Thứ 6, 22/11/2019, 09:12 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Mặt trái của chỉ định thầu

19/01/2018 07:16

TGTTO
Câu chuyện giàn cựu lãnh đạo ngành dầu khí đang chờ phán quyết từ Toà án nhân dân Hà Nội do liên quan khuất tất ở Tổng công ty Xây lắp Dầu khí (PVC) làm tổng thầu EPC dự án Nhiệt điện Thái Bình 2 cho thấy, mặt trái của chỉ định thầu làm cho dư luận phải “phát rầu”.

        

Nhất là khi những tiêu cực, lợi ích nhóm và hậu quả khó lường từ tình trạng chỉ định thầu thiếu minh bạch, sai luật vốn âm ỉ trong khu vực công.

Dự án Nhiệt điện Thái Bình 2, một trong những dự án trọng điểm quốc gia do Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) làm chủ đầu tư với tổng công suất 1.800 MW, tổng vốn đầu tư khoảng 1,6 tỷ USD thời gian qua đã liên tục chậm tiến, rơi vào cảnh đội vốn. Và đến nay vẫn còn ngổn ngang, khó có thể đưa các tổ máy vào vận hành đúng kế hoạch đề ra ban đầu.

Lộ khuất tất tiêu cực

Trong khi đó, ở phiên toà diễn ra tại Hà Nội, dự án này là tâm điểm nóng được đưa ra mổ xẻ về những sai phạm trong đấu thầu. Như bản cáo trạng có nêu rõ sai phạm của các cựu lãnh đạo PVN khi triển khai chủ trương giao PVC thực hiện gói thầu EPC của dự án này bằng hình thức chỉ định thầu.

Kết quả giám định cũng khẳng định PVC không đảm bảo các yêu cầu về kinh nghiệm, năng lực tài chính để thực hiện gói thầu EPC dự án. Việc lựa chọn PVC là nhà thầu EPC không tuân thủ quy định của pháp luật về đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật Xây dựng.

Chỉ đinh thầu vẫn là hình thức chi phối dù đấu thầu cạnh tranh đã chứng minh được lợi ích của nó. Ảnh minh họa

Tệ hại hơn là việc số tiền tạm ứng cho dự án này được PVN rót cho tổng thầu PVC hồi năm 2011 khoảng 1.300 tỉ đồng và 6,6 triệu USD đã bị lãnh đạo PVC sử dụng sai mục đích trên 1.115 tỉ đồng trong số tiền tạm ứng.

Rõ ràng, mặt trái tiêu cực của chỉ định thầu đã thể hiện rõ qua vụ việc này từ một dự án đầu tư công, thậm chí dù cho đây là dự án trọng điểm quốc gia. Đó là dễ phát sinh tình trạng tham nhũng, lợi ích nhóm, cản trở sức cạnh tranh, giảm hiệu quả đầu tư và chất lượng công trình đầu tư công, cũng như làm thất thoát ngân sách.

Ngay như ở TP.HCM, việc chỉ định thầu các dự án đầu tư theo hình thức BT (xây dựng - chuyển giao) cũng vấp phải sự phản ứng gay gắt từ phía dư luận. Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HOREA) lưu ý rằng việc thực hiện phổ biến hình thức chỉ định nhà thầu kiêm nhà đầu tư dự án BT, BOT, PPP làm giảm đi tính minh bạch, công khai, bình đẳng, cạnh tranh lành mạnh của môi trường kinh doanh. Nó còn tác động tiêu cực đến niềm tin của nhà đầu tư trong nước, nước ngoài và có thể gây thiệt hại ngân sách nhà nước.

Bởi vì dự toán công trình nếu không được thẩm định chặt chẽ có thể bị nhà thầu nâng cao hơn giá trị thực, đồng thời nguồn đất đối ứng trả cho nhà thầu cũng là tài sản công, cũng là tiền ngân sách). Hơn thế nữa, nó còn gây quan ngại cho xã hội.

Một tài liệu khảo của Thanh tra Chính phủ và Nhóm Ngân hàng Thế giới (WB) từng cho thấy hoạt động đấu thầu còn tồn tại nhiều tình huống xung đột lợi ích. Có ý kiến cho biết bên ngành xây dựng cấm chỉ định thầu, cấm thông thầu nhưng chỉ là hình thức... Hầu như tất cả các trường hợp này đều đã có thỏa thuận từ trên xuống nên chấm thầu chỉ mang tính hình thức.

Nên đấu thầu cạnh tranh

Tài liệu còn nhận định mặc dù Luật đấu thầu có yêu cầu chung về tính liêm chính trong suốt quá trình đấu thầu, song vẫn không quy định rõ việc cấm giúp đỡ bạn bè và những người có liên quan đến cán bộ công chức tham gia trong quá trình đấu thầu. Hơn nữa, quy định của Luật cũng không làm rõ mối quan hệ của cán bộ công chức với các nhà thầu phụ của nhà thầu. 

Còn theo Báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cách đây khoảng một năm cho thấy tổng giá các gói thầu áp dụng chỉ định thầu chiếm 13,61% tổng giá các gói thầu thực hiện theo Luật Đấu thầu trong năm 2016. Thế nhưng, chỉ định thầu dù chiếm số lượng gói thầu lớn nhất nhưng có tỷ lệ tiết kiệm thấp nhất (chỉ đạt 2,72%, trong khi tỷ lệ tiết kiệm trung bình qua đấu thầu đạt 7,11%).

Có thể thấy, việc chỉ định thầu ở nhiều dự án công đã làm giảm hiệu quả của các gói thầu do không đảm bảo sự cạnh tranh, công bằng, minh bạch. Và mặt trái càng lộ rõ nếu nhà thầu được chỉ định có năng lực kém, làm chậm trễ tiến độ của dự án.

Việc chỉ định thầu ở nhiều dự án công đã làm giảm hiệu quả của các gói thầu do không đảm bảo sự cạnh tranh, công bằng, minh bạch. Ảnh minh họa
 
Trong nhận định mới đây của Ngân hàng Thế giới (WB) về tình hình phát triển nền kinh tế Việt Nam, có lưu ý việc đầu tư hiện nay đang bị dàn trải ở quá nhiều dự án, dẫn đến phân bổ hàng năm bị manh mún, chỉ đảm bảo cho một phần nhu cầu đầu tư của dự án, gây chậm tiến độ, đội vốn và nợ đọng.
 
Hàng chục ngàn dự án nhỏ lẻ được phê duyệt mỗi năm. Dự án được phê duyệt nhiều khi không tính đến khả năng đảm bảo về vốn. Hệ quả là số phân bổ hàng năm cho các dự án quá thấp. Các địa phương cũng rơi vào tình trạng nợ đọng nhà thầu xây dựng, khiến cho các nhà thầu không có khả năng trả nợ dẫn đến nợ xấu trong khu vực ngân hàng tăng lên ở địa phương. 
 
Đáng lưu tâm hơn, chuyên gia WB nhấn mạnh việc nâng cao hiệu suất chi tiêu cũng đòi hỏi phải có các biện pháp quan trọng trong lĩnh vực đấu thầu mua sắm và quản lý dự án. Hiện đã có những nỗ lực lớn về cải cách đấu thầu mua sắm trong khu vực công, nhưng hầu hết các thành tưu đạt được đến nay chủ yếu nhằm hình thành khung pháp lý. Công tác triển khai vẫn là một thách thức. Chỉ định thầu vẫn là hình thức chi phối mặc dù đấu thầu cạnh tranh đã chứng minh được lợi ích của nó.
 
Chẳng hạn, đấu thầu cạnh tranh giúp tiết kiệm 20% chi tiêu mua sắm hàng hóa trong những năm qua (về tổng thể), trên 30% chi phí duy tu bảo dưỡng đường quốc lộ và 10 đến 15% ngân sách dành cho các hợp đồng dịch vụ thu gom và vận chuyển rác thải như ở TP. HCM.
 
        
         HUỲNH HOA        
        
                 
               

Gửi bình luận
(0) Bình luận

Cân nhắc ‘chia của’ cho con

Chia sẻ - BẢO NGHI - 22/11/2019 07:01
TGTTO
Việc chia  tài sản cho con cái khiến nhiều gia đình xảy ra lục đục. Nhiều bậc cha mẹ đôi khi tôi lại ước: giá mình không có gì để lại cho con thì có lẽ gia đình đã êm ấm hơn.

Lương Thùy Linh trễ hẹn với Miss World 2019 do trục trặc visa

Thế giới sao - HUYỀN TRANG - 22/11/2019 06:50
TGTTO
Tối ngày 21/11, do gặp trục trặc về visa nên hoa hậu Lương Thùy Linh đã không thể có mặt ở London như dự kiến. Tuy nhiên nàng Hậu cho biết sẽ giữ vững tinh thần để không ảnh hưởng tới kết quả của cuộc thi Miss World sắp tới.

Thanh tra diện rộng nạn quảng cáo lừa đảo, cuộc gọi rác

Xã hội - ĐỨC HIỆP - 22/11/2019 06:49
TGTTO
Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) chỉ đạo các sở thanh tra các vấn đề đang gây bức xúc như buôn lậu, vận chuyển hàng cấm qua đường bưu chính, quảng cáo lừa đảo, sai sự thật; cuộc gọi rác, tin nhắn rác, SIM rác; ...

Thời tiết ngày 22/11: Bắc Bộ sáng và đêm trời rét, Trung Bộ và Tây Nguyên mưa dông

Xã hội - 22/11/2019 06:39
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn Quốc gia, trong 3 ngày tới (22-24/11) Bắc Bộ đêm có mưa vài nơi, sáng sớm có sương mù và sương mù nhẹ rải rác, ngày trời nắng.

Chiêu thức 'nuốt' 9 khu đất vàng Hà Nội của Công ty Lã Vọng

Bất động sản - 22/11/2019 06:24
9 dự án đất vàng bị Công ty Lã Vọng "nuốt" đều có chung một công thức: “Chỉ định đầu tư dự án BT - đổi đất lấy hạ tầng”, qua đó doanh nghiệp dần sở hữu các khu đất ở đô thị và các khu đô thị có giá trị hàng nghìn tỉ đồng.

Giá heo hơi hôm nay: miền Nam tăng 1.000 đ/kg, miền Bắc giảm nhẹ

Nhịp đập thị trường - 22/11/2019 06:16
Giá heo hơi hôm nay (22/11) ghi nhận tiếp tục tăng nhẹ ở các tỉnh phía Nam, có nơi leo lên 74.000 đồng/kg như Đồng Nai, Tiền Giang, Sóc Trăng. Trong khi đó, ở miền Bắc, giá heo hơi có xu hướng giảm nhẹ vài nơi, thương lái thu mua với giá phổ biến từ 75.000-77.000 đồng/kg.

Landmark 81 được vào vinh danh trong Top 10 tòa nhà chọc trời giải thưởng Emporis

Quốc tế - CÁT NGUYỆN - 21/11/2019 17:49
TGTTO
Theo Atkins, tòa nhà Landmark 81 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam, vừa được vinh danh là một trong 10 tòa nhà chọc trời hàng đầu thế giới tại Giải thưởng Nhà chọc trời Emporis 2019.

10 năm Việt Nam có 1.500 em nhỏ mắc dị tật bộ phận sinh dục được thăm khám 

Y tế - THẠCH HƯƠNG - 21/11/2019 17:17
TGTTO
Quỹ Thiện Nhân và những người bạn vừa tổ chức lễ tri ân đối với các thầy thuốc từ các quốc gia Ý, Nga, Bellarus đã tới Việt Nam khám, mổ miễn phí cho các em bị dị tật bộ phận sinh dục trong 10 năm qua.

SCIC chuẩn bị thoái vốn 514 tỷ đồng tại CTCP Nhiệt điện Quảng Ninh

Tài chính - Chứng khoán - VÂN TRÀ - 21/11/2019 16:33
TGTTO
Ngày 21/11, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) cho biết, ngày 5/12 tới tại HNX, Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vồn Nhà nước (SCIC) sẽ bán đấu giá thoái vốn số cổ phần sở hữu tại Công ty CP Nhiệt điện Quảng Ninh.

Giá thịt lợn tăng chóng mặt, công nhân, sinh viên 'lao đao'

Thị trường - Tiêu dùng - 21/11/2019 16:00
Việc giá thịt lợn liên tục tăng cao trong thời gian qua và vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại đã khiến không ít người lo lắng, nhất là đối với công nhân, sinh viên, những người có thu nhập thấp. Nhiều người đã bắt đầu “dè dặt” đối với việc sử dụng thực phẩm thịt lợn.

Bộ Y tế làm việc với Đà Nẵng về vụ 2 sản phụ tử vong sau khi mổ

Y tế - 21/11/2019 15:46
Trưa 21/11, đoàn công tác của Bộ Y tế vào Đà Nẵng để kiểm tra vụ 2 sản phụ tử vong và 1 người khác nguy kịch sau khi mổ ở Bệnh viện Phụ nữ Đà Nẵng.

Vụ nữ điều dưỡng bị đánh: Bệnh viện Từ Dũ tạm đình chỉ công tác nữ hộ sinh

Xã hội - 21/11/2019 15:37
Sáng 21/11, đại diện Bệnh viện Từ Dũ đã làm việc và xin lỗi Bệnh viện Nhi đồng 1 vì nhân viên là nữ hộ sinh có hành vi khiếm nhã, mắng chửi nữ điều dưỡng của Bệnh viện Nhi đồng 1.

Việt Nam tăng tốc nhập khẩu nguyên liệu gỗ hợp pháp

Thị trường - Tiêu dùng - NAM PHONG - 21/11/2019 15:32
TGTTO
Nguồn gỗ hợp pháp tại Chile có nhiều ưu thế trong việc thâm nhập thị trường Việt Nam, quốc gia đang phấn đấu để trở thành trung tâm nội thất của thế giới.

Đặc sản Sơn La, nhiều người chưa biết

Du lịch - Ẩm thực - 21/11/2019 14:40
Đến Sơn La, bạn có trăm ngàn lựa chọn từ phong cảnh, vui chơi hay ẩm thực. Vào những buổi sáng tươi mát hay buổi tối lạnh se, cả mảnh đất như chập chờn trong sương. Bên ngọn lửa bập bùng, bạn hãy thưởng thức "tuyệt phẩm" mang đậm hương vị của vùng đất này.

Không khí ô nhiễm, mù bao trùm Sài Gòn nhiều ngày

Xã hội - 21/11/2019 14:35
Mù xuất hiện từ sáng đến trưa liên tục trong nhiều ngày, kết quả quan trắc ở 30 vị trí ghi nhận chỉ số bụi do ô nhiễm đều vượt mức cho phép.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: Lầu 3, 3-5-7 Nguyễn Huệ, Phường Bến Nghé, Q.1, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO