Thứ 6, 22/02/2019, 16:51 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Loài chó có thể phát hiện bệnh sốt rét

18/11/2018 11:10

TGTTO
Khứu giác của lũ chó khi ngửi những chiếc vớ cũ sờn trẻ mang chứa ký sinh trùng loài muỗi sẽ báo động cho cơ quan y tế hữu trách sự hiện diện của bệnh sốt rét ở một khu vực dân cư. Đó là nghiên cứu hữu ích mới nhất trong cuộc chiến chống các bệnh dịch.

        

Cấu trúc tế bào khứu giác của loài chó thật tinh vi và siêu nhạy nên mũi chúng có thể đánh hơi và phát hiện bom mìn, ma túy, hương lạ và những loại hàng lậu khác trong hành lý hay túi xách.

Thế thì khả năng các chú khuyển “soi” ra cả được … bệnh sốt rét có thực hay không? Khi nào kỹ năng đặc biệt này có lợi cho con người?

Một nghiên cứu thí điểm nho nhỏ đã chứng minh, chó có thể xác định chính xác những chiếc vớ lũ trẻ bị nhiễm ký sinh trùng sốt rét từng mang qua đêm, ngay cả khi các bé mới chỉ có triệu chứng bệnh nhẹ chưa thấy nóng sốt tí nào.

Báo cáo khảo sát này do các nhà khoa học Anh và Gambia cộng tác với Trung tâm huấn luyện chó phát hiện sự cố y tế của Anh, một tổ chức từ thiện, thực hiện. Thật ra, kỹ năng độc đáo này của loài khuyển không có gì bất ngờ. Từ năm 2004, chó đã chứng tỏ chỉ cần ngửi mẫu nước tiểu chúng đã có thể phát hiện bệnh ung thư thận, ngửi hơi thở xác định ung thư phổi và ngửi mẫu máu để biết người ta có bị ung thư buồng trứng hay không.

Những chú chó được huấn luyện đặc biệt như vậy giờ đây sẽ cảnh báo người mắc bệnh tiểu đường khi đường huyết của họ hạ thấp một cách nguy hiểm, và báo động cho người bị bệnh động kinh khi họ sắp lên cơn co giật mạnh.

Một số chú chó khác lại được huấn luyện để phát hiện bệnh Parkinson trước khi bệnh phát tác nhiều năm. Nghiên cứu mới nhận định, các phát hiện này không có ý khẳng định loài chó có thể thay thế hẳn phòng lab.

Các xét nghiệm nhanh không quá tốn kém để phát hiện bệnh sốt rét đã có hơn một thập kỷ qua. Nhờ đó mà mỗi năm hơn 200 triệu người ở vài chục quốc gia đã phát hiện được bệnh. Tuy nhiên để gạn lọc tìm ra người bệnh sốt rét giữa đám đông thì kỹ năng đánh hơi phát giác bệnh sốt rét của chó thực sự rất cần đến. Nhiều vùng đất, quốc gia đã loại bỏ hẳn được căn bệnh này lại chung các đường biên giới có mật độ đi lại cao với các nước khác chưa sạch bệnh, thế là lây lan.

Chẳng hạn, Nam Phi, Sri Lanka và quần đảo Zanzibar không có trường hợp nhiễm bệnh nào, nhưng lại phải nhận hàng dòng du khách từ Mozambique, Ấn Độ và Tanzania, các khu vực có bệnh tuốn đến.      

Ở một khu vực sắp thoát khỏi nguồn bệnh, chó được huấn luyện có thể rảo qua các ngôi làng, sục ngửi tìm ra những “kẻ vận chuyển bệnh” thầm lặng. Đây là những người chưa phát bệnh, nhưng máu họ lại chứa ký sinh trùng mà loài muỗi có thể chích, hút và truyền lây sang người khác. So với mức độ đánh hơi của mũi người, mũi chó nhạy gấp 10.000 đến 100.000 nghìn lần.

Các nhà khoa học không biết chắc là chúng ngửi thấy thứ gì, nhưng họ lại hiểu ký sinh trùng sốt rét tiết ra các chất aldehydes dễ bay hơi tựa chất có trong nước hoa. Có lẽ loài ký sinh trùng này có khả năng tiết ra các hóa chất có mùi để chiêu dụ muỗi đến chích, hút rồi đem lây lan sang người khác. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh muỗi thích chích những người bị bệnh sốt rét hơn tấn công người thường. 

Theo Claire Guest, chuyên gia sáng lập Trung tâm huấn luyện chó nói trên, hầu hết các giống chó đánh hơi tốt đều có thể được huấn luyện để thực hiện công tác y học này. Tuy nhiên bà vẫn đánh giá cao các chú chó đặc biệt gắn bó với chủ, và dòng chuyên đi săn như chó Pointer, Spaniel và Labrador. Bà cũng cho biết, mình nghĩ ra ý tưởng thành lập trung tâm chuyên biệt này là nhờ gợi hứng khi quan sát chó nghiệp vụ hải quan đánh hơi tìm hàng lậu ở phi trường Washington Dulles.

Trong nghiên cứu sơ bộ, người ta cho hai chú chó Labrador ngửi dãy lọ chứa những chiếc tất ny-lông mà  trẻ em Gambia từng xỏ qua đêm. Khi nhận ra mùi lạ, chúng sẽ dừng lại lấy chân “chỉ” chiếc lọ. Tỷ lệ tìm ra đúng đôi vớ trẻ bị sốt rét đã mang của cặp chó là 90%.

Khi cuộc nghiên cứu được tiến hành ở Gambia, có một số vấn đề nảy sinh nghe khá thú vị. Do người theo đạo Hồi thường né chó và nước dãi của nó. Họ cho rằng chúng mang đến sự ô uế, nên những thành viên trong đội nghiên cứu lo lắng dân Gambia theo đạo này sẽ không chịu cho chó ngửi.

Cũng may là theo kinh Koran, chó vẫn được cho phép sử dụng để đi săn, giữ nhà. Nên sau khi thương thảo với các già làng và được đồng ý, các chú chó mặc áo khoác đỏ có dòng chữ “Medical Detection” được phép vào từng làng.

Có chủ làng còn nhờ vả Trung tâm huấn luyện công việc “ngửi tìm bệnh” này cho một số loài vật bản địa, vừa nhỏ vừa rẻ tiền hơn, cụ thể là chuột châu Phi, loài vật đã được sử dụng để phát hiện mìn ngầm dưới đất và bệnh lao. Yêu cầu bị từ chối bởi “Chó được phép thông quan nhập cảnh, còn chuột thì không”.      

        
         HẢI NGƯ (Theo nytimes.com)        
        
                 
               

Gửi bình luận
(0) Bình luận

Năm 2019 sẽ thúc đẩy các giải pháp nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam

Tài chính - Chứng khoán - HƯƠNG GIANG - 22/02/2019 16:21
TGTTO
Phát biểu tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ phát triển thị trường chứng khoán 2019, do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, tổ chức ngày 22/2, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ nhấn mạnh, năm 2019 sẽ thúc đẩy các giải pháp nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ hạng thị trường cận biên lên hạng thị trường mới nổi trên bảng xếp hạng MSCI và FTSE…

Những chiêu lừa khi mua ôtô cũ ở Việt Nam

Xe - ANH DŨNG - 22/02/2019 16:06
Xe làm lại sau tai nạn, xe đang trả góp, chiếm đoạt tiền đặt cọc là những mánh lới dân buôn ôtô cũ hay áp dụng.

Cách lấy điểm chuẩn vào các trường quân đội

Tuyển sinh - Việc làm - DƯƠNG TÂM - 22/02/2019 16:06
TGTTO
Hầu hết trường xác định điểm chuẩn riêng theo đối tượng nam - nữ, một số ngành của Học viện Khoa học quân sự lấy điểm chuẩn chung.

Israel chính thức phóng tàu thám hiểm lên Mặt Trăng

Công nghệ - DUY VŨ - 22/02/2019 16:04
TGTTO
Tên lửa đẩy SpaceX Falcon 9 đã được phóng lên từ Florida, Mỹ tối hôm qua (thứ năm 21/2), đưa thiết bị thám hiểm Mặt Trăng đầu tiên của Israel lên quỹ đạo. Nếu thành công, đây sẽ là quốc gia thứ 4 từng đặt chân lên Mặt Trăng.

Quảng Nam: Lễ cầu mưa của đồng bào Cor

Xem - Nghe - Đọc - VIỆT ANH - 22/02/2019 16:04
TGTTO
Sáng 22/2, UBND huyện Bắc Trà My phối hợp cùng công ty Thủy điện Sông Tranh 2 tổ chức lễ hội cầu mưa và thả cá Sông Tranh 2, lần thứ IV năm 2019.

David Trần Đại : 'Kẻ ngoại đạo' thổi luồng gió mới vào đời sống kịch Sài Gòn !

Văn hóa - Giải trí - NGUYỄN HUY - 22/02/2019 16:04
TGTTO
Vào mùa kịch Tết Kỷ Hợi năm 2019, sân khấu Thế Giới Trẻ tiếp tục là một trong số sân khấu thành công nhất về doanh thu. Thế nhưng ngay sau Tết, thay vì xả hơi tận hưởng thành quả, ông bầu Trần Đại tất bật xoắn tay vào kế hoạch mới.

Công bố danh sách 30 tác phẩm vào Chung khảo cuộc thi viết 'Nhớ thương mùi Tết' 2019

Gia đình - TGTT Online - 22/02/2019 16:02
TGTTO
Sáng ngày 22/2, tại tòa soạn TGTT Online, các thành viên của Ban Tổ chức, cùng Ban Sơ khảo đã có buổi làm việc cuối cùng, chốt danh sách 30 tác phẩm tham dự cuộc thi viết “Nhớ thương mùi Tết” 2019 vào vòng Chung khảo.

Nhiều nguyên nhân gây đau tay bạn không thể chủ quan

Phòng mạch - Tư vấn - HUỲNH DŨNG - 22/02/2019 15:12
TGTTO
Ngồi trong thời gian dài trong một tư thế xấu hay ngồi lâu trước màn hình máy tính có thể gây đau ở cánh tay. Những tư thế này cũng có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng liên quan đến sức khỏe nếu không được điều trị kịp thời.

‘Sản phẩm bẩn’ hết thời ở siêu thị Mỹ

Thị trường - Tiêu dùng - DIÊN PHÚC - 22/02/2019 15:12
TGTTO
Những sản phẩm không đạt chất lượng, đáng lý bị vứt bỏ nhưng các dây chuyền bán lẻ ở Mỹ vẫn bán chúng với giá rẻ bèo, đều được gọi gọn là “sản phẩm bẩn”.

Từ 1/3, tổ chức điều chỉnh phân luồng giao thông vào đường Nguyễn Huệ ngày cuối tuần

Xã hội - HỒNG TRÂM - 22/02/2019 14:26
TGTTO
Từ 1/3, Sở Giao thông Vận tải TP.HCM (GTVT) cấm tất cả các loại phương tiện lưu thông vào đường Nguyễn Huệ (đoạn từ đường Lê Thánh Tôn đến đường Tôn Đức Thắng) trong những tối cuối tuần.

Park làm cố vấn cho Lee ở đội U22 Việt Nam

Xem - Nghe - Đọc - LÂM THỎA - 22/02/2019 14:26
TGTTO
VFF sắp sửa chốt phương án để HLV Park Hang-seo nắm đội tuyển quốc gia, kiêm vai trò cố vấn ở đội U22 do trợ lý Lee Young-jin dẫn dắt.

Vài dấu hiệu đau phải hết sức thận trọng

Sức khỏe - RẠNG ĐÔNG - 22/02/2019 14:26
TGTTO
Dưới đây là một vài tình trạng đau bạn đừng bao giờ chủ quan bỏ qua.

Giảm chỉ tiêu vào lớp 6 Trường Trần Đại Nghĩa

Tuyển sinh - Việc làm - LÊ HUYỀN - 22/02/2019 14:25
TGTTO
Chỉ tiêu vào lớp 6 Trường THPT Chuyên Trần Đại Nghĩa năm 2019 giảm so với các năm trước.

Sao Việt trả lời câu hỏi 'Tiền nhiều để làm gì?' của ông 'vua cà phê' Trung Nguyên

Văn hóa - Giải trí - T.N - 22/02/2019 14:25
TGTTO
Rất nhiều sao Việt đã đưa ra những quan điểm của mình về vụ ly hôn ồn ào suốt những ngày qua của vợ chồng "vua cà phê" Trung Nguyên.

Mang gùi, cầm rựa vào rừng nhặt lộc của người miền núi Quảng Ngãi

Xã hội - CÔNG XUÂN - 22/02/2019 14:24
Số tiền thu từ chặt đót mang về bán được từ 150.000- 200.000 đồng/buổi/người không quá lớn, nhưng góp phần tạo thêm nguồn thu nhập cho hàng trăm hộ đồng bào thiểu số các huyện Sơn Hà, Tây Trà và Trà Bồng để cải thiện cuộc sống gia đình.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: Lầu 3, 3-5-7 Nguyễn Huệ, Phường Bến Nghé, Q.1, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO