng thức ăn nhanh tiêu chuẩn toàn cầu McDonald’s công bố quan hệ hợp tác chiến lược lâu dài nhằm mang đến nhiều nhiều trải nghiệm và ưu đãi hấp dẫn, cũng như mang lại nhiều giá trị hơn cho khách hàng khi sử dụng dịch vụ GrabFood.

Tình một đêm có đáng không?

Chia sẻ - MAI KA - 21/01/2019 17:52
TGTTO
Tình một đêm, thứ tình cảm không rõ ràng, không danh phận nhưng lại lắm vấn vương, nuối tiếc.

Philippe Chaplain: Người nặng lòng với văn hóa Việt Nam!

Văn hóa - Giải trí - Bài và ảnh: NGUYỄN HUY - 21/01/2019 17:49
TGTTO
Philippe Chaplain hiện là Chủ tịch Liên đoàn Di sản văn hóa Pháp - Federation Nationale Du Patrimoine (FNP). Đây là cơ quan có chức năng bảo tồn kiến trúc, ngôn ngữ và văn hóa Pháp trên toàn cầu. Theo dự kiến, cuối tháng 2/2019 ông sẽ có buổi ra mắt sách về lịch sử áo dài Việt Nam tại TP.HCM.

Bàn về hạnh phúc

Chia sẻ - NGUYỄN LOAN - 21/01/2019 17:49
TGTTO
Hạnh phúc là thứ mà con người luôn luôn đi tìm và mong muốn được sở hữu nó. Ở mỗi thời đại, mỗi con người, trong những hoàn cảnh sống khác nhau, quan niệm về hạnh phúc cũng khác nhau.

Tiểu Vy duyên dáng trong tà áo dài khoe nét xuân thì tuổi 18

Thế giới sao - MAI TRANG - 21/01/2019 17:48
TGTTO
Tóc dài thẳng đen tuyền, thướt tha trong tà áo dài rực rỡ, Tiểu Vy bỗng quá đỗi dịu dàng và xinh đẹp khoe nét xuân thì tuổi 18.

Bộ Giáo dục chấn chỉnh việc lạm dụng hồ sơ, sổ sách trong nhà trường

Giáo dục - KL - 21/01/2019 17:47
TGTTO
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Chỉ thị về việc chấn chỉnh tình trạng lạm dụng hồ sơ, sổ sách trong nhà trường tránh gây áp lực và ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc của giáo viên.

Thông xe toàn tuyến hầm Cù Mông qua Đèo Cả

Xã hội - MINH TRANG - 21/01/2019 17:28
TGTTO
– Tuyến hầm cuối cùng trong dự án hầm đường độ qua Đèo Cả nối 2 tỉnh Bình Định và Phú Yên - hầm Cù Mông - đã chính thức được thông xe toàn tuyến.

Yêu cầu kiểm tra đột xuất việc thu phí tại các trạm BOT

Tiêu điểm - PHAN TRANG - 21/01/2019 17:27
TGTTO
Bộ Giao thông vận tải vừa có văn bản chỉ đạo Tổng cục Đường bộ Việt Nam thường xuyên theo dõi, giám sát, kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất đối với công tác tổ chức thu phí BOT tại các dự án để kịp thời phát hiện tiêu cực (nếu có).

Thông cầu Hưng Hà vượt sông Hồng trước Tết Nguyên đán

Xã hội - PHAN TRANG - 21/01/2019 17:27
TGTTO
– Cầu Hưng Hà vượt sông Hồng đảm nhận vai trò kết nối hai tuyến đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng và Cầu Giẽ - Ninh Bình sẽ được thông xe vào ngày 26/1 tới.

Việt Nam là bài học thành công về tăng trưởng kinh tế

Thời sự - PV - 21/01/2019 17:26
TGTTO
Hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, Chủ tịch Thượng viện Australia cho rằng, Việt Nam là bài học thành công về phát triển kinh tế, là minh chứng cho thấy các nước dù có chỉ số phát triển khác nhau nhưng điều quan trọng nhất là mang lại thay đổi tích cực cho người dân, cho cộng đồng để có cuộc sống tốt đẹp hơn.

Dự án điện mặt trời đầu tiên của Ninh Thuận hòa lưới điện quốc gia

Sản phẩm dịch vụ - BT - 21/01/2019 17:26
TGTTO
Nhà máy điện mặt trời BP Solar 1 sử dụng công nghệ pin quang điện Perc Mono 370 W, inverter trung tâm có nguồn gốc nhập từ châu Âu; tổng mức đầu tư là 1.315 tỷ đồng, công suất 64 MWp, sản lượng điện dự kiến 74,45 triệu KWh/năm.

3 bài tập giúp đôi chân săn chắc, giảm mỡ

Sức khỏe - HUỲNH DŨNG - 21/01/2019 17:25
TGTTO
Dưới đây là một vài bài tập giúp bạn có phần đùi và đôi chân săn chắc hơn.

Quy định về tiền gửi có kỳ hạn

Tài chính - Chứng khoán - PV - 21/01/2019 17:25
TGTTO
Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 49/2018/TT-NHNN quy định về tiền gửi có kỳ hạn.

Khánh Hòa: Kiệu Tết mất mùa, nông dân khóc ròng, đối mặt nợ nần

Nông nghiệp - CÔNG TÂM - 21/01/2019 16:36
Bước vào vụ thu hoạch kiệu Tết năm nay, nhiều nông dân trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa kém vui do kiệu mất mùa, thậm chí nhiều hộ còn đối diện với cảnh nợ nần.

Bốn kịch bản quan hệ thương mại Việt – Mỹ trong năm 2019

Thời sự - HƯƠNG GIANG - 21/01/2019 15:55
TGTTO
PGS.TS Nguyễn Thường Lạng – Trường Đại học Kinh tế quốc dân nhận định, trong năm 2019, quan hệ thương mại Việt – Mỹ sẽ có 4 kịch bản. Và khả năng các kịch bản là ngang nhau…
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: Lầu 3, 3-5-7 Nguyễn Huệ, Phường Bến Nghé, Q.1, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO