Chủ nhật, 25/10/2020, 12:11 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Nhạc sĩ Phó Đức Phương - một mảnh ghép của Bộ tứ sông Hồng ra đi

20/09/2020 06:40

Phó Đức Phương, Trần Tiến, Nguyễn Cường và Dương Thụ - 4 gương mặt lớn của âm nhạc đương đại Việt Nam được gắn kết với cái tên Bộ tứ sông Hồng.

Đằng sau danh xưng “Bộ tứ sông Hồng” là câu chuyện của 4 nhạc sĩ - 4 cá tính âm nhạc, 4 phong cách sống khác nhau nhưng cùng “gắn bó bởi nỗi nhớ về một thời trải qua chiến tranh, một thời đổi mới, một thời đầy vui, buồn, đầy đắng cay và cả những oan ức” như những gì nhạc sĩ Trần Tiến đã nói.

Họ là những gương mặt đại diện cho một thế hệ bản lề của âm nhạc đương đại Việt Nam. Những tác phẩm của họ vừa mang giá trị lịch sử, giá trị nghệ thuật, giá trị nhân văn sâu sắc, lại vừa thấm đẫm tình quê, tình đất, tình người.

Thụ “sang” - Cường “hoang” - Phương “tàng” - Tiến “lãng”

Từ những năm 1960, 4 nhạc sĩ Dương Thụ, Phó Đức Phương, Trần Tiến và Nguyễn Cường đã bắt đầu quen biết và chơi với nhau. Một lần, 4 ông rủ nhau đi chơi ở hồ Tây (Hà Nội) và được một người nhiếp ảnh dạo chụp cho tấm ảnh chung.

Ít lâu sau, bức ảnh này được nhà thơ, nhà báo Thụy Kha chọn để đưa vào một bài viết về âm nhạc và đặt tên cho nhóm là “Tứ quái Hà Nội”. Kể từ đó, 4 người vô tình được gắn kết với nhau bởi một cái tên chung. Sau này, nhiều người gọi họ là “Bộ tứ sông Hồng” vì cả 4 nhạc sĩ đều là những người con của Bắc Bộ và có nhiều sáng tác hay, khai thác chất liệu dân gian vùng đồng bằng châu thổ này.

Tên thì chung vậy thôi, nhưng nhóm chưa bao giờ hoạt động theo tôn chỉ mục đích hay cương lĩnh nghệ thuật gì. 4 người chơi với nhau một cách rất vô tư như những người đàn ông, những người bạn trong giới văn nghệ sĩ. Nhạc sĩ Phó Đức Phương từng tâm sự: “Chính dòng chảy cuộc sống, thời gian, dòng chảy âm nhạc đã đưa chúng tôi lại gần nhau”.

Dương Thụ và Phó Đức Phương chơi với nhau sớm nhất bởi họ từng chung trường đại học, Dương Thụ học khoa Văn còn Phó Đức Phương học khoa Toán trường Đại học Sư phạm Hà Nội.

Năm 1965, Phó Đức Phương ra trường, vào nông trường làm công nhân chăn nuôi. Một năm sau, ông thi vào trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam). Đến năm 1972, khi Phó Đức Phương đã tốt nghiệp, Dương Thụ mới thi vào trường Âm nhạc Việt Nam. Năm ấy, Trần Tiến và Nguyễn Cường cùng đỗ khoa sáng tác.

Thời ấy còn “vô danh” (theo lời nhạc sĩ Dương Thụ), 4 người sống loanh quanh ở mấy khu phố Hà Nội lân cận: nhạc sĩ Dương Thụ ở Chân Cầm, Phó Đức Phương ở Bát Đàn, Nguyễn Cường ở Hàng Bạc còn Trần Tiến ở gần ga Hà Nội. Khi có dịp thì tụ tập, hàn huyên, tán phét từ chuyện âm nhạc đến chuyện đời.

Dương Thụ lớn tuổi và nghiêm túc nhất trong 4 người. Ông thường bị ba đồng nghiệp gọi là "giáo sư", "thầy giáo" bởi mỗi lần nói chuyện gì đều say sưa. Phó Đức Phương không giỏi tán gẫu nhưng tính cách mềm mại, thích lắng nghe và hòa vào dòng chảy của câu chuyện. Nguyễn Cường sôi nổi, đôi lúc nghịch ngợm và là người tạo không khí cho nhóm. Trần Tiến là em út, lại khéo léo nên đóng vai trò là sợi dây liên kết giữa các thành viên.

Nhạc sĩ Phó Đức Phương từng sáng tác một câu vè rất thú vị để khái quát chân dung và cá tính âm nhạc rất riêng của từng người trong Bộ tứ sông Hồng: Thụ “sang” - Cường “hoang” - Phương “tàng” - Tiến “lãng”.

Rời trường âm nhạc, mỗi người đi theo mỗi hướng khác nhau, con đường và phong cách âm nhạc của mỗi người cũng mỗi khác. Không ai can thiệp đến ai, nhưng hễ cần thì sẵn sàng ủng hộ, giúp đỡ nhau, thậm chí còn làm phù rể trong đám cưới của nhau.

Nhạc sĩ Trần Tiến chia sẻ rằng: “4 anh em tôi tính cách khác nhau lắm, nhiều lúc ghét nhau như “xúc đất đổ đi”. Nhưng chúng tôi sinh ra cùng một thế hệ - thế hệ bản lề của những nhạc sĩ sinh ra và lớn lên trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Chúng tôi hứng chịu trọn vẹn cái khốn nạn và bi hùng của cuộc chiến, đã cùng trải qua những ngày tháng đói rét, khổ sở nên dù có chuyện gì đi nữa, chúng tôi cũng tha thứ cho nhau”.

Thế hệ bản lề của âm nhạc đương đại Việt Nam

Nếu phải kể về điểm chung giữa 4 cá tính âm nhạc khác biệt thì theo nhạc sĩ Nguyễn Cường, “Bộ tứ sông Hồng” đều yêu nghề, yêu đời, yêu nước, ham học hỏi và thơ mộng. Họ ít khi nói chuyện về âm nhạc của nhau hay ghen ghét với người nổi tiếng, thành công hơn. Họ đều quý tài của nhau và trân trọng nhau. Đó cũng là một lý do giúp họ gắn kết với nhau 60 năm qua.

Nhạc sĩ Phó Đức Phương là người nổi tiếng sớm nhất bộ tứ. Vừa ra trường, ông đã là nhạc sĩ đắt đơn đặt hàng ở các đoàn kịch, ca múa nhạc nổi tiếng. Chất âm nhạc dân tộc, đặc biệt là vùng đồng bằng Bắc bộ thấm vào trong những ca khúc của Phó Đức Phương. Nhạc sĩ Dương Thụ nhận xét, Phó Đức Phương luôn biết tìm ra cái mới trong âm nhạc, vừa giàu bản sắc dân gian vừa chứa đựng chất hàn lâm cổ điển.

Nhạc sĩ Dương Thụ mãi đến năm 1982 mới chính thức hoạt động âm nhạc. Những năm 1990, những sáng tác của ông trở nên nổi tiếng và thịnh hành. Âm nhạc của ông không theo một dòng nào, mà có “một chút gần với cổ điển, một chút gần với dân gian và một chút gần với nhạc nhẹ”.

Nhạc sĩ Nguyễn Cường thì yêu dân ca đến mức sùng bái. Tên tuổi của nhạc sĩ Nguyễn Cường gắn liền với các bài hát mang hơi hướng dân ca Tây Nguyên. Ngoài ra, Nguyễn Cường còn “sùng bái” cả dân ca đồng bằng Bắc bộ. Sáng tác của ông lôi cuốn khán giả ở sự giản dị nhưng chân thành.

Còn nhạc sĩ Trần Tiến, âm nhạc vừa có chất đời, vừa có chất thiền. Trong 4 người, âm nhạc của Trần Tiến có vẻ bình dị, gần gũi nhất. Nhạc sĩ Phó Đức Phương từng nhận xét, cảm hứng sáng tác của Trần Tiến đến một cách tự nhiên và ngẫu hứng nên rất ít bài được ghi chép lại cẩn thận, chỉ “hát truyền miệng” là chính. Nhạc sĩ Dương Thụ từng khen Trần Tiến "viết nhạc Pop hay nhất Việt Nam".

"Bộ tứ sông Hồng" truyền cảm hứng cho những sáng tác của nhau. Theo lời Trần Tiến, những cạnh tranh nho nhỏ, đáng yêu giữa các nhạc sĩ khi thấy đồng nghiệp có sáng tác hay kích thích họ phải làm được những điều tương tự. Bởi vậy, cả 4 nhạc sĩ đều có sự nghiệp bền lâu với những sáng tác nổi tiếng mang những giá trị lịch sử, nghệ thuật theo dòng chảy lịch sử của đất nước và âm nhạc.

Sức sống của các tác phẩm gắn với “Bộ tứ sông Hồng” đã vượt ra khỏi khuôn khổ ban đầu để trở thành tiếng nói chung cho cả một thế hệ đầy gian nan, vất vả, nhưng đầy tự hào. Với riêng Dương Thụ, Phó Đức Phương, Nguyễn Cường, Trần Tiến - họ là những gương mặt nổi bật và là đại diện cho thế hệ bản lề của âm nhạc đương đại Việt Nam.

Nay, một mảnh ghép của "Bộ sứ sông Hồng" - nhạc sĩ Phó Đức Phương đã ra đi. Ông qua đời vào trưa ngày 19/9 tại một bệnh viện quốc tế ở Hà Nội sau một thời gian chiến đấu với bệnh ung thư tụy.

Lễ viếng ông vào 11g30 ngày 24/9 tại Nhà tang lễ Bộ Quốc phòng, số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội.

Theo VOV 


Gửi bình luận
(0) Bình luận

7 đối tượng không nên ăn đậu phụ

Phòng mạch - Tư vấn - 25/10/2020 10:46
Đậu phụ là món ăn ngon, dễ làm và chế biến được nhiều món. Thế nhưng không phải ai cũng có thể ăn được món này.

Cụ ông 98 tuổi mua 3 tấn gạo gửi đồng bào vùng lũ

Xã hội - 25/10/2020 10:34
Dù đã 98 tuổi, cụ Lê Văn Dỏng vẫn trích một phần lương hưu, kêu gọi con cháu cùng chung tay mua 3 tấn gạo, nhu yếu phẩm gửi tới đồng bào vùng lũ.

Không ra rạp, 'No Time To Die' sẽ được bán cho Netflix hoặc Apple?

Xem - Nghe - Đọc - HÀ DU - 25/10/2020 09:57
TGTTO
Đại dịch Covid-19 đã khiến hãng phim MGM suy nghĩ lại về việc đưa 'No Time To Die' ra rạp và cân nhắc việc bán phim cho các dịch vụ phát trực tuyến.

Chủ tịch Tập đoàn Samsung Lee Kun-hee qua đời ở tuổi 78

Doanh nghiệp - Doanh nhân - ANH DŨNG - 25/10/2020 09:20
TGTTO
Sau 6 năm nằm viện, Chủ tịch Tập đoàn Samsung Lee Kun-hee vừa qua đời ngày 25/10.

Nhà đầu tư ‘đông như kiến’, đặt cược vào Ant Group của Jack Ma là quá mạo hiểm?

Doanh nghiệp - Doanh nhân - H.AN - 25/10/2020 08:00
TGTTO
Rất nhiều nhà đầu tư muốn mua cổ phiếu Ant Group với niềm lạc quan rằng “viên ngọc quý” của tỷ phú Jack Ma chạm đến đợt IPO lớn nhất thế giới. Nhưng chưa chắc, đầu tư vào đây là quyết định đúng đắn.

Doanh nghiệp kinh doanh spa đẩy mạnh nhượng quyền sau Covid-19

Kinh doanh - QUỲNH CHÂU - 25/10/2020 07:43
TGTTO
Tập đoàn Shynh Group đã mạnh dạn ra mắt dự án nhượng quyền Shynh Beauty Spa - Lợi nhuận cao mô hình bền vững. Tập đoàn hứa hẹn hoàn vốn lại cho nhà đầu tư sau 10 tháng.

Chủ đầu tư phản hồi trước thông tin Viva Park xây dựng 'không phép'

Kinh doanh - QUỲNH CHÂU - 25/10/2020 07:32
TGTTO
Khu dân cư Tân Thịnh, xã Đồi 61, huyện Trảng Bom (tên thương mại là Khu đô thị Viva Park) có quy mô 18,2ha và được LDG Group đầu tư xây dựng. Vừa qua, Thanh trở Sở Xây dựng tỉnh Đồng Nai ra quyết định xử phạt hành chính đối với hành vi xây dựng khi chưa đủ điều kiện pháp lý theo quy trình quy định. Chuyện này thực hư thế nào?

Nông dân Khánh Hòa nuôi cá mú đạt hiệu quả kinh tế cao

Nông nghiệp - 25/10/2020 07:05
Là loài thủy sản biển có giá trị dinh dưỡng cao, món ăn đặc sản đắt giá trong các nhà hàng, cá mú hiện được nhiều người dân ở tỉnh Khánh Hòa đầu tư phát triển, trở thành một nghề nuôi.

Dịch Covid-19 tái bùng phát nghiêm trọng khắp châu Á và châu Âu, lây lan mạnh ở Mỹ

Quốc tế - 25/10/2020 06:52
Sáng 25/10, thế giới đã có gần 43 triệu ca mắc Covid-19, trong đó có 1.154.214 ca tử vong.

Nghiên cứu khoa học chỉ ra: Gia đình có 2 con gái thì dễ thành công hơn

Gia đình - 25/10/2020 06:38
Một nghiên cứu của các nhà khoa học Anh đã chỉ ra rằng: Nhà có 2 con gái thường hạnh phúc hơn, người cha dễ thành công hơn trong sự nghiệp. Tại sao ?

Chứng khoán phố Wall sẽ có một tuần đầy khó khăn trước mắt

Nhịp đập thị trường - VÂN TRÀ - 25/10/2020 06:22
TGTTO
“Sẽ là một tuần khó khăn trước cuộc bầu cử tổng thống Mỹ với nhiều bối rối trước mắt. Nhà đầu tư nên giao dịch cẩn trọng, nhưng nếu bạn thích cổ phiếu nào thì hãy chờ nó xuống thấp mới mua vào”, Jim Cramer thuộc CNBC nói.

Bệ phóng này có thể khiến giá vàng tăng cao tuần tới

Nhịp đập thị trường - VÂN TRÀ - 25/10/2020 06:16
TGTTO
Trong tuần tới, có một bệ phóng có thể đẩy giá vàng lên cao trước cuộc bầu cử tổng thống Mỹ ngày 3/11, đó là gói kích thích kinh tế.

Bão số 8 Saudel sắp đổ vào miền Trung, cơn bão số 9 Molave đang đe dọa biển Đông

Xã hội - ĐÔNG BẮC - 25/10/2020 06:09
TGTTO
Dự kiến bão số 8 Saudel sẽ đi vào đất liền các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Quảng Trị và suy yếu thành áp thấp nhiệt đới trong hôm nay 25/10. Sáng sớm nay, áp thấp nhiệt đới trên khu vực phía Đông miền Trung Philippines đã mạnh lên thành bão, có tên quốc tế Molave.

Hồ Kẻ Gỗ có phải là 'thủ phạm' gây ngập lụt ở Hà Tĩnh?

Xã hội - 24/10/2020 16:28
Sáng 24/10, UBND tỉnh Hà Tĩnh tổ chức họp báo thông tin về tình hình mưa lũ những ngày qua và công tác ứng phó với diễn biến mưa lũ và bão số 8 sắp vào.

Vụ sạt lở Thủy điện Rào Trăng 3: Thầm lặng vì Nhân dân

Xã hội - 24/10/2020 16:21
Những nơi nào khó khăn nhất do thiên tai, địch họa là nơi đó có màu áo xanh của những người lính cụ Hồ. Truyền thống đó lại được tô thắm trong suốt quá trình tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn 17 công nhân bị mất tích do sạt lở núi xảy ra tại khu vực nhà máy Thủy điện Rào Trăng 3 (huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên - Huế) vào ngày 12/10.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: 57 Đường số 10, Khu Đô thị Sala, Phường An Lợi Đông, Quận 2, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO