Thứ 3, 25/06/2019, 04:18 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Người Việt linh hoạt hay tùy tiện?

HƯNG LỢI 11/04/2019 06:18

TGTTO
Người Việt rất linh hoạt trong ứng phó với đời sống, nhưng sự linh hoạt thái quá thường biến thành sự tùy tiện, bừa bãi.

Người Việt có một đặc điểm nổi bật, đó là sự linh hoạt trong mọi khả năng ứng phó với đời sống. Chính nhờ tư duy linh hoạt mà người Việt vượt qua nhiều khó khăn, vượt qua những bó buộc của hoàn cảnh để tồn tại và thành công.

Chiếc nón lá là một minh chứng về tư duy linh hoạt của người Việt. Nó có thể che nắng, lại có thể che mưa. Lúc nóng có thể dùng làm quạt mát. Gặp giếng thì dùng làm gàu hứng nước uống. Lúc mỏi, có thể kê lên để ngồi. Khi cần thì dùng làm đồ đựng: dăm củ khoai, nắm lạc mót được, mớ rau hái vội trên đồng... Lại có thể dùng làm đạo cụ cho những điệu múa nón rất mềm mại. Có thể dùng làm vật trang trí, dùng trong nghệ thuật sắp đặt. Cũng có thể đem bán làm quà lưu niệm.

Trong ăn ở, cư xử, tư duy linh hoạt thể hiện rõ trong những câu tục ngữ:

Trông mặt mà bắt hình dong.

Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài.

Đi với bụt mặc áo cà sa/đi với ma mặc áo giấy.

Đáo giang tùy khúc/nhập gia tùy tục

Ai nhất thì ta thứ nhì/ai mà hơn nữa ta thì thứ ba…

Ở mỗi một hoàn cảnh, người ta lại có một cách thích ứng riêng.

Chiếc nón lá là một biểu tượng cho tư duy, cách ứng phó linh hoạt của người Việt

Trong hoàn cảnh chiến tranh gian khổ thiếu thốn, cái xe đạp của Pháp cải tiến một vài bộ phận là biến thành chiếc xe đạp thồ có thể chở tới 400kg gạo. Thuốc nổ lấy từ những quả bom câm của kẻ thù được sử dụng để làm mìn tự chế. Nước dừa làm dịch truyền y tế…

Có thể kể ra muôn ngàn ví dụ về óc linh hoạt của người Việt để thích nghi với những biến động của đời sống.

Thế nhưng chữ “linh hoạt” trong cách dùng của người Việt, đôi khi lại được đặt trong dấu ngoặc kép. Đó là linh hoạt kiểu xé rào, vượt rào, kiểu linh hoạt ra ngoài nguyên tắc. Linh hoạt là tốt, là tích cực. Linh hoạt đi kèm với năng động, là phẩm chất hết sức cần thiết để thích nghi với xã hội hiện đại. Thế nhưng linh hoạt không dựa trên nguyên tắc, thì sẽ dễ biến thành tùy tiện, bừa bãi.

Có thể thấy, do dấu ấn của đời sống nông nghiệp, người Việt khá tùy tiện, ít tôn trọng nguyên tắc, luật lệ. Cái gì cũng phiên phiến, đại khái.

Đi ăn cưới, đi họp thì xài giờ cao su. Rác vứt tùy tiện. Xếp hàng thì chen ngang, tranh giành. Đáng lẽ gửi xe vào chợ thì tiện thể ghé vào lề đường mua đồ ăn, bất kể việc lòng đường biến thành cái chợ gây cản trở giao thông. Đó là chưa kể, chỗ nào cũng có thể đi tiểu tiện được, dù đó là đường phố đông người, hay ngay bên đường quốc lộ, cạnh nhà dân, hay là công viên.

Tiểu tiện ở bất kỳ đâu, bất chấp phép lịch sự, chính là một sự tùy tiện đáng phê phán

Cái kiểu tranh thủ là vô cùng phổ biến. Tranh thủ vọt lên trước 3 giây trước khi đèn xanh, tranh thủ chạy xe máy vào làn đường ô tô, tranh thủ đi tạt lên vỉa hè để đi cho nhanh, tranh thủ chạy xe ngược đường để tránh phải đi vòng. Tranh thủ giờ làm việc, chạy ra chợ mua chút đồ ăn. Tranh thủ chat chit tán gẫu, đọc báo xem phim trong khi làm việc. Linh hoạt một chút có lợi cho mình, người ta không cần biết việc đó có ảnh hưởng gì đến ai hay không.

Tư duy tùy tiện đó xuất phát từ thái độ ích kỷ, tất cả vì mình, cầu lợi cho mình, dù cái lợi ấy chỉ là chút xíu. Nó sẽ dẫn đến những hệ lụy khôn lường.

Tùy tiện, vô nguyên tắc, ích kỷ cầu lợi nên mới nghĩ đến những con đường tắt: đi tắt trong chuyện học hành bằng việc mua bằng, mua điểm; đi tắt trong công việc để thăng quan tiến chức bằng cách lấy lòng sếp, đút lót hối lộ; bị thổi phạt vi phạm giao thông thì thỏa hiệp với cảnh sát bằng cách đút tiền thay vì đến kho bạc nộp phạt; đưa hối lộ ở cơ quan công quyền để được làm thủ tục giấy tờ nhanh hơn, nhận được những dự án ngon hơn, béo bở hơn…

Người làm nông nghiệp, thay vì chọn những phương thức canh tác hiện đại, hiệu quả, bền vững, lại chọn sử dụng những chất cấm như thuốc tăng trọng, chất tạo nạc, chất tạo màu, thuốc trừ sâu… để canh tác nhanh hơn, sản phẩm trông ngon hơn, hấp dẫn hơn, bán được nhiều tiền mà chi phí ít, bất chấp nguyên tắc an toàn, nguyên tắc hàng đầu của việc sản xuất thực phẩm.

Giao thông hỗn loạn, bất chấp luật lệ, là một kiểu tùy tiện hết sức phổ biến của người Việt

Thầy cô, thay vì giáo dục học sinh một cách bài bản thì lại chọn cách phạt roi để học sinh sợ, từ đó mà răm rắp nghe lời thầy cô, giáo dục có vẻ đạt hiệu quả nhanh hơn; khi bạo lực học đường xảy ra, thay vì tìm cách giải quyết tận gốc thì các nhà trường lại có xu hướng che giấu, bưng bít thông tin để trốn tránh hậu quả.

Người ta, thay vì lao động, buôn bán chân chính, làm giàu bằng công sức, trí tuệ, thì lại tìm cách sống nhàn nhã bằng buôn lậu, trốn thuế, buôn bán hàng giả, bán thân xác, thậm chí buôn bán cái chết trắng, bất chấp pháp luật.

Ai cũng khôn lỏi một chút, bon chen một chút, coi thường luật lệ một chút, xã hội thành ra hỗn loạn. Những việc làm trái luật, vì diễn ra phổ biến quá, hóa thành nhàm, không nhiều người quan tâm, nghĩ cách thay đổi, hay tự vấn bản thân vì mình đã vi phạm.

Một dân tộc đã kiên cường, thông minh, linh hoạt vượt lên những hoàn cảnh khó khăn nhất để tồn tại và phát triển, không thể nào lại thua kém người ở cách sống văn minh, tôn trọng nguyên tắc, tôn trọng luật lệ. Chỉ là, phải thấy được điểm yếu trong cách nghĩ, cách hành xử là sự tùy tiện, xuất phát từ tư duy linh hoạt thái quá, thiếu nguyên tắc, để mỗi người tự thay đổi mình, để những nhà điều hành xã hội có cách quản lý tốt hơn.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Nam giới có hồi xuân không?

Chuyện phòng the - QUÝ KHANG - 24/06/2019 17:33
TGTTO
Thường khi nghe nói một người nào đó đang độ hồi xuân, người ta nghĩ ngay đến phụ nữ. Vậy nam giới có hồi xuân hay không?

Cần Thơ mời doanh nghiệp góp vốn, trả nợ cho Nông trường Sông Hậu

Kinh doanh - HUỲNH XÂY - 24/06/2019 16:55
Ngày 24/6, thông tin từ UBND TP.Cần Thơ cho biết, Nông trường Sông Hậu (xã Thới Hưng, huyện Cờ Đỏ) đang nợ các ngân hàng với số vốn rất lớn. Để khắc phục vấn đề này, lãnh đạo UBND TP.Cần Thơ vừa có quyết định mời gọi những doanh nghiệp khác góp vốn vào đây.

TP.HCM: Trời mưa, nhiều thí sinh đến làm thủ tục thi THPT Quốc gia trễ giờ

Giáo dục - QUỐC HẢI - 24/06/2019 16:48
Tại TP.HCM, đầu giờ chiều nay, nhiều quận, huyện của TP.HCM đón cơn mưa nặng hạt nên khá nhiều thí sinh đến điểm thi muộn hơn so với quy định (lúc 14g).

Doanh nghiệp cà phê oganic đạt giải Vàng chất lượng Quốc gia

Doanh nghiệp - Doanh nhân - HỒNG TRÂM - 24/06/2019 16:20
TGTTO
Công ty Vĩnh Hiệp - đơn vị chuyên về cà phê hữu cơ đạt chứng nhận organic của Mỹ vừa đạt Giải Vàng Chất lượng Quốc gia 2018.

Đà Nẵng đề nghị doanh nghiệp giao lại công trình vì... bán sai quy định

Bất động sản - LAM HÀN - ĐÌNH THIÊN - 24/06/2019 15:52
Vào năm 2014, UBND TP.Đà Nẵng đã thống nhất bán Nhà biểu diễn đa năng cho doanh nghiệp và bàn giao vào năm 2016. Tuy nhiên, qua kiểm tra Kiểm toán Nhà nước (KTNN) kết luận việc bán công trình này sai quy định.

Xuất khẩu gạo gặp khó

Nông nghiệp - NGUYÊN VỸ - 24/06/2019 15:40
Ngày 24/6, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết xuất khẩu gạo trong nửa đầu năm có nhiều diễn biến bất lợi về mặt thị trường.

Công nghiệp điện rác thải Nhật Bản 'tung hoành' Đông Nam Á

Quốc tế - QUANG THỤY - 24/06/2019 15:24
TGTTO
Tại một số quốc gia Đông Nam Á, rác thải vốn là nỗi đau đầu mà chính quyền phải đối mặt. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của các tập đoàn đầu tư ngành điện rác thải ở Nhật Bản, bài toàn khó “rác thải” mà các nước Đông Nam Á gặp phải lại là cơ hội kinh doanh có một không hai dành riêng cho họ.

Hàng ngàn du khách về Sa Pa dự lễ hội ‘Vó ngựa trên mây’

Du lịch - Ẩm thực - QUỲNH CHÂU - 24/06/2019 15:21
TGTTO
Kéo dài trong ba ngày từ 21-23/6, tại Fansipan, lễ hội “Vó ngựa trên mây” mang đến cho du khách những trải nghiệm vô cùng phấn khích.

Bơi lội ở biển quá nhiều, tăng nguy cơ nhiễm trùng da

Phòng mạch - Tư vấn - BÌNH MINH - 24/06/2019 15:15
TGTTO
Dù bơi lội trong biển mang lại nhiều sảng khoái và thú vị, nhưng một nghiên cứu mới cho thấy, tắm, bơi lội trong biển quá nhiều có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Laptop ThinkPad mới có khả năng phát hiện người nhìn trộm từ phía sau

Công nghệ - Đức Hiệp - 24/06/2019 15:13
TGTTO
Được trang bị trên các sản phẩm laptop Lenovo Thinkpad vừa ra mắt, tính năng PrivacyAlert có khả năng cảnh báo người dùng khi có ai đó đang nhìn trộm họ sử dụng máy tính từ phía sau.

Thi THPT Quốc gia 2019 ở Sơn La: Đưa ra khỏi danh sách 4 cán bộ

Giáo dục - VĂN CHIẾN-HÀ HOÀNG - 24/06/2019 15:08
Công tác chuẩn bị cho kỳ thi THPT Quốc gia 2019 ở tỉnh Sơn La đã hoàn tất, những khó khăn, vướng mắc đã được giải quyết kịp thời. Ban Chỉ đạo thi THPT Quốc gia 2019 tỉnh Sơn La đã đưa ra khỏi danh sách cán bộ làm thi 4 trường hợp. Đây là những trường hợp có liên quan đến nghiệp vụ thi trong kỳ thi THPH Quốc gia 2018 ở tỉnh này.

Tổng Liên đoàn Lao động xác minh tuổi thật của Hiệu trưởng Đại học Tôn Đức Thắng

Giáo dục - ANH DUY - 24/06/2019 15:07
Tổ công tác sẽ đề nghị ông Lê Vinh Danh giải trình về độ tuổi và kiểm tra hồ sơ theo quy trình.

Huấn luyện viên Park Hang-seo: ‘Tôi không vội trong việc gia hạn hợp đồng với VFF’

Xem - Nghe - Đọc - LÂM THỎA - 24/06/2019 15:06
Nhà cầm quân Hàn Quốc muốn cân nhắc các khả năng trước khi đàm phán với Liên đoàn bóng đá Việt Nam.

Giá không rẻ, Honda Brio đấu thế nào với các đối thủ?

Xe - BIÊN THÙY - 24/06/2019 14:12
Mẫu xe cỡ nhỏ Honda Brio đã ra mắt thị trường Việt Nam với các mức giá bán lẻ cao hơn so với dự đoán.

Rà soát chặt chẽ công tác tổ chức kỳ thi THPT quốc gia

Giáo dục - VIỆT HÀ - 24/06/2019 14:11
Sáng 24/6, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ, Phó Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Ngô Văn Quý và đoàn công tác của Ban Chỉ đạo thi THPT quốc gia 2019 đã đi kiểm tra công tác chuẩn bị thi của huyện Hoài Đức (Hà Nội).
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: Lầu 3, 3-5-7 Nguyễn Huệ, Phường Bến Nghé, Q.1, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO