Thứ 6, 19/04/2019, 15:17 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Người Việt linh hoạt hay tùy tiện?

HƯNG LỢI 11/04/2019 06:18

TGTTO
Người Việt rất linh hoạt trong ứng phó với đời sống, nhưng sự linh hoạt thái quá thường biến thành sự tùy tiện, bừa bãi.

Người Việt có một đặc điểm nổi bật, đó là sự linh hoạt trong mọi khả năng ứng phó với đời sống. Chính nhờ tư duy linh hoạt mà người Việt vượt qua nhiều khó khăn, vượt qua những bó buộc của hoàn cảnh để tồn tại và thành công.

Chiếc nón lá là một minh chứng về tư duy linh hoạt của người Việt. Nó có thể che nắng, lại có thể che mưa. Lúc nóng có thể dùng làm quạt mát. Gặp giếng thì dùng làm gàu hứng nước uống. Lúc mỏi, có thể kê lên để ngồi. Khi cần thì dùng làm đồ đựng: dăm củ khoai, nắm lạc mót được, mớ rau hái vội trên đồng... Lại có thể dùng làm đạo cụ cho những điệu múa nón rất mềm mại. Có thể dùng làm vật trang trí, dùng trong nghệ thuật sắp đặt. Cũng có thể đem bán làm quà lưu niệm.

Trong ăn ở, cư xử, tư duy linh hoạt thể hiện rõ trong những câu tục ngữ:

Trông mặt mà bắt hình dong.

Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài.

Đi với bụt mặc áo cà sa/đi với ma mặc áo giấy.

Đáo giang tùy khúc/nhập gia tùy tục

Ai nhất thì ta thứ nhì/ai mà hơn nữa ta thì thứ ba…

Ở mỗi một hoàn cảnh, người ta lại có một cách thích ứng riêng.

Chiếc nón lá là một biểu tượng cho tư duy, cách ứng phó linh hoạt của người Việt

Trong hoàn cảnh chiến tranh gian khổ thiếu thốn, cái xe đạp của Pháp cải tiến một vài bộ phận là biến thành chiếc xe đạp thồ có thể chở tới 400kg gạo. Thuốc nổ lấy từ những quả bom câm của kẻ thù được sử dụng để làm mìn tự chế. Nước dừa làm dịch truyền y tế…

Có thể kể ra muôn ngàn ví dụ về óc linh hoạt của người Việt để thích nghi với những biến động của đời sống.

Thế nhưng chữ “linh hoạt” trong cách dùng của người Việt, đôi khi lại được đặt trong dấu ngoặc kép. Đó là linh hoạt kiểu xé rào, vượt rào, kiểu linh hoạt ra ngoài nguyên tắc. Linh hoạt là tốt, là tích cực. Linh hoạt đi kèm với năng động, là phẩm chất hết sức cần thiết để thích nghi với xã hội hiện đại. Thế nhưng linh hoạt không dựa trên nguyên tắc, thì sẽ dễ biến thành tùy tiện, bừa bãi.

Có thể thấy, do dấu ấn của đời sống nông nghiệp, người Việt khá tùy tiện, ít tôn trọng nguyên tắc, luật lệ. Cái gì cũng phiên phiến, đại khái.

Đi ăn cưới, đi họp thì xài giờ cao su. Rác vứt tùy tiện. Xếp hàng thì chen ngang, tranh giành. Đáng lẽ gửi xe vào chợ thì tiện thể ghé vào lề đường mua đồ ăn, bất kể việc lòng đường biến thành cái chợ gây cản trở giao thông. Đó là chưa kể, chỗ nào cũng có thể đi tiểu tiện được, dù đó là đường phố đông người, hay ngay bên đường quốc lộ, cạnh nhà dân, hay là công viên.

Tiểu tiện ở bất kỳ đâu, bất chấp phép lịch sự, chính là một sự tùy tiện đáng phê phán

Cái kiểu tranh thủ là vô cùng phổ biến. Tranh thủ vọt lên trước 3 giây trước khi đèn xanh, tranh thủ chạy xe máy vào làn đường ô tô, tranh thủ đi tạt lên vỉa hè để đi cho nhanh, tranh thủ chạy xe ngược đường để tránh phải đi vòng. Tranh thủ giờ làm việc, chạy ra chợ mua chút đồ ăn. Tranh thủ chat chit tán gẫu, đọc báo xem phim trong khi làm việc. Linh hoạt một chút có lợi cho mình, người ta không cần biết việc đó có ảnh hưởng gì đến ai hay không.

Tư duy tùy tiện đó xuất phát từ thái độ ích kỷ, tất cả vì mình, cầu lợi cho mình, dù cái lợi ấy chỉ là chút xíu. Nó sẽ dẫn đến những hệ lụy khôn lường.

Tùy tiện, vô nguyên tắc, ích kỷ cầu lợi nên mới nghĩ đến những con đường tắt: đi tắt trong chuyện học hành bằng việc mua bằng, mua điểm; đi tắt trong công việc để thăng quan tiến chức bằng cách lấy lòng sếp, đút lót hối lộ; bị thổi phạt vi phạm giao thông thì thỏa hiệp với cảnh sát bằng cách đút tiền thay vì đến kho bạc nộp phạt; đưa hối lộ ở cơ quan công quyền để được làm thủ tục giấy tờ nhanh hơn, nhận được những dự án ngon hơn, béo bở hơn…

Người làm nông nghiệp, thay vì chọn những phương thức canh tác hiện đại, hiệu quả, bền vững, lại chọn sử dụng những chất cấm như thuốc tăng trọng, chất tạo nạc, chất tạo màu, thuốc trừ sâu… để canh tác nhanh hơn, sản phẩm trông ngon hơn, hấp dẫn hơn, bán được nhiều tiền mà chi phí ít, bất chấp nguyên tắc an toàn, nguyên tắc hàng đầu của việc sản xuất thực phẩm.

Giao thông hỗn loạn, bất chấp luật lệ, là một kiểu tùy tiện hết sức phổ biến của người Việt

Thầy cô, thay vì giáo dục học sinh một cách bài bản thì lại chọn cách phạt roi để học sinh sợ, từ đó mà răm rắp nghe lời thầy cô, giáo dục có vẻ đạt hiệu quả nhanh hơn; khi bạo lực học đường xảy ra, thay vì tìm cách giải quyết tận gốc thì các nhà trường lại có xu hướng che giấu, bưng bít thông tin để trốn tránh hậu quả.

Người ta, thay vì lao động, buôn bán chân chính, làm giàu bằng công sức, trí tuệ, thì lại tìm cách sống nhàn nhã bằng buôn lậu, trốn thuế, buôn bán hàng giả, bán thân xác, thậm chí buôn bán cái chết trắng, bất chấp pháp luật.

Ai cũng khôn lỏi một chút, bon chen một chút, coi thường luật lệ một chút, xã hội thành ra hỗn loạn. Những việc làm trái luật, vì diễn ra phổ biến quá, hóa thành nhàm, không nhiều người quan tâm, nghĩ cách thay đổi, hay tự vấn bản thân vì mình đã vi phạm.

Một dân tộc đã kiên cường, thông minh, linh hoạt vượt lên những hoàn cảnh khó khăn nhất để tồn tại và phát triển, không thể nào lại thua kém người ở cách sống văn minh, tôn trọng nguyên tắc, tôn trọng luật lệ. Chỉ là, phải thấy được điểm yếu trong cách nghĩ, cách hành xử là sự tùy tiện, xuất phát từ tư duy linh hoạt thái quá, thiếu nguyên tắc, để mỗi người tự thay đổi mình, để những nhà điều hành xã hội có cách quản lý tốt hơn.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Ngày 19/4: Giá cà phê, lúa gạo, cao su khởi sắc

Thị trường - Tiêu dùng - HỒNG TRÂM - 19/04/2019 14:36
TGTTO
Phiên giao dịch ngày 19/4, giá cà phê trong nước và thế giới tăng nhẹ sau 2 phiên liên tiếp giảm giá. Hiện, nông sản này dao động mức 30.600 – 31.500 đồng/kg. Trong khi đó, giá lúa gạo, cao su cũng tăng nhẹ.

5 bức tường xanh đẹp ấn tượng nhất thế giới

Du lịch - Ẩm thực - ĐĂNG TRÌNH - 19/04/2019 14:33
TGTTO
Không chỉ giúp thanh lọc không khí, giảm tiếng ồn mà những bức tường xanh dưới đây mang lại vẻ mỹ quan ấn tượng.

Những chuyện 'hoang đường' về giấc ngủ bạn cần xem lại

Sức khỏe - BÌNH MINH - 19/04/2019 14:30
TGTTO
Những quan niệm sai lầm về giấc ngủ không chỉ tạo thói quen xấu mà còn mang lại nhiều hệ lụy khôn lường cho sức khỏe. Mới đây, tạp chí National Health Foundation (Mỹ) đã công bố những quan niệm sai lầm về giấc ngủ, nhiều người cần loại bỏ ngay.

'Những cô gái trong thành phố': Công Lý được khen dù kết phim gây tranh cãi

Văn hóa - Giải trí - LOAN TRẦN - 19/04/2019 14:02
Khán giả cực sốc trước cái kết không thể đau lòng hơn của "Những cô gái trong thành phố".

Linh kiện xe Lexus, Mercedes 'núp bóng' đồ rẻ tiền về Sài Gòn

Xã hội - QUỐC THẮNG - 19/04/2019 13:57
Hàng loạt phụ tùng ôtô đắt tiền, ước tính có giá nhiều tỷ đồng, được đưa từ Singapore về với tờ khai linh kiện xe tải để trốn thuế.

Kinh doanh homestay có 'hái ra tiền'?

Thị trường - Tiêu dùng - 19/04/2019 13:44
TGTTO
Báo cáo thị trường mới được Luxstay công bố cho thấy, doanh thu của chủ nhà trên hệ thống này có thể lên tới trên dưới 100 triệu đồng mỗi quý nếu hoạt động tích cực, cho thấy kinh doanh homestay đang là nghề hấp dẫn.

Những loại pizza 'tưởng không ngon' lại ngon không tưởng trên thế giới

Du lịch - Ẩm thực - Hải Lâm - 19/04/2019 13:44
TGTTO
Pizza chuột, pizza ve sầu... những món ăn tưởng như không tồn tại và 'tưởng không ngon' lại ngon không tưởng.

Sơn La: Chống dịch tả lợn châu Phi khó do nuôi nhỏ lẻ quá nhiều

Nông nghiệp - HÀ HOÀNG - 19/04/2019 10:30
TGTTO
Sơn La giáp ranh với 5 tỉnh, trong đó cả 5 tỉnh đều đã xuất hiện dịch tả lợn châu Phi. Với địa bàn rộng, lực lượng cán bộ thú y mỏng, việc kiểm soát vận chuyển lậu lợn qua các đường ngang, ngõ tắt gây khó khăn cho lực lượng chức năng, nhất là trong công tác kiểm soát phòng ngừa dịch tả lợn châu Phi lây lan.

Doanh thu của Lenovo đạt mức kỷ lục hơn 50 tỷ USD

Doanh nghiệp - Doanh nhân - RẠNG ĐÔNG - 19/04/2019 10:06
TGTTO
Giám đốc điều hành của Lenovo, ông Yang Yuanqing cho biết trong cuộc họp mới đây rằng doanh thu tài chính năm 2018 của Lenovo lần đầu tiên vượt quá 50 tỷ USD, mức cao kỷ lục.

Giá xe giảm, nhập khẩu ô tô tăng sốc so với năm ngoái

Xe - AN NHI - 19/04/2019 10:05
Việt Nam đã nhập khẩu tổng cộng 39.000 ô tô nguyên chiếc trong 3 tháng đầu năm, tăng đến 9,5 lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Nhóm học trò sản xuất gạch từ nhựa phế phẩm

Học đường - Nguyễn Đắc Thành - 19/04/2019 10:02
TGTTO
Nhóm học sinh lớp 11 ở Huế tự mày mò tìm kiếm cách sản xuất gạch từ phế phẩm nhựa. Sau nhiều lần thử nghiệm, các em đã hoàn thành được sản phẩm.

Nhà đầu tư chưa nên vội bắt đáy

Tài chính - Chứng khoán - THÀNH LONG - 19/04/2019 10:01
TGTTO
Thị trường chung tiếp tục xu hướng giảm với áp lực bán tập trung ở các nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, ngân hàng, chứng khoán, bất động sản, dầu khí. Thanh khoản thị trường tiếp tục duy trì ở mức thấp với lực cầu yếu, tâm lý trở nên bi quan.

Giá 5 triệu đồng/tổ yến: Đưa chim yến vào... luật

Thị trường - Tiêu dùng - KHÁNH NGUYÊN - 19/04/2019 09:59
TGTTO
Xuất hiện lẻ tẻ từ năm 2004 ở một số tỉnh Nam Bộ, đến nay, nghề nuôi chim yến đã phát triển mạnh ở một số địa phương và ngày càng có dấu hiệu mở rộng nhờ hiệu quả kinh tế cao. Nhưng những bất cập trong vấn đề quy hoạch, quản lý vùng nuôi cho thấy, quy định về nghề nuôi chim yến cần sớm được ban hành.

Facebook cạnh tranh với Amazon, Apple, Google bằng 'át chủ bài' mới

Công nghệ - ĐĂNG TRÌNH - 19/04/2019 09:58
TGTTO
Thông tin mới từ CNBC cho biết, Facebook đang ầm thầm phát triển phần mềm trợ lý ảo.

Nhóm lợi ích Phạm Nhật Vũ, Trương Minh Tuấn và Nguyễn Bắc Son trong thương vụ Mobifone AVG

Thời sự - L.T - 19/04/2019 09:58
TGTTO
Theo PGS.TS Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu giá cả (Bộ Tài Chính), cho rằng trong thương vụ mua bán giữa AVG và Mobifone không có lỗ hổng nào trong việc định giá AVG mà thực chất vấn đề nằm ở câu chuyện lợi ích nhóm. Nhóm lợi ích ở đây bao gồm: Lãnh đạo AVG là ông Phạm Nhật Vũ, Cựu bộ trưởng Nguyễn Bắc Son, Trương Minh Tuấn và các lãnh đạo MobiFone có liên quan.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: Lầu 3, 3-5-7 Nguyễn Huệ, Phường Bến Nghé, Q.1, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO