Thứ 5, 09/07/2020, 23:31 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Mặt trái của chỉ định thầu

19/01/2018 07:16

TGTTO
Câu chuyện giàn cựu lãnh đạo ngành dầu khí đang chờ phán quyết từ Toà án nhân dân Hà Nội do liên quan khuất tất ở Tổng công ty Xây lắp Dầu khí (PVC) làm tổng thầu EPC dự án Nhiệt điện Thái Bình 2 cho thấy, mặt trái của chỉ định thầu làm cho dư luận phải “phát rầu”.

Nhất là khi những tiêu cực, lợi ích nhóm và hậu quả khó lường từ tình trạng chỉ định thầu thiếu minh bạch, sai luật vốn âm ỉ trong khu vực công.

Dự án Nhiệt điện Thái Bình 2, một trong những dự án trọng điểm quốc gia do Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) làm chủ đầu tư với tổng công suất 1.800 MW, tổng vốn đầu tư khoảng 1,6 tỷ USD thời gian qua đã liên tục chậm tiến, rơi vào cảnh đội vốn. Và đến nay vẫn còn ngổn ngang, khó có thể đưa các tổ máy vào vận hành đúng kế hoạch đề ra ban đầu.

Lộ khuất tất tiêu cực

Trong khi đó, ở phiên toà diễn ra tại Hà Nội, dự án này là tâm điểm nóng được đưa ra mổ xẻ về những sai phạm trong đấu thầu. Như bản cáo trạng có nêu rõ sai phạm của các cựu lãnh đạo PVN khi triển khai chủ trương giao PVC thực hiện gói thầu EPC của dự án này bằng hình thức chỉ định thầu.

Kết quả giám định cũng khẳng định PVC không đảm bảo các yêu cầu về kinh nghiệm, năng lực tài chính để thực hiện gói thầu EPC dự án. Việc lựa chọn PVC là nhà thầu EPC không tuân thủ quy định của pháp luật về đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật Xây dựng.

Chỉ đinh thầu vẫn là hình thức chi phối dù đấu thầu cạnh tranh đã chứng minh được lợi ích của nó. Ảnh minh họa

Tệ hại hơn là việc số tiền tạm ứng cho dự án này được PVN rót cho tổng thầu PVC hồi năm 2011 khoảng 1.300 tỉ đồng và 6,6 triệu USD đã bị lãnh đạo PVC sử dụng sai mục đích trên 1.115 tỉ đồng trong số tiền tạm ứng.

Rõ ràng, mặt trái tiêu cực của chỉ định thầu đã thể hiện rõ qua vụ việc này từ một dự án đầu tư công, thậm chí dù cho đây là dự án trọng điểm quốc gia. Đó là dễ phát sinh tình trạng tham nhũng, lợi ích nhóm, cản trở sức cạnh tranh, giảm hiệu quả đầu tư và chất lượng công trình đầu tư công, cũng như làm thất thoát ngân sách.

Ngay như ở TP.HCM, việc chỉ định thầu các dự án đầu tư theo hình thức BT (xây dựng - chuyển giao) cũng vấp phải sự phản ứng gay gắt từ phía dư luận. Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HOREA) lưu ý rằng việc thực hiện phổ biến hình thức chỉ định nhà thầu kiêm nhà đầu tư dự án BT, BOT, PPP làm giảm đi tính minh bạch, công khai, bình đẳng, cạnh tranh lành mạnh của môi trường kinh doanh. Nó còn tác động tiêu cực đến niềm tin của nhà đầu tư trong nước, nước ngoài và có thể gây thiệt hại ngân sách nhà nước.

Bởi vì dự toán công trình nếu không được thẩm định chặt chẽ có thể bị nhà thầu nâng cao hơn giá trị thực, đồng thời nguồn đất đối ứng trả cho nhà thầu cũng là tài sản công, cũng là tiền ngân sách). Hơn thế nữa, nó còn gây quan ngại cho xã hội.

Một tài liệu khảo của Thanh tra Chính phủ và Nhóm Ngân hàng Thế giới (WB) từng cho thấy hoạt động đấu thầu còn tồn tại nhiều tình huống xung đột lợi ích. Có ý kiến cho biết bên ngành xây dựng cấm chỉ định thầu, cấm thông thầu nhưng chỉ là hình thức... Hầu như tất cả các trường hợp này đều đã có thỏa thuận từ trên xuống nên chấm thầu chỉ mang tính hình thức.

Nên đấu thầu cạnh tranh

Tài liệu còn nhận định mặc dù Luật đấu thầu có yêu cầu chung về tính liêm chính trong suốt quá trình đấu thầu, song vẫn không quy định rõ việc cấm giúp đỡ bạn bè và những người có liên quan đến cán bộ công chức tham gia trong quá trình đấu thầu. Hơn nữa, quy định của Luật cũng không làm rõ mối quan hệ của cán bộ công chức với các nhà thầu phụ của nhà thầu. 

Còn theo Báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cách đây khoảng một năm cho thấy tổng giá các gói thầu áp dụng chỉ định thầu chiếm 13,61% tổng giá các gói thầu thực hiện theo Luật Đấu thầu trong năm 2016. Thế nhưng, chỉ định thầu dù chiếm số lượng gói thầu lớn nhất nhưng có tỷ lệ tiết kiệm thấp nhất (chỉ đạt 2,72%, trong khi tỷ lệ tiết kiệm trung bình qua đấu thầu đạt 7,11%).

Có thể thấy, việc chỉ định thầu ở nhiều dự án công đã làm giảm hiệu quả của các gói thầu do không đảm bảo sự cạnh tranh, công bằng, minh bạch. Và mặt trái càng lộ rõ nếu nhà thầu được chỉ định có năng lực kém, làm chậm trễ tiến độ của dự án.

Việc chỉ định thầu ở nhiều dự án công đã làm giảm hiệu quả của các gói thầu do không đảm bảo sự cạnh tranh, công bằng, minh bạch. Ảnh minh họa
 
Trong nhận định mới đây của Ngân hàng Thế giới (WB) về tình hình phát triển nền kinh tế Việt Nam, có lưu ý việc đầu tư hiện nay đang bị dàn trải ở quá nhiều dự án, dẫn đến phân bổ hàng năm bị manh mún, chỉ đảm bảo cho một phần nhu cầu đầu tư của dự án, gây chậm tiến độ, đội vốn và nợ đọng.
 
Hàng chục ngàn dự án nhỏ lẻ được phê duyệt mỗi năm. Dự án được phê duyệt nhiều khi không tính đến khả năng đảm bảo về vốn. Hệ quả là số phân bổ hàng năm cho các dự án quá thấp. Các địa phương cũng rơi vào tình trạng nợ đọng nhà thầu xây dựng, khiến cho các nhà thầu không có khả năng trả nợ dẫn đến nợ xấu trong khu vực ngân hàng tăng lên ở địa phương. 
 
Đáng lưu tâm hơn, chuyên gia WB nhấn mạnh việc nâng cao hiệu suất chi tiêu cũng đòi hỏi phải có các biện pháp quan trọng trong lĩnh vực đấu thầu mua sắm và quản lý dự án. Hiện đã có những nỗ lực lớn về cải cách đấu thầu mua sắm trong khu vực công, nhưng hầu hết các thành tưu đạt được đến nay chủ yếu nhằm hình thành khung pháp lý. Công tác triển khai vẫn là một thách thức. Chỉ định thầu vẫn là hình thức chi phối mặc dù đấu thầu cạnh tranh đã chứng minh được lợi ích của nó.
 
Chẳng hạn, đấu thầu cạnh tranh giúp tiết kiệm 20% chi tiêu mua sắm hàng hóa trong những năm qua (về tổng thể), trên 30% chi phí duy tu bảo dưỡng đường quốc lộ và 10 đến 15% ngân sách dành cho các hợp đồng dịch vụ thu gom và vận chuyển rác thải như ở TP. HCM.
 
        
         HUỲNH HOA        
        
                 

Gửi bình luận
(0) Bình luận

Hà Nội nắng nóng bất thường, gia tăng trẻ em mắc bệnh tay chân miệng

Y tế - THẠCH HƯƠNG - 09/07/2020 16:39
TGTTO
Theo ThS.BS Trương Văn Quý, Trưởng khoa Nội Nhi tổng hợp, Bệnh viện E, thời tiết nắng nóng bất thường, khiến trẻ em mắc các bệnh mùa hè gia tăng, trong đó có bệnh tay chân miệng.

Thu giữ hàng nghìn linh kiện điện thoại nhập lậu tại Thái Nguyên

Thị trường - Tiêu dùng - NGUYÊN ĐỨC - 09/07/2020 16:38
TGTTO
4.944 linh kiện màn hình điện thoại di động, 550 miếng keo dán màn hình điện thoại và 30 chiếc tai nghe không dây được phát hiện tại một cửa hàng tại Thái Nguyên.

Không để bệnh bạch hầu lây lan trong trường học

Y tế - ĐÔNG BẮC - 09/07/2020 16:25
TGTTO
Bộ Giáo dục và Đào tạo có công văn gửi các sở trực thuộc về việc tăng cường công tác phòng, chống bệnh bạch hầu trong trường học.

3 bí kíp sắm đồ hè đẹp lung linh mà vẫn tiết kiệm

Ý tưởng - QUỲNH CHÂU - 09/07/2020 16:12
TGTTO
Để tủ đồ mùa hè đa dạng phong cách mà không quá ‘đau ví’, đừng bỏ qua 3 bí kíp được đúc kết từ kinh nghiệm xương máu của các tín đồ shopping.

VinSmart ra mắt Vsmart Star 4 – phân khúc 2 triệu đồng

Sản phẩm - QUỲNH CHÂU - 09/07/2020 16:06
TGTTO
Hôm nay 9/7, VinSmart đã chính thức ra mắt mẫu điện thoại thông minh Vsmart Star 4.

Smartphone 5G Việt Nam đầu tiên và công nghệ dẫn dắt đến tương lai

Sản phẩm - QUỲNH CHÂU - 09/07/2020 16:00
TGTTO
Vsmart Aris 5G không chỉ điền tên Việt Nam vào bản đồ các nước có năng lực tự chủ công nghệ sản xuất thiết bị đầu cuối 5G trên thế giới, mà còn mở ra cơ hội trải nghiệm các sản phẩm công nghệ cho người dùng Việt: thông minh hơn, an toàn hơn.

Điều gì sẽ xảy ra khi 'cai' tình dục?

Chuyện phòng the - HẢI NGƯ (Theo Metro.co.uk) - 09/07/2020 15:45
TGTTO
Cơ thể con người sẽ gánh một tác động tốt hoặc xấu nếu trong một thời gian dài không hoạt động. Vậy hệ lụy nào sẽ đến nếu hoạt động tình dục bị 'đình chỉ'?

Thủ tục chồng chéo gây trở ngại cho sự gia tăng nguồn cung bất động sản

Thời sự - HƯƠNG GIANG - 09/07/2020 15:20
TGTTO
Thị trường bất động sản liên quan rất nhiều đến cơ chế, chính sách với hơn 10 luật khác nhau.

Thờ ơ với CPTPP, nhiều doanh nghiệp đang bỏ lỡ cơ hội vàng

Doanh nghiệp - Doanh nhân - HUYỀN TRANG - 09/07/2020 14:53
TGTTO
Sau hơn 1 năm Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có hiệu lực, tỉ lệ doanh nghiệp Việt tiếp cận và tận dụng lợi thế từ hiệp định còn hạn chế, bỏ lỡ nhiều cơ hội...

2 tháng không có đơn đặt hàng, số lượng máy bay được giao bởi Airbus xuống thấp nhất trong 16 năm

Quốc tế - DUY VŨ - 09/07/2020 14:47
TGTTO
Số lượng máy bay Airbus được giao tăng 50% trong tháng 6 so với tháng 5 vừa qua, là mức cao nhất kể từ khi dịch Covid-19 lan sang châu Âu, nhưng không tránh khỏi số lượng máy bay giao trong nửa đầu năm 2020 thấp nhất trong vòng 16 năm qua.

Universal tung trailer về 'Halloween Kills'

Văn hóa - Giải trí - ĐÔNG BẮC - 09/07/2020 13:43
TGTTO
Hãng sản xuất phim Universal vừa tung đoạn trailer đầu tiên về 'Halloween Kills' trong loạt phim về tên sát nhân Michael Myers.

Chân Tử Đan sắp làm ông trùm ma túy trong phim Hollywood 'Golden Empire'

Văn hóa - Giải trí - ĐÔNG BẮC - 09/07/2020 10:35
TGTTO
Ngôi sao người Trung Quốc Chân Tử Đan không chỉ diễn xuất mà còn tham gia với vai trò sản xuất trong "Golden Empire".

SSI và HSC dẫn đầu thị phần môi giới cổ phiếu quý 2/2020 trên HNX

Tài chính - Chứng khoán - THẠCH HƯƠNG - 09/07/2020 10:31
TGTTO
Quý 2/2020, Công ty chứng khoán SSI và HSC là 2 công ty có vị trí dẫn đầu thị phần môi giới cổ phiếu niêm yết và UPCoM.

Điện thoại dành cho game thủ Lenovo Legion ra mắt ngày 22/7

Công nghệ - ANH DŨNG - 09/07/2020 10:21
TGTTO
Lenovo vừa thông báo ngày ra mắt của mẫu điện thoại chơi game đầu tiên của hãng với tên gọi Lenovo Legion.

Lĩnh vực sản xuất và dịch vụ Trung Quốc phục hồi mạnh mẽ trong tháng 6

Quốc tế - VÂN TRÀ - 09/07/2020 10:02
TGTTO
Sức ép đối với khu vực sản xuất của Trung Quốc trong tháng 6 đã giảm sau khi bị ảnh hưởng nặng nề bởi Covid-19, theo dữ liệu được công bố sáng nay (9/7).
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: 340/5 Ung Văn Khiêm, Q.Bình Thạnh, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO