Chủ nhật, 09/08/2020, 14:40 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Người Việt linh hoạt hay tùy tiện?

HƯNG LỢI 11/04/2019 06:18

TGTTO
Người Việt rất linh hoạt trong ứng phó với đời sống, nhưng sự linh hoạt thái quá thường biến thành sự tùy tiện, bừa bãi.

Người Việt có một đặc điểm nổi bật, đó là sự linh hoạt trong mọi khả năng ứng phó với đời sống. Chính nhờ tư duy linh hoạt mà người Việt vượt qua nhiều khó khăn, vượt qua những bó buộc của hoàn cảnh để tồn tại và thành công.

Chiếc nón lá là một minh chứng về tư duy linh hoạt của người Việt. Nó có thể che nắng, lại có thể che mưa. Lúc nóng có thể dùng làm quạt mát. Gặp giếng thì dùng làm gàu hứng nước uống. Lúc mỏi, có thể kê lên để ngồi. Khi cần thì dùng làm đồ đựng: dăm củ khoai, nắm lạc mót được, mớ rau hái vội trên đồng... Lại có thể dùng làm đạo cụ cho những điệu múa nón rất mềm mại. Có thể dùng làm vật trang trí, dùng trong nghệ thuật sắp đặt. Cũng có thể đem bán làm quà lưu niệm.

Trong ăn ở, cư xử, tư duy linh hoạt thể hiện rõ trong những câu tục ngữ:

Trông mặt mà bắt hình dong.

Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài.

Đi với bụt mặc áo cà sa/đi với ma mặc áo giấy.

Đáo giang tùy khúc/nhập gia tùy tục

Ai nhất thì ta thứ nhì/ai mà hơn nữa ta thì thứ ba…

Ở mỗi một hoàn cảnh, người ta lại có một cách thích ứng riêng.

Chiếc nón lá là một biểu tượng cho tư duy, cách ứng phó linh hoạt của người Việt

Trong hoàn cảnh chiến tranh gian khổ thiếu thốn, cái xe đạp của Pháp cải tiến một vài bộ phận là biến thành chiếc xe đạp thồ có thể chở tới 400kg gạo. Thuốc nổ lấy từ những quả bom câm của kẻ thù được sử dụng để làm mìn tự chế. Nước dừa làm dịch truyền y tế…

Có thể kể ra muôn ngàn ví dụ về óc linh hoạt của người Việt để thích nghi với những biến động của đời sống.

Thế nhưng chữ “linh hoạt” trong cách dùng của người Việt, đôi khi lại được đặt trong dấu ngoặc kép. Đó là linh hoạt kiểu xé rào, vượt rào, kiểu linh hoạt ra ngoài nguyên tắc. Linh hoạt là tốt, là tích cực. Linh hoạt đi kèm với năng động, là phẩm chất hết sức cần thiết để thích nghi với xã hội hiện đại. Thế nhưng linh hoạt không dựa trên nguyên tắc, thì sẽ dễ biến thành tùy tiện, bừa bãi.

Có thể thấy, do dấu ấn của đời sống nông nghiệp, người Việt khá tùy tiện, ít tôn trọng nguyên tắc, luật lệ. Cái gì cũng phiên phiến, đại khái.

Đi ăn cưới, đi họp thì xài giờ cao su. Rác vứt tùy tiện. Xếp hàng thì chen ngang, tranh giành. Đáng lẽ gửi xe vào chợ thì tiện thể ghé vào lề đường mua đồ ăn, bất kể việc lòng đường biến thành cái chợ gây cản trở giao thông. Đó là chưa kể, chỗ nào cũng có thể đi tiểu tiện được, dù đó là đường phố đông người, hay ngay bên đường quốc lộ, cạnh nhà dân, hay là công viên.

Tiểu tiện ở bất kỳ đâu, bất chấp phép lịch sự, chính là một sự tùy tiện đáng phê phán

Cái kiểu tranh thủ là vô cùng phổ biến. Tranh thủ vọt lên trước 3 giây trước khi đèn xanh, tranh thủ chạy xe máy vào làn đường ô tô, tranh thủ đi tạt lên vỉa hè để đi cho nhanh, tranh thủ chạy xe ngược đường để tránh phải đi vòng. Tranh thủ giờ làm việc, chạy ra chợ mua chút đồ ăn. Tranh thủ chat chit tán gẫu, đọc báo xem phim trong khi làm việc. Linh hoạt một chút có lợi cho mình, người ta không cần biết việc đó có ảnh hưởng gì đến ai hay không.

Tư duy tùy tiện đó xuất phát từ thái độ ích kỷ, tất cả vì mình, cầu lợi cho mình, dù cái lợi ấy chỉ là chút xíu. Nó sẽ dẫn đến những hệ lụy khôn lường.

Tùy tiện, vô nguyên tắc, ích kỷ cầu lợi nên mới nghĩ đến những con đường tắt: đi tắt trong chuyện học hành bằng việc mua bằng, mua điểm; đi tắt trong công việc để thăng quan tiến chức bằng cách lấy lòng sếp, đút lót hối lộ; bị thổi phạt vi phạm giao thông thì thỏa hiệp với cảnh sát bằng cách đút tiền thay vì đến kho bạc nộp phạt; đưa hối lộ ở cơ quan công quyền để được làm thủ tục giấy tờ nhanh hơn, nhận được những dự án ngon hơn, béo bở hơn…

Người làm nông nghiệp, thay vì chọn những phương thức canh tác hiện đại, hiệu quả, bền vững, lại chọn sử dụng những chất cấm như thuốc tăng trọng, chất tạo nạc, chất tạo màu, thuốc trừ sâu… để canh tác nhanh hơn, sản phẩm trông ngon hơn, hấp dẫn hơn, bán được nhiều tiền mà chi phí ít, bất chấp nguyên tắc an toàn, nguyên tắc hàng đầu của việc sản xuất thực phẩm.

Giao thông hỗn loạn, bất chấp luật lệ, là một kiểu tùy tiện hết sức phổ biến của người Việt

Thầy cô, thay vì giáo dục học sinh một cách bài bản thì lại chọn cách phạt roi để học sinh sợ, từ đó mà răm rắp nghe lời thầy cô, giáo dục có vẻ đạt hiệu quả nhanh hơn; khi bạo lực học đường xảy ra, thay vì tìm cách giải quyết tận gốc thì các nhà trường lại có xu hướng che giấu, bưng bít thông tin để trốn tránh hậu quả.

Người ta, thay vì lao động, buôn bán chân chính, làm giàu bằng công sức, trí tuệ, thì lại tìm cách sống nhàn nhã bằng buôn lậu, trốn thuế, buôn bán hàng giả, bán thân xác, thậm chí buôn bán cái chết trắng, bất chấp pháp luật.

Ai cũng khôn lỏi một chút, bon chen một chút, coi thường luật lệ một chút, xã hội thành ra hỗn loạn. Những việc làm trái luật, vì diễn ra phổ biến quá, hóa thành nhàm, không nhiều người quan tâm, nghĩ cách thay đổi, hay tự vấn bản thân vì mình đã vi phạm.

Một dân tộc đã kiên cường, thông minh, linh hoạt vượt lên những hoàn cảnh khó khăn nhất để tồn tại và phát triển, không thể nào lại thua kém người ở cách sống văn minh, tôn trọng nguyên tắc, tôn trọng luật lệ. Chỉ là, phải thấy được điểm yếu trong cách nghĩ, cách hành xử là sự tùy tiện, xuất phát từ tư duy linh hoạt thái quá, thiếu nguyên tắc, để mỗi người tự thay đổi mình, để những nhà điều hành xã hội có cách quản lý tốt hơn.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Phương Trinh Jolie chưa kịp yêu đã vội chia tay 'trai trẻ' Trần Quốc Anh

Văn hóa - Giải trí - 09/08/2020 13:45
Chuyện tình yêu 'sếp - trợ lý' của Phương Trinh Jolie và Trần Quốc Anh trong 'Gia đình là số 1' tuy đẹp nhưng lại vướng quá nhiều trở ngại.

Thí sinh Hà Nội bất ngờ vì đề thi Ngữ văn không hỏi về dịch Covid-19

Tiêu điểm - 09/08/2020 13:35
Kết thúc bài thi Ngữ văn, nhiều thí sinh 'thở phào' nhẹ nhõm vì đề vừa sức, không quá khó, song lại khá bất ngờ khi không có câu hỏi về dịch Covid-19.

Mua sữa trực tuyến, nhiều ưu đãi

Thị trường - Tiêu dùng - PV - 09/08/2020 13:33
TGTTO
Từ ngày 9-11/8, diễn ra Ngày hội thương hiệu - Super Brand Day do Mead Johnson Nutrition Việt Nam phối hợp với nền tảng thương mại điện tử Shopee tổ chức với nhiều ưu đãi cho khách hàng.

Thị trường nội địa không dễ 'giải cứu' ngành dệt may

Doanh nghiệp - Doanh nhân - 09/08/2020 13:25
Doanh thu bán lẻ hàng hóa 6 tháng đầu năm tăng 3,4% so với cùng kỳ nhưng may mặc lại giảm 1,2% cho thấy, để thị trường nội địa "giải cứu" là không thể.

Đề thi Ngữ văn không khó, dự đoán phổ điểm từ 6-7 điểm

Tiêu điểm - 09/08/2020 13:25
Giáo viên nhận định, đề thi tốt nghiệp THPT Ngữ văn không quá khó, nhưng dài, nội dung khơi gợi tinh thần yêu nước, trách nhiệm xã hội của mỗi học sinh.

Warren Buffett đón tin vui trước tuổi 90

Doanh nghiệp - Doanh nhân - AN HI - 09/08/2020 13:00
TGTTO
Tập đoàn Berkshire Hathaway của tỷ phú Warren Buffett vừa báo cáo bức tranh tài chính quý 2 tươi sáng nhờ các khoản đầu tư vào nhiều công ty tên tuổi như Apple, trong bối cảnh thị trường chứng khoán phục hồi mạnh mẽ.

Thí sinh ‘đặc biệt’ đi thi tốt nghiệp THPT bằng xe y tế chuyên dụng

Xã hội - NGUYÊN ĐỨC - 09/08/2020 11:26
TGTTO
Sáng 9/8, gần 900.000 thí sinh cả nước bước vào kì thi tốt nghiệp THPT Quốc gia 2020 - kỳ thi đặc biệt nhất trong lịch sử do ảnh hưởng của Covid-19. Trong đó có những thí sinh đến từ vùng dịch được đưa đón bằng xe chuyên dụng, ngồi phòng riêng.

Hà Nội: 80.000 ‘sĩ tử’ thi tốt nghiệp THPT, thí sinh về từ vùng dịch ngồi riêng

Xã hội - NGUYÊN ĐỨC - 09/08/2020 11:07
TGTTO
Sáng ngày 9/8, gần 80.000 thí sinh của thành phố Hà Nội bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2020 với môn thi đầu tiên ngữ văn.

Nhiều doanh nghiệp 'ngấm đòn' vì Covid-19

Doanh nghiệp - Doanh nhân - 09/08/2020 10:16
Dịch Covid-19 diễn biến phức tạp đang khiến nhiều doanh nghiệp trong nước gặp khó khăn chồng chất khó khăn.

Áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông

Xã hội - HOÀI ANH - 09/08/2020 10:15
TGTTO
Sáng nay (9/8), vùng áp thấp trên khu vực giữa Biển Đông đã mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới.

Hình ảnh thí sinh ở một số tỉnh biên giới trong buổi thi đầu tiên

Giáo dục - 09/08/2020 10:06
Cùng với thí sinh cả nước, sáng nay, thí sinh của nhiều tỉnh biên giới đã có mặt sớm và tự tin bước vào môn thi đầu tiên của kỳ thi tốt nghiệp THPT.

McDonald’s, KFC và nhiều hãng đồ ăn nhanh cắt giảm thực đơn để đối phó với đại dịch

Thị trường - Tiêu dùng - HUYỀN TRANG - 09/08/2020 09:47
TGTTO
Để quá trình phục vụ nhanh hơn, nhiều hãng thức ăn nhanh buộc phải cắt giảm thực đơn hoặc thay đổi thực đơn để tiếp cận với những người thu nhập thấp, nhằm thúc đẩy doanh số trong đại dịch.

Tỷ phú Mukesh Ambani vượt người giàu nhất châu Âu Bernard Arnault

Kinh doanh - THU AN - 09/08/2020 09:15
TGTTO
Ông trùm Ấn Độ Mukesh Ambani vừa vươn lên dẫn trước chủ sở hữu đế chế hàng xa xỉ LVMH Bernard Arnault, trở thành người giàu thứ 4 thế giới trong danh sách xếp hạng tỷ phú của Bloomberg.

Trump gia hạn trợ cấp, hoãn thuế thu nhập cho lao động Mỹ

Quốc tế - AN HI - 09/08/2020 08:30
TGTTO
Tổng thống Donald Trump vừa tuyên bố ký 4 sắc lệnh hành pháp, bao gồm tăng cường trợ cấp thất nghiệp và hoãn thu thuế tiền lương đối với một số lao động, trong bối cảnh đại dịch Covid-19 tiếp tục gây khó khăn cho nền kinh tế và Mỹ vừa vượt mốc 5 triệu ca nhiễm.

Năm học mới cận kề, thị trường loạn sách giáo khoa giả

Thị trường - Tiêu dùng - NGUYÊN ĐỨC - 09/08/2020 07:33
TGTTO
Sách giáo khoa có dấu hiệu giả mạo in mờ chữ, mất nét, hoặc sai lệch về nội dung ngày càng xuất hiện nhiều trên thị trường, được trà trộn xếp xen kẽ với sách thật thành từng bộ để kinh doanh.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: 340/5 Ung Văn Khiêm, Q.Bình Thạnh, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO