Chủ nhật, 16/06/2019, 09:50 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Ô Lâu, dòng sông của những ngôi làng cổ

NGUYỄN ĐẮC THÀNH 05/01/2019 07:08

TGTTO
Ô Lâu, con sông phân chia hai tỉnh Quảng Trị và Thừa Thiên-Huế. Dặm dài từ dãy Trường Sơn hùng vĩ, trước khi ra biển lớn, dòng sông đã bồi đắp và mang lại sự trù phú cho vùng đất, dân cư hai bên bờ. Sự bồi đắp đó không chỉ là sự ngọt ngào của cây trái mà còn là những tinh hoa văn hóa đầy bản sắc…

Bên ni Phước Tích, bên tê Hội Kỳ

Từ núi rừng Trường Sơn, ở độ cao xấp xỉ 905m, nhờ sự góp sức của những con suối nhỏ hòa vào đã tạo nên dòng Ô Lâu chảy xuyên suốt từ thượng nguồn ra biển cả. Có thể nói, Ô Lâu là con sông có sự thay đổi hướng chảy nhiều nhất trong tất cả các sông ở Thừa Thiên-Huế.

Thoạt đầu sông chảy theo hướng Tây Nam-Đông Bắc, khi đến thị trấn Phò Trạch, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên-Huế thì dòng sông bắt đầu chuyển hướng Đông Nam-Tây Bắc chảy miết cho tới Phước Tích, sau đó chuyển hướng Tây Nam-Đông Bắc cho đến Vân Trình lại chuyển hướng Tây Bắc-Đông Nam và đổ vào phá Tam Giang ở cửa Lác.

Một góc sông Ô Lâu nhìn từ bến Lò của làng cổ Phước Tích. Ảnh: NGUYỄN ĐẮC THÀNH.

Trước khi hòa mình vào hệ đầm phá Tam Giang để ra biển lớn, con sông này cũng đã kịp bồi đắp tạo nên những làng mạc trù phú hai bên bờ. Làng cổ Phước Tích của Thừa Thiên-Huế và Hội Kỳ của tỉnh Quảng Trị là những “di sản” mà con sông này đã kịp để lại trước khi hòa mình vào biển cả.

Phước Tích là ngôi làng cổ nằm xã Phong Hòa, Phong Điền của Thừa Thiên-Huế. Ngôi làng này đã có tuổi đời trên 100 năm, và thuộc vào hàng những ngôi làng cổ danh tiếng của Việt Nam. Dưới tán của những cây cổ thụ, bên dòng sông Ô Lâu, Phước Tích hiện ra như một hình ảnh đặc trưng vốn có của làng quê Việt.

Với hơn 30 ngôi nhà rường có tuổi đời trên dưới 100 năm, Phước Tích được đánh giá vào hạng những ngôi làng cổ có giá trị văn hóa, nghệ thuật hàng đầu của Việt Nam. Cùng với đó, gốm Phước Tích cũng là một trong những sản phẩm đem lại nét văn hóa cho ngôi làng cổ này.


Bên dòng Ô Lâu xanh tươi, những làng mạc trù phú, đủ tuổi tác mọc lên hai bên hướng mặt về sông mà tận hưởng sự ưu ái của thiên nhiên, của đất trời. Dòng Ô Lâu hùng vĩ, uốn mình và nhiều lần chuyển dòng bao nhiêu thì những bồi đắp mà con sông để lại cho vùng đất này cũng nhiều bấy nhiêu. “Bên này Phước Tích, bên tê Hội Kỳ”, là cách mà người dân nơi đây vẫn thường gọi như vậy để chỉ dẫn cho du khách về hai ngôi làng cổ này.

“Thực ra thì hai làng đều nằm chung một hướng, nhưng do sự uốn lượn của dòng sông khiến hai ngôi làng nằm hai bên bờ sông”- ông Lê Trọng Diễn - một người sống ở làng Phước Tích cho hay.

Cũng giống như những ngôi nhà cổ ở Phước Tích, kiến trúc của quần thể nhà cổ ở Hội Kỳ được xây dựng theo kiểu nhà rường 3 gian, 2 chái; hoặc 1 gian, 2 chái và tương ứng với nó là số cột trụ 48 hoặc 24, tuỳ theo kinh tế của từng gia đình.

Những ngôi nhà cổ ở Phước Tích có kiến trúc khá giống nhà cổ bên Hội Kỳ. Ảnh: NGUYỄN ĐẮC THÀNH.

Tích Khánh Đường (nơi hội tụ niềm vui) là ngôi nhà cổ của ông Dương Văn Mạnh được dựng vào năm 1889 (Triều Vua Thành Thái), đến nay đã trên dưới 120 năm. Là đời thứ 4 sinh sống và chăm lo hương khói trong ngôi nhà cổ này, ông Mạnh hiểu hơn hết những giá trị mà ngôi nhà mang lại cho gia đình và làng xã.

Ngôi nhà được chống đỡ bằng 48 cột gỗ mít đường kính khoảng 30cm/cột. Gian giữa là nơi thờ tự, trên bàn thờ còn đầy đủ những tự khí cổ như đỉnh đồng, bát nhang, chân đèn và bình hoa, bức hoành... đúng kiểu kiến trúc và bài trí của nhà rường.

Nhà cổ Hội Kỳ và nhà cổ Phước Tích đã góp phần tạo nên sự cổ kính với nhiều tầng tầng lớp lớp văn hóa cho những bãi bờ bên dòng Ô Lâu. Những ngôi nhà cổ kính Hội Kỳ cùng với những nhà thờ họ, mái đình, cây đa nghiêng mình bên dòng Ô Lâu xanh mát luôn là nơi những người xa quê thương nguồn nhớ cội vọng về.

Những kiến trúc xưa cũ, những ngôi làng có tuổi đời cả trăm năm đã khơi gợi về kết cấu kiến trúc liên hoàn của một cộng đồng dân cư sinh sống ở đó, nó thể hiện bản sắc văn hoá của cộng đồng người ở một tiểu vùng.

Hai ngôi làng, hai số phận

Hai ngôi làng nằm trên một dòng sông, hướng về cùng một hướng. Mỗi làng có những nét đẹp, văn hóa riêng, thế nhưng hai ngôi làng này lại mang hai số phận khác nhau.

Với gần 30 căn nhà rường cổ, được làm theo kiến trúc nhà vườn Huế, thế nhưng, bao năm nay làng Hội Kỳ vẫn chưa được mang danh là làng cổ, có chăng đó chỉ là cách gọi lâu dần thành quen của người dân. Chính quyền nơi đây vẫn đang làm hết sức để ngôi làng được công nhận. Nhưng rồi, hơn 10 năm nay, ý tưởng đó vẫn chỉ nằm trên giấy chưa được ai ngó ngàng.

Bây giờ ở Hội Kỳ chỉ còn sót lại một vài ngôi nhà với kiến trúc nhà rường cổ xưa, cùng với những hàng chè tàu đặc trưng. Ảnh: NGUYỄN ĐẮC THÀNH.

“Nhìn sang Phước Tích, tủi thân Hội Kỳ” - câu nói đầy chua xót mà những người dân Hội Kỳ dùng để so sánh hai ngôi làng. Ông Dương Quang Mẫn - Bí thư chi bộ làng Hội Kỳ cho biết, nhiều lần làng cũng đã đánh động và trình bày về việc nên công nhận Hội Kỳ là một làng cổ để có hướng bảo tồn những nét văn hóa, nhà rường còn sót lại.

“Hơn 10 năm nay chúng tôi luôn có những đề xuất, thậm chí là làm trước hồ sơ để trình lên cấp trên nhằm công nhận Hội Kỳ là làng cổ. Lâu nay, danh xưng làng cổ đó chỉ là người dân, du khách gọi vậy thôi chứ chưa chính danh. Phước Tích của Huế nằm cách làng Hội Kỳ của chúng tôi không xa là bao nhưng ngôi làng đó đã được công nhận là làng cổ cách đây rất lâu rồi” - ông Mẫn trầm ngâm.

Khác hẳn với những buồn tủi của Hội Kỳ, làng cổ Phước Tích-tỉnh Thừa Thiên-Huế lại đang được đầu tư xứng tầm, những ngôi nhà rường xuống cấp đã được tu bổ một cách bài bản. Khung cảnh bình yên với hàng cây cổ thụ, bến nước… hầu như được giữ gìn nguyên bản. Chính quyền nơi đây cũng tổ chức những lễ hội hằng năm trong dịp Festival để thu hút du khách về tham quan.

Những ngôi nhà cổ của làng Phước Tích đã được trùng tu, tu sửa để phục vụ du lịch. Ảnh: NGUYỄN ĐẮC THÀNH.

Ông Lê Trọng Diễn nói rằng việc chính quyền đầu tư, phục hồi cho những ngôi nhà rường cổ ở đây là rất đúng đắn. Mỗi năm Phước Tích cũng đón hàng ngàn lượt khách về đây tham quan. Ban quản lý làng cổ Phước Tích cũng lên kế hoạch xây dựng các dịch vụ du lịch và kết nối những nơi khác để thu hút du khách.

Nhưng bên bia sông, những ngôi nhà cổ với kiến trúc rất đẹp của làng Hội Kỳ, tỉnh Quảng Trị lại đang ngày càng bị những căn nhà bằng bê tông xây cạnh bên làm mất dần kiến trúc, không gian xưa cũ. Ảnh: NGUYỄN ĐẮC THÀNH.

Trên cùng một dòng sông, hai ngôi làng cùng nhìn về một hướng và được bồi đắp bởi phù sa một con sông. Bên này Phước Tích, bên tê Hội Kỳ sự tương đồng này tạo nên hai ngôi làng cổ bên dòng Ô Lâu cũng với nhà rường, bến nước, những hàng cây cổ thụ… Thế nhưng, hai ngôi làng với tuổi đời lên đến hàng trăm năm lại có hai số phận khác nhau. Khi bên kia, Phước Tích đang được bảo tồn đúng hướng thì bên này Hội Kỳ lại đang bên bờ lụi tàn bởi sự bê tông hóa.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Yeah1 lập dự phòng hơn 80 tỷ cho thương vụ bán công ty con tại Mỹ

Doanh nghiệp - Doanh nhân - PHƯƠNG ĐÔNG - 16/06/2019 09:33
Thông báo trích lập dự phòng được Yeah1 đưa ra sau gần một tháng nhận tuyên bố dừng hợp tác từ Youtube.

Nhịp phục hồi thất bại

Tài chính - Chứng khoán - THÀNH LONG - 16/06/2019 09:33
TGTTO
Tuần qua, chỉ số VN-Index thất bại trong việc phục hồi và chinh phục lại ngưỡng kháng cự quanh 970 điểm. Áp lực bán vẫn duy trì tập trung vào các cổ phiếu nhóm vốn hóa lớn, ngân hàng, chứng khoán, dầu khí, bất động sản với thanh khoản ảm đạm. Xu hướng dòng tiền đầu cơ dịch chuyển vào các cổ phiếu penny với tâm lý lướt sóng kiếm lời trong ngắn hạn.

Smartphone cao cấp Huawei tiếp tục mất giá không phanh

Thị trường - Tiêu dùng - Đức Hiệp - 16/06/2019 08:48
TGTTO
Các sản phẩm cao cấp của Huawei như P30, P30 Pro, Mate 20 Pro… liên tục mất giá không phanh trong những ngày qua, giảm từ 3 - 6 triệu đồng.

Ngày không tiền mặt: Ngân hàng và doanh nghiệp bắt tay tung khuyến mại

Kinh doanh - GIA LINH - 16/06/2019 08:13
Miễn phí mở tài khoản, miễn phí chuyển tiền, hoàn tiền 20%, giảm giá 50%, 30%, trả góp 0% lãi suất, được tặng các voucher hay miễn phí giao hàng… là những chương trình khuyến mại được các ngân hàng thương mại, sàn giao dịch thương mại điện tử hay các trung tâm thương mại lớn đưa ra trong ngày không tiền mặt (16/6) đầu tiên của Việt Nam.

Loạt xe sang bị triệu hồi ở Việt Nam những ngày qua

Xe - Y NHỤY - 16/06/2019 08:13
Những ngày qua thông tin nhiều mẫu xe sang, xe hot ở Việt Nam dính án triệu hồi khiến người tiêu dùng không khỏi hoang mang.

Tăng trưởng doanh số của thẻ tín dụng TPBank nằm trong top đầu

Doanh nghiệp - Doanh nhân - P.V - 16/06/2019 08:12
TPBank đang nằm trong Top 3 ngân hàng dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng doanh số và số lượng thẻ tín dụng trong tổng số gần 30 tổ chức phát hành thẻ tại Việt Nam - theo Visa.

Chung cư Tân Tạo 1 của Công ty Thái Sơn bị thanh tra toàn diện

Bất động sản - VĂN DŨNG - 16/06/2019 08:01
Sau khi nhận được đơn tố cáo sai phạm của người dân, UBND TP.HCM đã ký văn bản chỉ đạo các cơ quan, ban ngành thanh tra toàn diện dự án chung cư Tân Tạo 1 của Công ty Thái Sơn (quận Bình Tân) để xử lý.

Người thành đạt khó chung thủy?

Chia sẻ - TRỊNH TRUNG HÒA - 16/06/2019 07:56
TGTTO
Các bạn trẻ ngày nay có câu: Phụ nữ hơn nhau ở tấm chồng. Nhưng vì sao có nhiều phụ nữ lấy được người chồng có danh vọng và giỏi kiếm tiền mà họ vẫn không tìm thấy hạnh phúc?

Thời tiết ngày 16/6: Hà Nội nắng nóng, TP.HCM nắng nhẹ

Tiêu điểm - ĐÔNG BẮC - 16/06/2019 07:28
TGTTO
Hôm nay, Hà Nội có nắng nóng với nhiệt độ cao nhất vượt ngưỡng 37 độ C, TP.HCM có nắng nhẹ và mưa rào vài nơi.

Khánh Hòa: Nắng rát da, cây chết cháy, nông dân mang ô ra đồng

Xã hội - CÔNG TÂM - 16/06/2019 07:27
Trong mấy ngày qua, thời tiết nắng nóng oi bức đã ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống sinh hoạt của người dân trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa. Trước tình hình trên, nhiều nông dân phải chọn phương pháp mang dù ra đồng.

'Vỡ trận' phòng chống dịch tả lợn nghiêm trọng đến mức nào?

Nông nghiệp - SƠN LÂM - LÊ BÌNH - 16/06/2019 07:26
Để vỡ trận dịch tả lợn như bây giờ quy trách nhiệm thuộc về ai có lẽ hơi sớm, nhưng điều hiện hữu đã khiến nhiều hộ chăn nuôi đã trắng tay, vỡ nợ...

Rớt lớp 10 công lập, tự tin tuyển thẳng vào… cao đẳng

Giáo dục - KHẢI HUYỀN - 16/06/2019 07:26
Nhiều trường cao đẳng, trung cấp nghề ở TP.HCM tuyển sinh viên tốt nghiệp THCS, mở ra thêm cơ hội cho những học sinh không đủ điểm dự tuyển vào lớp 10 công lập hoặc muốn rút ngắn thời gian đi học từ THPT đến cao đẳng, đại học.

Sơn La: Xoài không trúng mùa nhưng trúng giá, dân phấn khởi

Thị trường - Tiêu dùng - NGỌC MAI - 16/06/2019 07:26
Với người nông dân trồng xoài ở huyện Mường La, tỉnh Sơn La, mùa xoài năm nay tuy không trúng mùa như mấy năm trước, nhưng đổi lại giá xoài cao hơn nhiều lần, người dân rất phấn khởi.

Cục Hàng không xử lý việc chậm, hủy chuyến liên tiếp của Vietjet Air

Kinh doanh - VŨ ĐIỆP - 16/06/2019 07:26
Cục trưởng Cục Hàng không VN đã cử đoàn công tác vào TP.HCM để phối hợp trực tiếp với Hãng hàng không Vietjet Air khẩn trương giải quyết tình trạng chậm, hủy chuyến bay.

Đi qua mùa mưa

Chia sẻ - HẠNH HẠNH - 15/06/2019 18:00
TGTTO
Mùa này, Sài Gòn hay mưa. Lang thang nửa vòng thành phố, thấy cô đơn chảy tràn trên mặt, Huệ Chi bắt taxi đến Goeimi. Ướt đẫm và bù xù.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: Lầu 3, 3-5-7 Nguyễn Huệ, Phường Bến Nghé, Q.1, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO