Thứ 6, 23/08/2019, 07:03 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Người Việt linh hoạt hay tùy tiện?

HƯNG LỢI 11/04/2019 06:18

TGTTO
Người Việt rất linh hoạt trong ứng phó với đời sống, nhưng sự linh hoạt thái quá thường biến thành sự tùy tiện, bừa bãi.

Người Việt có một đặc điểm nổi bật, đó là sự linh hoạt trong mọi khả năng ứng phó với đời sống. Chính nhờ tư duy linh hoạt mà người Việt vượt qua nhiều khó khăn, vượt qua những bó buộc của hoàn cảnh để tồn tại và thành công.

Chiếc nón lá là một minh chứng về tư duy linh hoạt của người Việt. Nó có thể che nắng, lại có thể che mưa. Lúc nóng có thể dùng làm quạt mát. Gặp giếng thì dùng làm gàu hứng nước uống. Lúc mỏi, có thể kê lên để ngồi. Khi cần thì dùng làm đồ đựng: dăm củ khoai, nắm lạc mót được, mớ rau hái vội trên đồng... Lại có thể dùng làm đạo cụ cho những điệu múa nón rất mềm mại. Có thể dùng làm vật trang trí, dùng trong nghệ thuật sắp đặt. Cũng có thể đem bán làm quà lưu niệm.

Trong ăn ở, cư xử, tư duy linh hoạt thể hiện rõ trong những câu tục ngữ:

Trông mặt mà bắt hình dong.

Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài.

Đi với bụt mặc áo cà sa/đi với ma mặc áo giấy.

Đáo giang tùy khúc/nhập gia tùy tục

Ai nhất thì ta thứ nhì/ai mà hơn nữa ta thì thứ ba…

Ở mỗi một hoàn cảnh, người ta lại có một cách thích ứng riêng.

Chiếc nón lá là một biểu tượng cho tư duy, cách ứng phó linh hoạt của người Việt

Trong hoàn cảnh chiến tranh gian khổ thiếu thốn, cái xe đạp của Pháp cải tiến một vài bộ phận là biến thành chiếc xe đạp thồ có thể chở tới 400kg gạo. Thuốc nổ lấy từ những quả bom câm của kẻ thù được sử dụng để làm mìn tự chế. Nước dừa làm dịch truyền y tế…

Có thể kể ra muôn ngàn ví dụ về óc linh hoạt của người Việt để thích nghi với những biến động của đời sống.

Thế nhưng chữ “linh hoạt” trong cách dùng của người Việt, đôi khi lại được đặt trong dấu ngoặc kép. Đó là linh hoạt kiểu xé rào, vượt rào, kiểu linh hoạt ra ngoài nguyên tắc. Linh hoạt là tốt, là tích cực. Linh hoạt đi kèm với năng động, là phẩm chất hết sức cần thiết để thích nghi với xã hội hiện đại. Thế nhưng linh hoạt không dựa trên nguyên tắc, thì sẽ dễ biến thành tùy tiện, bừa bãi.

Có thể thấy, do dấu ấn của đời sống nông nghiệp, người Việt khá tùy tiện, ít tôn trọng nguyên tắc, luật lệ. Cái gì cũng phiên phiến, đại khái.

Đi ăn cưới, đi họp thì xài giờ cao su. Rác vứt tùy tiện. Xếp hàng thì chen ngang, tranh giành. Đáng lẽ gửi xe vào chợ thì tiện thể ghé vào lề đường mua đồ ăn, bất kể việc lòng đường biến thành cái chợ gây cản trở giao thông. Đó là chưa kể, chỗ nào cũng có thể đi tiểu tiện được, dù đó là đường phố đông người, hay ngay bên đường quốc lộ, cạnh nhà dân, hay là công viên.

Tiểu tiện ở bất kỳ đâu, bất chấp phép lịch sự, chính là một sự tùy tiện đáng phê phán

Cái kiểu tranh thủ là vô cùng phổ biến. Tranh thủ vọt lên trước 3 giây trước khi đèn xanh, tranh thủ chạy xe máy vào làn đường ô tô, tranh thủ đi tạt lên vỉa hè để đi cho nhanh, tranh thủ chạy xe ngược đường để tránh phải đi vòng. Tranh thủ giờ làm việc, chạy ra chợ mua chút đồ ăn. Tranh thủ chat chit tán gẫu, đọc báo xem phim trong khi làm việc. Linh hoạt một chút có lợi cho mình, người ta không cần biết việc đó có ảnh hưởng gì đến ai hay không.

Tư duy tùy tiện đó xuất phát từ thái độ ích kỷ, tất cả vì mình, cầu lợi cho mình, dù cái lợi ấy chỉ là chút xíu. Nó sẽ dẫn đến những hệ lụy khôn lường.

Tùy tiện, vô nguyên tắc, ích kỷ cầu lợi nên mới nghĩ đến những con đường tắt: đi tắt trong chuyện học hành bằng việc mua bằng, mua điểm; đi tắt trong công việc để thăng quan tiến chức bằng cách lấy lòng sếp, đút lót hối lộ; bị thổi phạt vi phạm giao thông thì thỏa hiệp với cảnh sát bằng cách đút tiền thay vì đến kho bạc nộp phạt; đưa hối lộ ở cơ quan công quyền để được làm thủ tục giấy tờ nhanh hơn, nhận được những dự án ngon hơn, béo bở hơn…

Người làm nông nghiệp, thay vì chọn những phương thức canh tác hiện đại, hiệu quả, bền vững, lại chọn sử dụng những chất cấm như thuốc tăng trọng, chất tạo nạc, chất tạo màu, thuốc trừ sâu… để canh tác nhanh hơn, sản phẩm trông ngon hơn, hấp dẫn hơn, bán được nhiều tiền mà chi phí ít, bất chấp nguyên tắc an toàn, nguyên tắc hàng đầu của việc sản xuất thực phẩm.

Giao thông hỗn loạn, bất chấp luật lệ, là một kiểu tùy tiện hết sức phổ biến của người Việt

Thầy cô, thay vì giáo dục học sinh một cách bài bản thì lại chọn cách phạt roi để học sinh sợ, từ đó mà răm rắp nghe lời thầy cô, giáo dục có vẻ đạt hiệu quả nhanh hơn; khi bạo lực học đường xảy ra, thay vì tìm cách giải quyết tận gốc thì các nhà trường lại có xu hướng che giấu, bưng bít thông tin để trốn tránh hậu quả.

Người ta, thay vì lao động, buôn bán chân chính, làm giàu bằng công sức, trí tuệ, thì lại tìm cách sống nhàn nhã bằng buôn lậu, trốn thuế, buôn bán hàng giả, bán thân xác, thậm chí buôn bán cái chết trắng, bất chấp pháp luật.

Ai cũng khôn lỏi một chút, bon chen một chút, coi thường luật lệ một chút, xã hội thành ra hỗn loạn. Những việc làm trái luật, vì diễn ra phổ biến quá, hóa thành nhàm, không nhiều người quan tâm, nghĩ cách thay đổi, hay tự vấn bản thân vì mình đã vi phạm.

Một dân tộc đã kiên cường, thông minh, linh hoạt vượt lên những hoàn cảnh khó khăn nhất để tồn tại và phát triển, không thể nào lại thua kém người ở cách sống văn minh, tôn trọng nguyên tắc, tôn trọng luật lệ. Chỉ là, phải thấy được điểm yếu trong cách nghĩ, cách hành xử là sự tùy tiện, xuất phát từ tư duy linh hoạt thái quá, thiếu nguyên tắc, để mỗi người tự thay đổi mình, để những nhà điều hành xã hội có cách quản lý tốt hơn.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Hàng không nội địa tăng chuyến phục vụ hành khách dịp lễ 2/9

Nhịp đập thị trường - HỒNG TRÂM - 22/08/2019 16:44
TGTTO
Tổng cộng có 242.000 chỗ trên toàn mạng bay nội địa của hai hãng Vietnam Airlines và Jetstar Pacific được phục vụ hành khách trong cao điểm 2/9.

Redmi Note 8 Pro sẽ được tích hợp chip chơi game Helio G90T

Sản phẩm - Dịch vụ - ANH DŨNG - 22/08/2019 16:35
TGTTO
Bộ đôi Redmi Note 8 và Redmi Note 8 Pro sẽ sử dụng chip Helio G90T của MediaTek thay vì chip Snapdragon của Qualcomm như tin đồn trước đó.

Thành lập Câu lạc bộ Điều dưỡng trưởng Việt Nam 

Y tế - THẠCH HƯƠNG - 22/08/2019 16:31
TGTTO
Ngày 22/8, tại Đại hội thành lập Câu lạc bộ Điều dưỡng trưởng Việt Nam được tổ chức tại Hà Nội, BS.CKII Hoàng Văn Thành, nguyên Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đã được bầu làm Chủ tịch Câu lạc bộ.

Thương mại điện tử ASEAN phát triển chưa xứng với tiềm năng

Kinh doanh - NGUYÊN ĐỨC - 22/08/2019 16:26
TGTTO
Qui mô thị trường thương mại điện tử của khu vực ASEAN năm 2018 khoảng 13 tỷ USD và dự kiến đạt 88 tỷ USD vào năm 2025. Tuy phát triển nhanh chóng nhưng thực tế vẫn còn rất khiêm tốn so với tiềm năng.

Làm thế nào để xóa ấn tượng xấu của EU về nông sản Việt?

Tiêu điểm - THANH PHONG - 22/08/2019 16:18
Những năm gần đây nhiều lô hàng nông sản Việt Nam xuất khẩu bị trả về do không nắm quy định tại các nước Liên minh châu Âu (EU) khiến cho người tiêu dùng EU có “ác cảm” với hàng nông sản Việt Nam.

Chuẩn bị mùa tựu trường, Hoa hậu HH'en Niê, Á hậu Hoàng Thùy trao học bổng cho học sinh nghèo Long An

Xã hội - NHÃ LÊ - 22/08/2019 16:11
TGTTO
Hoa hậu H’Hen Niê và Á hậu Hoàng Thùy đã có chuyến công tác tại Long An, để trao học bổng 'Nâng bước đến trường, Thắp sáng tương lai' và tuyên truyền dự án bảo vệ môi trường.

Nghịch lý: doanh nghiệp cần lao động, sinh viên ra trường vẫn thất nghiệp

Xã hội - HOÀNG TUYẾT - 22/08/2019 16:05
TP.HCM đang tồn tại nghịch lý lớn là doanh nghiệp thiếu lao động trình độ cao, trong khi nhiều sinh viên, học sinh sau khi đào tạo ra trường phải làm trái ngành trái nghề.

3 lãnh đạo cấp cao HBC đã hoàn tất việc mua hơn 1 triệu cổ phiếu

Doanh nghiệp - Doanh nhân - HỒNG TRÂM - 22/08/2019 15:58
TGTTO
Hơn 1 triệu cổ phiếu của công ty cổ phần Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (mã HOSE: HBC) đã được 3 vị lãnh đạo cấp cao của doanh nghiệp này thu mua.

Lãi suất huy động tăng, cuối năm lãi vay sẽ tăng hay giảm?

Tài chính - Chứng khoán - QUỐC HẢI - 22/08/2019 15:55
Nếu so với lãi vay của các nước thì doanh nghiệp Việt Nam đang phải vay vốn với lãi suất cao hơn rất nhiều. Khoảng cách này càng lớn hơn khi các nước vẫn đang tiếp tục duy trì chính sách nới lỏng tiền tệ. Liệu từ nay đến cuối năm 2019, mặt bằng lãi suất cho vay ở Việt Nam có giảm?

Giá vàng nội địa quay đầu tăng 50.000 - 100.000 đồng/lượng

Tiêu điểm - HOÀI AN - 22/08/2019 15:48
TGTTO
Trong khi chờ đợi tin tức mới từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), giá vàng thế giới tiếp tục dao động quanh mức 1.500 USD. Trong khi đó thị trường kim loại quý nội địa có xu hướng đi lên.

'Thiếu sót, rút kinh nghiệm' sau khi làm mới di tích

Thời sự - Nguyễn Đắc Thành - 22/08/2019 14:14
TGTTO
Hệ thống kè Hộ Thành hào, mặt phía nam Kinh thành Huế trong quá trình tu bổ, các đơn vị liên quan đã thi công sai dẫn đến việc di tích bị làm mới, không còn là dáng hình ban đầu.

Những điểm đáng chú ý trên hệ điều hành VOS 2.0 của Vsmart Live

Công nghệ - ĐỨC HIỆP - 22/08/2019 14:12
TGTTO
Phiên bản 2.0 của hệ điều hành thuần Việt VOS trang bị trên smartphone Vsmart Live của Vingroup vừa ra mắt có giao diện dễ sử dụng, trang bị thêm nhiều tính năng hữu ích.

Phát động cuộc thi viết 'Trao tặng yêu thương – Nối dài sự sống'

Y tế - VIỆT ANH - 22/08/2019 14:11
TGTTO
Sáng 22/8, Trung tâm điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người, Bộ Y tế đã tổ chức lễ phát động cuộc thi viết về đề tài hiến ghép mô/tạng: “Trao tặng yêu thương – Nối dài sự sống”.

Trường Maple Bear Westlake Point dừng hoạt động

Xã hội - DƯƠNG TÂM - 22/08/2019 14:10
Ngày 22/8, Maple Bear Việt Nam thông báo cơ sở Westlake Point (24 Quảng Bá) sẽ đóng cửa theo yêu cầu của Phòng GD&ĐT quận Tây Hồ, Hà Nội.

Điện Gia Lai liên tục tăng giá, nhiều cổ đông nhanh tay ‘chốt lời’

Doanh nghiệp - Doanh nhân - HỒNG TRÂM - 22/08/2019 14:10
TGTTO
Từ đầu năm tới nay, cổ phiếu của công ty cổ phần Điện Gia Lai liên tục tăng giá. Nhiều cổ đông của doanh nghiệp này đã tranh thủ thoái vốn, chốt giao dịch hàng trăm tỷ đồng.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: Lầu 3, 3-5-7 Nguyễn Huệ, Phường Bến Nghé, Q.1, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO