Thứ 6, 15/01/2021, 22:32 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Làng trống Đọi Tam nhộn nhịp ngày giáp Tết

LÊ HẬU 02/02/2019 16:06

TGTTO
Những cận ngày Tết, không khí tại làng nghề trống Đọi Tam lại càng trở nên nhộn nhịp, rộn rã hơn. Các xưởng làm trống đều hoạt động hết công suất để hoàn thành những đơn hàng.

Tài năng thật sự của nghệ nhân thể hiện rõ nhất trong việc làm trống sấm, trống đại - một thứ được coi là linh khí của làng, của non sông. Giữ chất lượng và thương hiệu của làng nghề nói chung và của mỗi nghệ nhân nói riêng, nắm bắt được nhu cầu thị trường để giúp sản phẩm sống được là những trăn trở của người thợ làng trống Đọi Tam.

Làm khai sinh cho trống

Trong tiềm thức của người dân Việt Nam từ rất lâu, tiếng trống luôn gắn liền với các ngày lễ hội và sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Âm thanh rộn ràng của tiếng trống chứa đựng những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc. Và tiếng trống Đọi Tam (xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, Hà Nam) đánh lên nghe tiếng vang vọng, rền âm, to như tiếng sấm trời, tiếng trầm bổng đủ cung sắc làm lắng sâu lòng người, tiếng trống truyền tải được linh khí hồn thiêng sông núi. Trống làm ở các nơi khác, làng khác khó mà đọ tài được.

Bên trong xưởng trống của nghệ nhân Lê Ngọc Hùng

Ông Lê Ngọc Hùng - nghệ nhân và cũng là chủ cơ sở sản xuất trống lớn nhất, nhì làng trống Đọi Tam - cho biết, nghề làm trống chỉ có 2 nguyên liệu chính là gỗ mít và da trâu, nhưng người tinh tường sẽ nhận ra tiếng trống Đọi Tam có âm vực riêng. Nhất là tiếng trống cái, trống hội bao giờ cũng trầm hùng, vang dội hơn nơi khác sản xuất. Đấy chính là công thức, bí quyết được tích lũy suốt mấy trăm năm và chỉ truyền trong làng, trong họ.

Theo ông Hùng, để làm một chiếc trống phải qua ba bước: làm da, làm tang và bưng trống. Da được chọn để làm trống là da trâu cái, đem bào hết lớp màng, ngâm nước khử mùi chống thối rồi phơi khô. Lớp da ngoài được dùng làm trống to, lớp da dưới dùng làm trống cho trẻ em. Gỗ làm tang trống chủ yếu là gỗ mít - loại gỗ dẻo, mềm không bị cong vênh, nứt vỡ, hơn nữa "gỗ mít đánh ít kêu nhiều". Gỗ được cắt thành nhiều khúc sau đó pha thành từng "dăm". Tùy theo kích cỡ của trống mới định ra bao nhiêu "dăm", cũng như độ cong và độ dẻo của “dăm” để khi ghép với thân trống vừa khít, không có kẽ hở.

Ngoài ra, để cho trống thật kín người ta còn dùng sơn ta miết vào các khe, cứ một lớp sơn lại có một lớp vải màn. Cuối cùng là bưng trống. Da trâu được quây tròn căng hết cỡ trên mặt trống, rồi đóng cố định vào thân trống bằng đinh chết. Ðinh chốt được làm từ vầu hoặc tre già. Dùi trống làm bằng gỗ xoan, cầu kỳ hơn thì dùng gỗ gụ, gỗ dổi. Nhưng để có được tiếng trống như ý thì phụ thuộc vào tay nghề của người làm, vì mỗi loại có yêu cầu về âm thanh khác nhau, như độ vang, rền và độ đanh.

Trống Đọi Tam nổi tiếng nhờ độ bền, đẹp, tiếng no, tròn… đó là nhờ bí quyết riêng của làng cùng tâm huyết của người làm trống. Ông Hùng chia sẻ, mỗi người làm nghề có một cách đi riêng. Đối với gia đình ông, tất cả các sản phẩm trống do gia đình ông Hùng đóng đều in ấn thông tin đầy đủ gồm: tên tuổi, địa chỉ và nguồn gốc của chiếc trống lên cả phần khung trống cả bên trong và phần thành trong của trống. Đây là hình thức giới thiệu trực tiếp sản phẩm của mình.

Làm được ra sản phẩm tốt chỉ là khâu đầu. Để cho trống Đọi Tam vang danh khắp bốn phương, việc xây và giữ thương hiệu là hết sức quan trọng. Nghệ nhân Lê Ngọc Hùng chia sẻ: ngoài các tiêu chí: hàng hay - giá tốt, mới lạ - độc đáo, chất lượng quốc tế - giá cả Việt Nam... thì quyền lợi của khách hàng luôn được đặt lên hàng đầu theo tôn chỉ “Tất cả cho khách hàng - khách hàng cho tất cả”. Bản thân ông Hùng cũng thường đi đến trực tiếp các địa phương để quảng bá sản phẩm.

Xưởng trống lớn nhất nhì làng nghề Đọi Tam (xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam) của nghệ nhân Lê Ngọc Hùng

“Đến nay, cơ sở sản xuất của gia đình tôi luôn phát triển để tạo công ăn việc làm ổn định cho 8 công nhân, tạo thu nhập cho gia đình. Làm tốt trong hiện tại có thể không thể chưa có được kết quả ngay nhưng nó lại thể hiện về sức bền. Có những khách hàng từ năm 1998 và đến năm 2006 khi gặp lại họ vẫn nhớ đến”, ông Hùng tâm sự.

Đa dạng hóa sản phẩm

Kinh tế ngày càng phát triển, kéo theo nhu cầu đa dạng của mẫu mã sản phẩm càng nhiều. Nên việc “chuyển đổi mặt hàng” để đáp ứng nhu cầu của thị trường là điều tất yếu, vừa để giữ công nhân, vừa lấy sản phẩm hiện đại “nuôi” sản phẩm truyền thống của làng.

Nắm bắt được nhu cầu này, vận dụng kiến thức và bí quyết trong làm nghề, năm 2011, ông Hùng bắt tay vào nghiên cứu làm các sản phẩm thùng đựng rượu và bồn tắm, bồn ngâm chân bằng gỗ. Ông cũng là người làm thử nghiệm đầu tiên các sản phẩm này tại làng nghề Đọi Tam.

Từ ý tưởng cho đến khi thành công, đó là cả một hành trình gian nan. Bởi chuyển từ đóng trống sang đóng thùng rượu không hề đơn giản như suy nghĩ. Thời gian đầu, khi đóng xong thùng đựng rượu, đem đi đựng nước thì được, nhưng đựng rượu sau một thời gian, do áp suất từ rượu tăng lên dẫn đến bình bị phồng bị dò.

Ông Hùng cho hay, lúc đầu khi bắt tay vào làm thùng rượu, cũng xẻ cong gỗ như trống, nhưng dù có nghiên cứu kỹ càng đến đâu thì thùng đựng rượu vẫn bị chảy. Do đó, mày mò tìm hiểu sách báo và thông tin trên mạng, nhận thấy cùng 1 thanh gỗ sồi có cấu tạo 2 chiều, 1 chiều chặn nước và 1 chiều nước chảy. Ông bắt tay tìm hiểu thớ gỗ to, bé ra sao. Tìm ra được nguyên lý, đến năm 2016 thì mới thành công. Ông Hùng chia sẻ, từ gỗ tếch xẻ ra thành những tấm gỗ mỏng, dầy khoảng 20mm, rộng khoảng 50 mm hoặc 100 mm, chiều dài khoảng 60 cm, sau đó uốn cong để làm tang gỗ ghép tạo thành thân bồn tắm, hoặc tang cao 1m ghép làm thân bom đựng rượu.

Bí quyết nhà nghề ở chỗ là ghép được tang gỗ thành thân bồn tắm và thân bom rượu, không dùng keo hóa học để dán, mà ghép được các tang gỗ khít chặt vào nhau, để khi đổ nước vào bồn, đổ rượu vào thùng mà không bị ngấm chảy ra ngoài. Những chiếc bồn tắm gỗ hình thuyền, hình chum dùng gỗ tếch nhập khẩu và thùng, bom gỗ đựng rượu được đóng bằng gỗ sồi nhập khẩu ra đời và đã được thị trường đón nhận.

Thế hệ trẻ trong làng nghề trống Đọi Tam tiếp bước cha ông giữ nghề truyền thống

“Thùng rượu được đóng bằng gỗ sồi dùng để ngâm rượu trắng, sau 6 tháng hay 1 năm, vị rượu rất đậm, hương thơm. Với bình đựng rượu 200ml, nếu nhập khẩu thì phải mua với giá 25 triệu đồng, nhưng gia đình chỉ bán với mức giá 8 triệu đồng. Đến nay, sản phẩm bồn tắm hay thùng đựng rượu của chúng tôi đã bán từ Nam chí Bắc. Trong đó thùng rượu gỗ sồi đang trở thành 1 sản phẩm rất được ưa chuộng. Mỗi năm tốc độ sản xuất lại tăng lên. Năm sau nhiều hơn năm trước”, ông Hùng chia sẻ.

Đối với người làm nghề nói chung và những nghệ nhân như ông Hùng nói riêng thì dù là trống hay các sản phẩm gì thì chữ tâm luôn đặt lên hàng đầu. Có tâm huyết thì mới có thể tạo ra được những sản phẩm tốt nhất, và có như vậy mới giữ được thị trường, giữ được thương hiệu. Điều này, không phải làng nghề làm trống nào cũng có thể làm được.

Những cận ngày Tết, không khí tại làng nghề trống Đọi Tam lại càng trở nên nhộn nhịp, rộn rã hơn. Các xưởng làm trống đều hoạt động hết công suất để hoàn thành những đơn hàng. Người dân ở Đọi Tam vẫn ra sức bảo tồn nghề truyền thống của cha ông. Với nghề trống, không chỉ đủ ăn nhiều gia đình ở làng đã làm giàu. Những người dân Đọi Tam họ luôn tự hào là sống được bằng nghề tổ và giữ nghề, truyền nghề cho con cháu.

Nghệ nhân Lê Ngọc Hùng – Chủ Doanh nghiệp tư nhân Trống Thanh Hùng (làng Nghề Đọi Tam, huyện Duy Tiên - Hà Nam)

“Năm 2004, làng trống Đọi Tam được công nhận là làng nghề truyền thống tiêu biểu của toàn quốc. Tháng 11/2007, làng trống Đọi Sơn được Hiệp hội Làng nghề Việt Nam trao Bằng khen “Làng nghề tiêu biểu Việt Nam”. Nghệ nhân Đọi Tam vinh dự làm ra bộ trống hội phục vụ Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội. Nhưng tự hào lớn nhất của người làm nghề Đọi Tam là đã góp phần gìn giữ, tôn vinh được tiếng trống, một nét đẹp của văn hóa người Việt”.

 

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Xây dựng thương hiệu chú trọng vào một số sản phẩm xuất khẩu chủ lực

Kinh doanh - UYÊN HƯƠNG - 15/01/2021 16:52
TGTTO
Nhằm đẩy mạnh hoạt động quảng bá hình ảnh, sản phẩm và xây dựng thương hiệu ngành hàng, năm 2021 Cục Xúc tiến thương mại sẽ tập trung lựa chọn và xây dựng thương hiệu cho một số sản phẩm xuất khẩu chủ lực cũng như thúc đẩy sản phẩm xuất khẩu tại các thị trường xuất khẩu trọng điểm, nhiều tiềm năng.

Lộ hình ảnh nguyễn mẫu thật của điện thoại gập Xiaomi

Công nghệ - ANH DŨNG - 15/01/2021 16:01
TGTTO
Nguyên mẫu điện thoại gập của Xiaomi vừa được tiết lộ, cho thấy hãng đang chuẩn bị cạnh tranh với Samsung, Huawei và Motorola.

Chiếc chảo gang và mùi chè sao

Gia đình - 15/01/2021 16:00
TGTTO
Dưới ánh lửa, bóng của ba in dài trên vách đất với đôi bàn tay trần đảo qua đảo lại. Lâu lâu lại nghe ông xuýt xoa vì nóng…

VN-Index quay lại đà tăng lên vùng 1.200 điểm?

Tài chính - Chứng khoán - MINH ĐĂNG - 15/01/2021 15:54
TGTTO
Hôm nay VN-Index đã tăng gần 7 điểm lên 1.194 điểm, sắc xanh hoàn toàn chiếm ưu thế trên thị trường, thanh khoản tiếp tục tăng cao.

Bình Phước quy hoạch thêm 8.000 ha đất phát triển khu công nghiệp

Bất động sản - SỸ TUYÊN - 15/01/2021 14:58
TGTTO
Trước yêu cầu phát triển công nghiệp của địa phương, UBND tỉnh Bình Phước vừa kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép điều chỉnh mở rộng và bổ sung quy hoạch các khu, cụm công nghiệp với diện tích 8.000 ha.

iPhone 12 Pro và 12 Pro Max chính hãng khan hàng dịp gần Tết

Thế giới số - NGUYÊN ĐỨC - 15/01/2021 14:54
TGTTO
Ngày 15/1, hệ thống đại lý ủy quyền cao cấp nhất của Apple tại Việt Nam là FPT Shop và F.Studio by FPT cho biết tung ra thị trường 10.000 chiếc iPhone 12 Pro và 12 Pro Max, đáp ứng nhu cầu mua sắm dịp Tết rất lớn của người tiêu dùng.

Dệt may hướng tới mục tiêu xuất khẩu 39 tỷ USD

Kinh doanh - ĐỨC DŨNG - 15/01/2021 14:33
TGTTO
Theo thông tin từ Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex), năm 2021 dự báo vẫn là năm thị trường dệt may tiếp tục gặp khó khăn, bất định và phụ thuộc nhiều vào tình hình dịch bệnh trên thế giới. Mục tiêu đặt ra của Vinatex trong năm nay sẽ hướng tới xuất khẩu đạt 39 tỷ USD, mục tiêu trung bình là 38 tỷ USD. Đây là mức kế hoạch cao tương đương với năm 2019, nhanh hơn thị trường chung từ 9 tháng đến 2 năm.

Nghệ An: Phát hiện và tiêu hủy hơn 3,5 tấn thịt và nội tạng heo bốc mùi

Thị trường - Tiêu dùng - ĐÔNG Á - 15/01/2021 14:19
TGTTO
Ngày 15/1, Tổng cục Quản lý thị trường (QLTT) cho biết, lực lượng QLTT vừa tiến hành kiểm tra và phát hiện số lượng lớn sản phẩm động vật không rõ nguồn gốc.

Chặn đứng gần 2 tấn hồng sấy dẻo Trung Quốc nhập lậu tại Lạng Sơn

Thị trường - Tiêu dùng - ĐÔNG BẮC - 15/01/2021 13:55
TGTTO
Ngày 15/1, Tổng cục Quản lý thị trường (QLTT) cho biết, lực lượng QLTT tỉnh Lạng Sơn vừa phát hiện và thu giữ lượng lớn hồng sấy dẻo nhập lậu với trị giá gần 100 triệu đồng.

Vượt khó, nhiều doanh nghiệp ngành thép tăng trưởng

Kinh doanh - ĐỨC DŨNG - 15/01/2021 13:48
TGTTO
Trong bối cảnh kinh tế và thị trường gặp nhiều khó khăn do dịch bệnh, thiên tai bão lũ, cạnh tranh... nhưng ngành thép vẫn tăng trưởng.

Thanh long vụ Tết giảm giá khiến nông dân thấp thỏm lo lắng

Nông nghiệp - HOÀNG NHỊ - 15/01/2021 13:42
TGTTO
Dù đang là thời điểm giáp Tết nhưng giá thanh long tại Bà Rịa - Vũng Tàu đang thấp hơn nhiều so với các vụ cận Tết trước đó. Điều này đang khiến người trồng thanh long trên địa bàn tỉnh thấp thỏm lo lắng.

Giá vàng tăng 200.000 đồng, tiến sát mốc 57 triệu đồng/lượng

Nhịp đập thị trường - HOÀI ANH - 15/01/2021 10:18
TGTTO
Trong phiên giao dịch sáng nay, các doanh nghiệp kinh doanh vàng trong nước điều chỉnh tăng từ 50.000 - 200.000 đồng mỗi lượng. Thị trường kim loại quý nội địa đang diễn biến cùng chiều với thị trường thế giới.

Bị Mỹ cho vào 'danh sách đen', cổ phiếu Xiaomi tụt dốc không phanh

Doanh nghiệp - Doanh nhân - THÁI HƯNG - 15/01/2021 09:40
TGTTO
Xiaomi vừa gặp khó bị bị Bộ Tài chính Mỹ đưa vào danh sách đen do bị cho là có liên quan đến quân đội.

Động đất mạnh khiến hàng trăm người thương vong ở Indonesia

Quốc tế - HÀ DU - 15/01/2021 09:19
TGTTO
Tại đảo Sulawesi (Indonesia) vừa xảy ra trận động đất với độ lớn 6,2 độ richter khiến hàng trăm người thương vong.

Tỷ giá USD ngày 15/1: tăng 4 đồng

Tài chính - Chứng khoán - MỘC MIÊN - 15/01/2021 09:05
TGTTO
Tỷ giá trung tâm giữa đồng Việt Nam (VND) và đô la Mỹ (USD) sáng 15/1 được Ngân hàng Nhà nước công bố ở mức 23.136 VND/USD, tăng 4 đồng so với hôm qua.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: 57 Đường số 10, Khu Đô thị Sala, Phường An Lợi Đông, Quận 2, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO