Thứ 5, 21/01/2021, 14:45 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Người cả đời cống hiến cho văn hóa Thủ đô

LÊ HẬU 25/01/2020 07:45

TGTTO
Cụ Nguyễn Bá Đạm, sinh năm 1922, ở làng Mọc (nay là phố Giáp Nhất, quận Thanh Xuân, Hà Nội) là “kì nhân tiền cổ Hà thành”, nhân chứng sống của đất văn vật kinh kì, có những cống hiến thầm lặng gần cả cuộc đời cho văn hóa thủ đô. Bằng kí ức, trải nghiệm của bản thân và các tư liệu khảo cứu, cụ viết ra những cuốn sách ghi chép các sự việc, chứng tích xưa nay, góp phần dựng lại diện mạo của Hà Nội thế kỉ 20.

Ngôi nhà nhỏ của cụ Nguyễn Bá Đạm nằm khuất trong con ngõ nhỏ ở làng Mọc, giữa khu vườn rợp bóng cây xanh. Trong làng, ai cũng biết những đóng góp thầm lặng của cụ. Thời chiến tranh, cụ Đạm là người tiên phong vận động từ chính quyền đến người dân xây dựng lại làng Mọc. Bắt đầu từ đường sá, nhà cửa cho người dân, đến việc dựng lại đình, chùa, phục dựng các lễ hội, các nghi thức văn hóa truyền thống của làng... 

Những cống hiến thầm lặng

                

Với những cống hiến thầm lặng suốt đời cho văn hóa, lối sống Hà Nội, cuối năm 2018, cụ Nguyễn Bá Đạm được nhận giải thưởng lớn - giải “Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội” lần thứ 11 do Báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) và Quỹ Bùi Xuân Phái tổ chức. Ảnh: IT   

Cụ từng cắt hàng trăm mét đất của gia đình để trường Tiểu học Nhân Chính xây thêm trường, lớp. Vốn là giáo viên dạy lịch sử nên thời gian đó, cụ Đạm đã truyền tình yêu văn hóa, lịch sử Thăng Long - Hà Nội cho các em học sinh qua việc liên tục mở lớp dạy học ngoại khóa, với mong muốn giản dị: “Dù học tập, làm việc hay ứng xử hằng ngày, các cháu cũng là những người rất văn hóa và sau này lớn lên trở thành nguồn lực văn hóa cho thủ đô”.

Chúng tôi đến thăm đúng lúc cụ đang trò chuyện với người bạn tri kỉ, cũng là nhà giáo từng dạy tại nhiều trường học ở Hà Nội. Chỉ vào ông bạn già, cụ Đạm cười: “Ngẫm lại quãng đời đã qua, tôi có cơ hội được làm bạn tri kỉ với nhiều văn nghệ sĩ nổi tiếng như họa sĩ Bùi Xuân Phái, Nguyễn Sáng, Dương Bích Liên, Nguyễn Tư Nghiêm, nhà văn Nguyễn Tuân, nhà sưu tập Đức Minh... Những người bạn tâm giao một thời đều đã rời xa cõi tạm. Giờ chỉ còn lại người bạn tri kỉ này, yêu quí, trân trọng như anh em ruột thịt, từ thời còn trai tráng, vui, buồn, sướng, khổ đều có nhau. Chuyện gì cũng tìm đến nhau để chia sẻ, bàn bạc”.

Đến nay, mặc dù đã 98 tuổi, sức khỏe yếu thêm sau trận ốm mới đây, nhưng cụ Đạm vẫn mẫn tiệp, sáng 5g thức dậy tập thể dục, đọc báo rồi viết. Trước đây, mỗi tháng cụ viết 8-10 bài, giờ sức khỏe yếu cũng 3-5 bài, tiền nhuận bút đủ để cụ trà thuốc, không phiền đến cháu, con.

Suốt từ thời thanh niên tới giờ, cụ Đạm sống giữa lòng Hà Nội, nên “chất” người Tràng An ngấm sâu vào từng mạch máu, thể hiện ở lối sống giản dị, thanh lịch. Những kỉ niệm về Hà Nội một thời thăng trầm được cụ chắt lọc thành nhiều bài báo. Cụ cho chúng tôi xem cuốn sổ ghi lại hơn 120 bài báo viết về Hà Nội, hay thú chơi đồ cổ. Những câu chuyện về Hà Nội còn được cụ ghi chép, viết thành các cuốn sách Thuở ấy Hà Nội, Hà Nội những câu chuyện kể từ cuối thế kỉ XIX-XX. 

Sách của cụ được bạn đọc và giới khảo cứu về Hà Nội trân trọng, yêu thích vì lối viết giản dị, ngắn gọn, nhưng có rất nhiều chuyện về thủ đô ít người biết. Trong đó, có nhiều câu chuyện về những người một thời là nhân vật nổi tiếng của Hà Nội như: Nguyễn Văn Vĩnh, Nguyễn Văn Tố, Bạch Thái Bưởi, cô Tư Hồng... Rồi một loạt thứ “nhà” của Hà Nội một thời như: Nhà thờ Lớn, Nhà hát Lớn, nhà tù Hỏa Lò, nhà Đấu Xảo, nhà Bác Cổ...

Bên cạnh những bộ sách như Phố phường Hà Nội xưa của Hoàng Đạo Thúy, Chuyện cũ Hà Nội của Tô Hoài, thì Thuở ấy Hà Nội của cụ Nguyễn Bá Đạm được giới nghiên cứu đánh giá cao ở khía cạnh đóng góp cho việc nghiên cứu về Hà Nội.

Tháng 5 vừa qua, cuốn Hà Nội ngày ấy của cụ ra mắt bạn đọc. Cụ dự định sẽ in tiếp một cuốn kể về các danh họa Hà Nội, trong đó tập trung bút lực cho bộ tứ huyền thoại của hội họa Việt Nam: Nghiêm - Liên - Sáng - Phái...

“Ông trùm” tiền cổ

                

Sách của cụ Nguyễn Bá Đạm chứa nhiều tư liệu quí về Hà Nội. Ảnh: LH   

Ngoài dạy học, nghiên cứu, cụ Đạm còn đam mê sưu tầm cổ vật, nhất là tiền cổ. Cụ được giới sưu tầm đồ cổ tôn vinh là “kì nhân tiền cổ Hà thành”. Bộ sưu tập tiền cổ của cụ Đạm nhiều không đếm nổi, nhưng cụ vẫn miệt mài đi tìm những đồng còn thiếu và gắng mua bằng mọi cách. Trong những bộ tiền cụ có, bộ tiền nhà Đinh là cổ nhất, từ năm 980. Mặt trước đồng tiền có 4 chữ “Thái Bình Hưng Bảo” và mặt sau có chữ “Đinh”. 

Cụ kể: “Thế kỉ trước, ở nước mình không nhiều người chơi tiền cổ. Số người chơi chỉ đếm trên đầu ngón tay. Tôi muốn giao lưu với nhiều người chơi trên khắp thế giới, thế là nghĩ ra cách viết thư gửi đến tòa báo nước ngoài, đăng thông tin”. Chẳng mấy lâu sau, bộ sưu tập của cụ Đạm đầy ắp những đồng tiền xu, tiền giấy của nước ngoài. Mỗi lần có người gửi tiền sang, cụ trao đổi những đồng mình có. Bộ sưu tập của cụ dần dần đủ các loại tiền ở nhiều thời kì khác nhau của gần 200 nước trên thế giới.

Cụ Đạm chia sẻ: “Tôi sưu tầm tiền cổ để hiểu thêm về những thăng trầm lịch sử, về nghệ thuật của người xưa. Ý nghĩa của đồng tiền rất quan trọng. Đồng tiền không chỉ có giá trị mua bán, trao đổi trên thương trường, mà còn phản ánh lịch sử, công nghệ, quyền lực, dấu ấn của một thời đại, một vương triều. Vì vậy, người sưu tầm phải có kiến thức rộng, am hiểu nguồn gốc lịch sử, cộng đồng với lòng đam mê sâu sắc. Biết cảm nhận, so sánh và phân loại thực hư, nhìn nhận một cách tinh tế, nhận ra giá trị của nó thì mới thấy hết được cái hay, cái đẹp của đồng tiền cổ”. Với bộ sưu tập tiền cổ nổi tiếng, cụ Đạm từng cho Ngân hàng Nhà nước mượn trong 2 tháng để triển lãm về tiền tệ.

Cụ Đạm còn nổi danh là người sở hữu rất nhiều đồ cổ bằng gỗ quí giá. Trong số những đồ cổ bằng gỗ sưu tầm được, cụ Đạm đặc biệt thích bức bình phong của gia đình Hoàng Cao Khải, được bày trang trọng ở tầng 1. Cụ Đạm kể: “Để có được bức bình phong này, tôi mất 5 năm theo đuổi, sau nhiều lần thuyết phục, săn đón, mới mua được với giá 280.000 đồng. Lương công nhân ngày đó chỉ 50.000-60.000 đồng/tháng, để mua được chiếc bình phong này phải mất gần 5 tháng lương, nhưng mua được là may mắn lắm rồi”.

Hiện, riêng bộ sưu tập đồ gỗ của cụ Đạm có 7 hiện vật quí giá, quí nhất trong số đó là bộ hương án thờ của Nghiêm Xuân Quảng, từng giữ chức quan Tuần phủ Lạng Sơn. Tuy nhiên, khách đến thăm chỉ được chiêm ngưỡng bức bình phong, còn hương án thờ, bàn cổ thì rất ít người được “mục sở thị”.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Cổ phiếu SCS hưởng lợi gì khi gia nhập chuỗi cung ứng vaccine Covid-19?

Kinh doanh - DIỆP ANH - 21/01/2021 13:53
TGTTO
Là một trong hai nhà ga hàng không xác nhận tham gia chuỗi cung ứng vaccine Covid-19 của Việt Nam, Công ty cổ phần Dịch vụ hàng hoá Sài Gòn (mã chứng khoán: SCS) được kỳ vọng hưởng lợi với nhiều lợi thế, từ năng lực phục vụ tới khả năng mở rộng công suất vượt trội.

Ngành than vượt khó, linh hoạt sản xuất theo nhu cầu thị trường

Kinh doanh - THẢO NGUYÊN - 21/01/2021 13:48
TGTTO
Sáng 21/1, Tập đoàn công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) đã tổ chức hội nghị Tổng kết công tác năm 2020, triển khai nhiệm vụ năm 2021. Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng dự và phát biểu chỉ đạo hội nghị.

Khởi động giải thưởng Sao Khuê 2021

Công nghệ - NGUYÊN ĐỨC - 21/01/2021 13:45
TGTTO
Ngày 21/1, Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA) chính thức phát động Chương trình Giải thưởng Sao Khuê 2021 – Giải thưởng uy tín của ngành phần mềm và dịch vụ công nghệ thông tin Việt Nam.

Càng làm càng lỗ, LG sẽ bỏ mảng kinh doanh điện thoại trong năm 2021?

Công nghệ - ANH DŨNG - 21/01/2021 13:39
TGTTO
Sau khi mảng kinh doanh điện thoại lỗ 4,5 tỷ USD trong vòng 5 năm qua, công ty Hàn Quốc LG đang xem xét lại phương hướng phát triển của mảng này.

Nông dân thấp thỏm mùa dưa Tết

Nông nghiệp - HOÀNG NHỊ - 21/01/2021 13:36
TGTTO
Thời điểm này, nông dân trồng dưa trên địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đang tất bật chăm sóc vườn dưa để chuẩn bị cho vụ thu hoạch giáp tết. Theo các nhà vườn, thời tiết năm nay không thuận lợi do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới khiến trái ra trễ hơn mọi năm, nên để có dưa xuất bán đúng vào dịp tết, các nhà vườn phải đầu tư nhiều hơn trong xử lý phân, nước, chăm bón. Hiện nay, các nhà vườn đang thấp thỏm lo lắng dưa không kịp xuất bán vào đúng dịp giáp Tết.

Khuyến nghị mới nhất dành cho doanh nghiệp khi xuất khẩu hàng sang Trung Quốc

Thị trường - Tiêu dùng - THÁI HƯNG - 21/01/2021 13:25
TGTTO
Bộ Công thương vừa có thông báo về việc Trung Quốc áp dụng các biện pháp kiểm soát, phòng chống dịch Covid-19 lây lan qua hàng hóa nhập khẩu.

Giá vàng vọt tăng sau lễ nhậm chức của Tổng thống Joe Biden

Nhịp đập thị trường - HOÀI AN - 21/01/2021 10:32
TGTTO
Sau khi Tổng thống Joe Biden tuyên thệ nhậm chức, chính thức trở thành lãnh đạo thứ 46 của nước Mỹ, giá vàng thế giới vọt tăng. Diễn biến này cũng thổi làn gió mới vào thị trường kim loại quý trong nước, hiện giá đang tiến sát mốc 57 triệu đồng/lượng.

Hội F&B Việt Nam muốn nâng tầm ẩm thực Việt

Kinh doanh - PHÚ VĂN - 21/01/2021 10:00
TGTTO
Ông Nguyễn Tấn Việt - Chủ tịch Câu lạc bộ Hội F&B Việt Nam, chia sẻ hoài bão lớn nhất của Hội là trở thành diễn đàn, có nhiều đóng góp cho sự phát triển cộng đồng F&B Việt Nam trong tương lai không xa.

Nguy cơ ùn tắc giao thông khu vực sân bay Tân Sơn Nhất dịp Tết

Kinh doanh - TIẾN LỰC - 21/01/2021 09:34
TGTTO
Đầu tháng 1/2021, Bộ Giao thông Vận tải khánh thành và đưa vào khai thác đường cất hạ cánh 25R/07L tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất (TP.HCM). Điều này góp phần quan trọng giúp kế hoạch phục vụ Tết Nguyên đán 2021 của ngành hàng không được thuận lợi hơn. Nhưng khi “bầu trời” được thông thoáng, thì ở dưới đất nguy cơ ùn tắc giao thông quanh khu vực sân bay Tân Sơn Nhất lại rất lớn.

Có mẹ là có Tết

Gia đình - 21/01/2021 09:09
TGTTO
Dẫu ngoài kia Tết có ngập tràn, đủ đầy mà không có mẹ thì Tết chẳng còn ý nghĩa gì.

Malaysia chấm dứt điều tra tự vệ đối với gạch ốp lát

Thị trường - Tiêu dùng - ĐÔNG Á - 21/01/2021 08:30
TGTTO
Bộ Công nghiệp và Thương mại quốc tế Malaysia vừa đưa ra kết luận sơ bộ vụ việc điều tra tự vệ đối với sản phẩm gạch ốp lát nhập khẩu.

Ngày đầu tiên tân Tổng thống Joe Biden ở Nhà Trắng

Quốc tế - NHẬT HẠ - 21/01/2021 08:00
TGTTO
Trưa 20/1 (nửa đêm 21/1, giờ Việt Nam), ông Joe Biden đã tuyên thệ nhậm chức, chính thức trở thành tổng thống thứ 46 của nước Mỹ. Ngay sau khi tiếp quản Nhà Trắng, ông đã ký một loạt sắc lệnh liên quan đến đại dịch Covid-19, biến đổi khí hậu…

M2 Factory nâng công suất giai đoạn 2

Doanh nghiệp - Doanh nhân - ĐỨC DŨNG - 21/01/2021 07:45
TGTTO
Công ty cổ phần thời trang M2 cho biết, trong năm nay, dự án nhà máy sản xuất M2 Factory sẽ tiếp tục được xây dựng giai đoạn 2 trên diện tích khoảng 7.000 m2 để nâng cao năng suất, đáp ứng nhu cầu thị trường.

Chứng khoán Mỹ tăng vọt ngày Joe Biden nhậm chức Tổng thống

Tài chính - Chứng khoán - ANH DŨNG - 21/01/2021 07:21
TGTTO
Chứng khoán Mỹ vừa đóng cửa ở mức cao kỷ lục vào ngày 20/1 khi ông Joe Biden tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Mỹ thứ 46. Đồng thười, kết quả vững chắc từ Netflix đã gây ra một cuộc tăng vọt về cổ phiếu của những người hưởng lợi từ việc “ở nhà”.

Điện thoại giá rẻ Realme C20 ra mắt tại Việt Nam

Thế giới số - ANH DŨNG - 21/01/2021 06:57
TGTTO
Realme vừa ra mắt điện thoại thông minh giá rẻ Realme C20 tại Việt Nam với hai tùy chọn màu sắc xám khói và xanh biển.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: 57 Đường số 10, Khu Đô thị Sala, Phường An Lợi Đông, Quận 2, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO