Chủ nhật, 25/10/2020, 14:25 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Loài chó có thể phát hiện bệnh sốt rét

18/11/2018 11:10

TGTTO
Khứu giác của lũ chó khi ngửi những chiếc vớ cũ sờn trẻ mang chứa ký sinh trùng loài muỗi sẽ báo động cho cơ quan y tế hữu trách sự hiện diện của bệnh sốt rét ở một khu vực dân cư. Đó là nghiên cứu hữu ích mới nhất trong cuộc chiến chống các bệnh dịch.

Cấu trúc tế bào khứu giác của loài chó thật tinh vi và siêu nhạy nên mũi chúng có thể đánh hơi và phát hiện bom mìn, ma túy, hương lạ và những loại hàng lậu khác trong hành lý hay túi xách.

Thế thì khả năng các chú khuyển “soi” ra cả được … bệnh sốt rét có thực hay không? Khi nào kỹ năng đặc biệt này có lợi cho con người?

Một nghiên cứu thí điểm nho nhỏ đã chứng minh, chó có thể xác định chính xác những chiếc vớ lũ trẻ bị nhiễm ký sinh trùng sốt rét từng mang qua đêm, ngay cả khi các bé mới chỉ có triệu chứng bệnh nhẹ chưa thấy nóng sốt tí nào.

Báo cáo khảo sát này do các nhà khoa học Anh và Gambia cộng tác với Trung tâm huấn luyện chó phát hiện sự cố y tế của Anh, một tổ chức từ thiện, thực hiện. Thật ra, kỹ năng độc đáo này của loài khuyển không có gì bất ngờ. Từ năm 2004, chó đã chứng tỏ chỉ cần ngửi mẫu nước tiểu chúng đã có thể phát hiện bệnh ung thư thận, ngửi hơi thở xác định ung thư phổi và ngửi mẫu máu để biết người ta có bị ung thư buồng trứng hay không.

Những chú chó được huấn luyện đặc biệt như vậy giờ đây sẽ cảnh báo người mắc bệnh tiểu đường khi đường huyết của họ hạ thấp một cách nguy hiểm, và báo động cho người bị bệnh động kinh khi họ sắp lên cơn co giật mạnh.

Một số chú chó khác lại được huấn luyện để phát hiện bệnh Parkinson trước khi bệnh phát tác nhiều năm. Nghiên cứu mới nhận định, các phát hiện này không có ý khẳng định loài chó có thể thay thế hẳn phòng lab.

Các xét nghiệm nhanh không quá tốn kém để phát hiện bệnh sốt rét đã có hơn một thập kỷ qua. Nhờ đó mà mỗi năm hơn 200 triệu người ở vài chục quốc gia đã phát hiện được bệnh. Tuy nhiên để gạn lọc tìm ra người bệnh sốt rét giữa đám đông thì kỹ năng đánh hơi phát giác bệnh sốt rét của chó thực sự rất cần đến. Nhiều vùng đất, quốc gia đã loại bỏ hẳn được căn bệnh này lại chung các đường biên giới có mật độ đi lại cao với các nước khác chưa sạch bệnh, thế là lây lan.

Chẳng hạn, Nam Phi, Sri Lanka và quần đảo Zanzibar không có trường hợp nhiễm bệnh nào, nhưng lại phải nhận hàng dòng du khách từ Mozambique, Ấn Độ và Tanzania, các khu vực có bệnh tuốn đến.      

Ở một khu vực sắp thoát khỏi nguồn bệnh, chó được huấn luyện có thể rảo qua các ngôi làng, sục ngửi tìm ra những “kẻ vận chuyển bệnh” thầm lặng. Đây là những người chưa phát bệnh, nhưng máu họ lại chứa ký sinh trùng mà loài muỗi có thể chích, hút và truyền lây sang người khác. So với mức độ đánh hơi của mũi người, mũi chó nhạy gấp 10.000 đến 100.000 nghìn lần.

Các nhà khoa học không biết chắc là chúng ngửi thấy thứ gì, nhưng họ lại hiểu ký sinh trùng sốt rét tiết ra các chất aldehydes dễ bay hơi tựa chất có trong nước hoa. Có lẽ loài ký sinh trùng này có khả năng tiết ra các hóa chất có mùi để chiêu dụ muỗi đến chích, hút rồi đem lây lan sang người khác. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh muỗi thích chích những người bị bệnh sốt rét hơn tấn công người thường. 

Theo Claire Guest, chuyên gia sáng lập Trung tâm huấn luyện chó nói trên, hầu hết các giống chó đánh hơi tốt đều có thể được huấn luyện để thực hiện công tác y học này. Tuy nhiên bà vẫn đánh giá cao các chú chó đặc biệt gắn bó với chủ, và dòng chuyên đi săn như chó Pointer, Spaniel và Labrador. Bà cũng cho biết, mình nghĩ ra ý tưởng thành lập trung tâm chuyên biệt này là nhờ gợi hứng khi quan sát chó nghiệp vụ hải quan đánh hơi tìm hàng lậu ở phi trường Washington Dulles.

Trong nghiên cứu sơ bộ, người ta cho hai chú chó Labrador ngửi dãy lọ chứa những chiếc tất ny-lông mà  trẻ em Gambia từng xỏ qua đêm. Khi nhận ra mùi lạ, chúng sẽ dừng lại lấy chân “chỉ” chiếc lọ. Tỷ lệ tìm ra đúng đôi vớ trẻ bị sốt rét đã mang của cặp chó là 90%.

Khi cuộc nghiên cứu được tiến hành ở Gambia, có một số vấn đề nảy sinh nghe khá thú vị. Do người theo đạo Hồi thường né chó và nước dãi của nó. Họ cho rằng chúng mang đến sự ô uế, nên những thành viên trong đội nghiên cứu lo lắng dân Gambia theo đạo này sẽ không chịu cho chó ngửi.

Cũng may là theo kinh Koran, chó vẫn được cho phép sử dụng để đi săn, giữ nhà. Nên sau khi thương thảo với các già làng và được đồng ý, các chú chó mặc áo khoác đỏ có dòng chữ “Medical Detection” được phép vào từng làng.

Có chủ làng còn nhờ vả Trung tâm huấn luyện công việc “ngửi tìm bệnh” này cho một số loài vật bản địa, vừa nhỏ vừa rẻ tiền hơn, cụ thể là chuột châu Phi, loài vật đã được sử dụng để phát hiện mìn ngầm dưới đất và bệnh lao. Yêu cầu bị từ chối bởi “Chó được phép thông quan nhập cảnh, còn chuột thì không”.      

        
         HẢI NGƯ (Theo nytimes.com)        
        
                 

Gửi bình luận
(0) Bình luận

Khách sạn, resort vượt bão Covid: Khách nội địa là 'phao cứu sinh'

Du lịch - Ẩm thực - 25/10/2020 13:55
Chịu thiệt hại lớn khi hoạt động du lịch bị đình trệ, các khách sạn, khu nghỉ dưỡng đang nỗ lực phục hồi kinh doanh, thu hút khách trong nước bằng dịch vụ chất lượng cao.

Nổ lò hơi trong xưởng sản xuất giấy khiến một người tử vong

Xã hội - 25/10/2020 13:32
Vào khoảng 6 giờ ngày 25/10, tại xưởng sản xuất giấy của Công ty TNHH Sản xuất bao bì Lâm Huy, ở xóm Hạ Giang, thôn Tam Tảo, xã Phú Lâm (thuộc Cụm Công nghiệp Phú Lâm), huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, xảy ra vụ nổ lò hơi, gây cháy, khiến 1 người tử vong và 1 người bị thương.

Hiệp định EVFTA: Hiểu biết chính xác, đầy đủ để tận dụng các cam kết

Thị trường - Tiêu dùng - 25/10/2020 13:12
Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA) được thực thi mở ra một tương lai đầy hứa hẹn trong quan hệ Việt Nam và EU.

7 đối tượng không nên ăn đậu phụ

Phòng mạch - Tư vấn - 25/10/2020 10:46
Đậu phụ là món ăn ngon, dễ làm và chế biến được nhiều món. Thế nhưng không phải ai cũng có thể ăn được món này.

Cụ ông 98 tuổi mua 3 tấn gạo gửi đồng bào vùng lũ

Xã hội - 25/10/2020 10:34
Dù đã 98 tuổi, cụ Lê Văn Dỏng vẫn trích một phần lương hưu, kêu gọi con cháu cùng chung tay mua 3 tấn gạo, nhu yếu phẩm gửi tới đồng bào vùng lũ.

Không ra rạp, 'No Time To Die' sẽ được bán cho Netflix hoặc Apple vớu giá khủng?

Xem - Nghe - Đọc - HÀ DU - 25/10/2020 09:57
TGTTO
Đại dịch Covid-19 đã khiến hãng phim MGM suy nghĩ lại về việc đưa 'No Time To Die' ra rạp và cân nhắc việc bán phim cho các dịch vụ phát trực tuyến.

Chủ tịch Tập đoàn Samsung Lee Kun-hee qua đời ở tuổi 78

Doanh nghiệp - Doanh nhân - ANH DŨNG - 25/10/2020 09:20
TGTTO
Sau 6 năm nằm viện, Chủ tịch Tập đoàn Samsung Lee Kun-hee vừa qua đời ngày 25/10.

Nhà đầu tư ‘đông như kiến’, đặt cược vào Ant Group của Jack Ma là quá mạo hiểm?

Doanh nghiệp - Doanh nhân - H.AN - 25/10/2020 08:00
TGTTO
Rất nhiều nhà đầu tư muốn mua cổ phiếu Ant Group với niềm lạc quan rằng “viên ngọc quý” của tỷ phú Jack Ma chạm đến đợt IPO lớn nhất thế giới. Nhưng chưa chắc, đầu tư vào đây là quyết định đúng đắn.

Doanh nghiệp kinh doanh spa đẩy mạnh nhượng quyền sau Covid-19

Kinh doanh - QUỲNH CHÂU - 25/10/2020 07:43
TGTTO
Tập đoàn Shynh Group đã mạnh dạn ra mắt dự án nhượng quyền Shynh Beauty Spa - Lợi nhuận cao mô hình bền vững. Tập đoàn hứa hẹn hoàn vốn lại cho nhà đầu tư sau 10 tháng.

Chủ đầu tư phản hồi trước thông tin Viva Park xây dựng 'không phép'

Kinh doanh - QUỲNH CHÂU - 25/10/2020 07:32
TGTTO
Khu dân cư Tân Thịnh, xã Đồi 61, huyện Trảng Bom (tên thương mại là Khu đô thị Viva Park) có quy mô 18,2ha và được LDG Group đầu tư xây dựng. Vừa qua, Thanh trở Sở Xây dựng tỉnh Đồng Nai ra quyết định xử phạt hành chính đối với hành vi xây dựng khi chưa đủ điều kiện pháp lý theo quy trình quy định. Chuyện này thực hư thế nào?

Nông dân Khánh Hòa nuôi cá mú đạt hiệu quả kinh tế cao

Nông nghiệp - 25/10/2020 07:05
Là loài thủy sản biển có giá trị dinh dưỡng cao, món ăn đặc sản đắt giá trong các nhà hàng, cá mú hiện được nhiều người dân ở tỉnh Khánh Hòa đầu tư phát triển, trở thành một nghề nuôi.

Dịch Covid-19 tái bùng phát nghiêm trọng khắp châu Á và châu Âu, lây lan mạnh ở Mỹ

Quốc tế - 25/10/2020 06:52
Sáng 25/10, thế giới đã có gần 43 triệu ca mắc Covid-19, trong đó có 1.154.214 ca tử vong.

Nghiên cứu khoa học chỉ ra: Gia đình có 2 con gái thì dễ thành công hơn

Gia đình - 25/10/2020 06:38
Một nghiên cứu của các nhà khoa học Anh đã chỉ ra rằng: Nhà có 2 con gái thường hạnh phúc hơn, người cha dễ thành công hơn trong sự nghiệp. Tại sao ?

Chứng khoán phố Wall sẽ có một tuần đầy khó khăn trước mắt

Nhịp đập thị trường - VÂN TRÀ - 25/10/2020 06:22
TGTTO
“Sẽ là một tuần khó khăn trước cuộc bầu cử tổng thống Mỹ với nhiều bối rối trước mắt. Nhà đầu tư nên giao dịch cẩn trọng, nhưng nếu bạn thích cổ phiếu nào thì hãy chờ nó xuống thấp mới mua vào”, Jim Cramer thuộc CNBC nói.

Bệ phóng này có thể khiến giá vàng tăng cao tuần tới

Nhịp đập thị trường - VÂN TRÀ - 25/10/2020 06:16
TGTTO
Trong tuần tới, có một bệ phóng có thể đẩy giá vàng lên cao trước cuộc bầu cử tổng thống Mỹ ngày 3/11, đó là gói kích thích kinh tế.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: 57 Đường số 10, Khu Đô thị Sala, Phường An Lợi Đông, Quận 2, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO