Thứ 5, 27/02/2020, 18:38 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

'Không nên thả cá chép ngày ông Công, ông Táo'

17/01/2020 07:40

Nhà nghiên cứu văn hóa Trần Đình Sơn cho rằng ngày ông Công, ông Táo, thay vì đốt vàng mã, mua cá thả sông..., mỗi người nên chăm chút căn bếp nhà mình.

Ngày ông Công, ông Táo (23 tháng Chạp Âm lịch), ông Trần Đình Sơn, Phó ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, chia sẻ những điều nên làm và không nên làm.

Ngày lễ ông Công, ông Táo của người Việt có nguồn gốc từ đâu, thưa ông?

- Từ thời thượng cổ, do khiếp sợ thiên tai nên con người đã tôn thờ các hiện tượng tự nhiên như đất, nước, gió, lửa, núi, sông, mặt trời... Dần dần, việc tôn thờ này trở thành tín ngưỡng dân gian thờ cúng các thần linh. Khi chế độ quân chủ quyền chế của các triều đại phong kiến hình thành, vua chúa vì muốn xác lập quyền lực là thiên tử, con trời nên ban tước hiệu cho các thần linh, biến họ thành những người có nhân cách, phẩm bậc rõ ràng.

Từ đó, như nhiều vị thần linh khác, ông Công (thổ công) là thần đất, được tôn xưng là phước đức chính thần. Các quốc gia thuộc nền văn minh lúa nước rất tôn trọng thần đất để cầu mong mùa màng bội thu, người và vật phát triển thịnh vượng, no ấm, an vui. Người dân tôn thờ ông Công như vị thần ban phước tài lộc cho mọi ngành nghề trong xã hội.

Nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Còn ông Táo (Táo quân) được dân gian tôn xưng là Đông Trù tư mạng định phước táo quân tôn thần, là vị thần chuyên việc nấu nướng, ăn uống. Theo quan niệm dân gian, hơn nửa táo quân không chỉ quản lý việc ăn uống sinh hoạt trong gia đình mà còn có nhiệm vụ ghi chép việc thiện ác của gia chủ để cuối năm báo cáo Thiên đình. Thượng đế sẽ căn cứ vào báo cáo của Táo quân để ban phước hoặc giáng họa cho người dân nhằm khuyến thiện trừng ác.

Người dân quan niệm Táo quân là vị thần bảo hộ cho thiếu nhi, việc thờ cúng rất được phụ nữ quan tâm, với niềm tin gia đình sẽ êm ấm, thịnh vượng, con cháu khỏe mạnh, an lành. Thậm chí, sự tích Táo quân còn được người dân Việt Nam dựng thành huyền tích "một bà, hai ông" gồm thần đất, thần nhà, thần bếp.

Lễ cúng ông Công, ông Táo từ xưa đến nay đã thay đổi thế nào?

- Từ xa xưa đến nay, người Việt duy trì tục lệ cúng tiến ông Công, ông Táo vào ngày 23 tháng chạp Âm lịch hàng năm. Trước đây, có thể do đời sống nông nghiệp là chủ yếu, việc cúng lễ này còn có ý nghĩa khép lại năm cũ, sửa soạn nhà cửa làm lễ tất niên, đón rước tổ tiên về ăn Tết Nguyên đán, mở đầu năm mới.

Việc tôn thờ ông Công, ông Táo ở nước ta đã có từ mấy nghìn năm trước, được truyền nối từ đời này sang đời khác, với mục đích sâu xa là nhắc nhở mọi người biết sống theo đúng luân thường, đạo lý từ gia đình đến khi ra ngoài xã hội. Dân gian tin rằng luôn có những vị thần linh theo dõi, ghi chép công việc hàng ngày của mỗi người, nên muốn có cuộc sống an vui, thịnh vượng thì con người phải tránh làm điều ác, siêng làm điều thiện, bảo vệ môi trường thiên nhiên.

Nhưng ngày nay, do công nghiệp phát triển nhanh làm thay đổi đời sống vật chất, các giá trị văn hóa truyền thống xưa kia bị phai nhạt. Xã hội ngày càng ưa chuộng hình thức hơn, ít quan tâm đến các giá trị tinh thần trong ngày cúng ông Công, ông Táo.

Người dân nên phóng sinh, đốt vàng mã thế nào trong ngày cúng ông Công, ông Táo?

- Việc cúng lễ thần linh, phật, thánh, tổ tiên thì điều quan trọng nhất là thành tâm cầu nguyện, "lễ bạc, lòng thành" là tốt nhất. Việc thả cá chép dịp đưa ông Táo về trời ở miền Bắc hoặc đốt ngựa giấy, tranh giấy ở miền Nam chỉ là xưa bày ra vậy nên ngày nay làm theo thôi. Quan niệm dân gian cho rằng, việc thả cá chép nhằm cung cấp phương tiện cho ông Táo về trời, chứ không có ý nghĩa phóng sinh như quan niệm Phật giáo.

Ngày nay ô nhiễm môi trường làm ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân ở các đô thị ngày càng trầm trọng. Nên vào ngày cúng ông Táo, người dân không nên đốt vàng mã trong các nghi lễ cúng tế. Đốt vàng mã phải được xem là hủ tục mà mỗi người cần có ý thức bãi bỏ.

Còn việc phóng sinh, cần hiểu đúng theo ý nghĩa ban đầu là con người gặp vật nuôi quý hiếm bị bắt, bị nạn thì tìm cách giải thoát, cứu nạn chúng, rồi thả về môi trường tự nhiên. Hoặc nếu muốn phóng sinh thì nên mua lại những loại chim, cá sắp bị giết thịt rồi thả chúng về tự nhiên. Việc mua các loài vật, nhất là loài gây hại môi trường và mang đi thả xuống sông, hồ thì không phải là phóng sinh mà còn làm hại tự nhiên. Vì vậy, không nên thả cá hoặc phóng sinh trong ngày cúng ông Công, ông Táo.

Ông có lời khuyên gì với mọi người khi sắm sửa lễ cúng?

- Ngày ông Công, ông Táo có ý nghĩa rất quan trọng với căn bếp của mỗi gia đình. Vì vậy, trong bếp nên có một chỗ nhỏ thờ các vị này, sao cho vừa ấm cúng, vừa không quá tốn kém. Mỗi khi các thành viên trong gia đình nhìn thấy nơi đây, sẽ có ý thức vun đắp cho căn bếp cũng như mỗi bữa ăn trong gia đình. Thay vì lo sắm sửa mâm cao, cỗ đầy, mỗi gia đình nên cùng nhau làm bữa cơm đơn giản, để có nhiều cơ hội trò chuyện với nhau bên bếp lửa, cùng nhau ăn bữa cơm gia đình sau những ngày bận rộn.

Mỗi nhà chỉ nên sắm một tuần trà, ít hoa quả, bánh kẹo để làm lễ cúng ông Công, ông Táo, không nên bày cỗ bàn linh đình. Bởi tục thờ ông Công, ông Táo là để nhắc nhở mỗi người sống lương thiện, quan trọng là tấm lòng của mỗi người hướng về ông bà, tổ tiên những ngày này.

Theo VIẾT TUÂN (VnExpress)


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Hoa sưa rộ nở, trắng xóa một góc trời Thủ đô trong ngày xuân hửng nắng

Du lịch - Ẩm thực - VIỆT ANH - 27/02/2020 17:37
TGTTO
Cứ mỗi dịp cuối tháng 2, khi tiết trời dần hửng nắng nhưng còn vương vất chút se lạnh của mùa xuân, cũng là lúc hoa sưa nở trắng khắp các tuyến đường, góc phố ở Hà Nội.

Loạt laptop mới nhất cho doanh nghiệp sắp trình làng

Công nghệ - NGUYÊN ĐỨC - 27/02/2020 17:35
TGTTO
Ngày 27/2, hãng Lenovo công bố những thành viên mới nhất trong danh mục sản phẩm ThinkPad T series, X series và L series với nhiều tính năng hướng tới đối tượng người dùng doanh nghiệp.

Dệt may Huế sản xuất 40.000 khẩu trang kháng khuẩn/ngày phục vụ phòng chống dịch Covid-19

Doanh nghiệp - Doanh nhân - THẠCH HƯƠNG - 27/02/2020 17:32
TGTTO
Trong chiến dịch chống Covid -19, Công ty Cổ phần Dệt may Huế đã khẩn trương vừa sản xuất nguyên liệu – vải cotton kháng khuẩn, vừa may khẩu trang vải kháng khuẩn để phục vụ người dân phòng chống dịch Covid-19.

Cây điều 'hồi sinh', nông dân chỉ vui một nửa vì giá giảm thấp

Nông nghiệp - 27/02/2020 16:39
Dù dự báo vụ điều năm 2020 cho năng suất khá nhưng giá điều giảm thấp ngay đầu vụ đang khiến nông dân ở các vùng trồng Đồng Nai, Bình Phước kém vui.

Bún dưa hấu, bánh tráng thanh long của ông chủ 8X đua nhau đi Tây

Sản phẩm - Dịch vụ - 27/02/2020 16:34
Sự kết hợp các loại trái cây quen thuộc như dưa hấu, thanh long với bún, bánh tráng truyền thống của Việt Nam đã tạo nên các sản phẩm mới lạ, độc đáo. Ngay khi 2 sản phẩm này ra lò đã thu hút đông đảo người tiêu dùng, và đặc biệt là được xuất ngay đi thị trường Hàn Quốc, Nhật Bản.

Ngang nhiên tẩy xóa, in lại hạn sử dụng hàng chục nghìn chai nước ngọt bán kiếm lời

Thị trường - Tiêu dùng - NGUYÊN ĐỨC - 27/02/2020 16:32
TGTTO
Một cơ sở kinh doanh nước uống đóng chai tại Sóc Sơn, Hà Nội vừa bị phát hiện thuê lao động để tẩy xóa, in lại hạn sử dụng của 69.312 chai nước uống các loại như hạt é Rita, Evermen...

Bí thư Hà Nội: Phải tính đến phương án cách ly cả khu phố

Thời sự - 27/02/2020 16:28
Với dân số đông, lại là nơi tập trung nhiều du khách quốc tế, nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh Covid-19 ở Thủ đô là rất cao.

Các địa phương chuẩn bị đón học sinh trở lại trường

Xã hội - 27/02/2020 16:23
Nhiều trường học ở TP.HCM và Hà Nội tự tin đón học sinh đi học trở lại; vùng dịch Vĩnh Phúc cũng sẵn sàng nếu học sinh đến trường ngày 2/3.

Hà Nội: Thu ngân sách 2 tháng đầu năm tăng nhẹ bất chấp Covid-19

Thời sự - NGUYÊN ĐỨC - 27/02/2020 16:21
TGTTO
Giữa bối cảnh đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, ảnh hưởng xấu tới các hoạt động kinh tế xã hội, 2 tháng đầu năm, tổng thu ngân sách nhà nước của Hà Nội ước đạt 48,3 nghìn tỷ đồng, tăng 4% so với cùng kỳ năm 2019.

Grab công bố chương trình Grab Ventures Ignite với giá trị giải thưởng hơn 1 triệu USD tại Việt Nam

Kinh doanh - KATE NGUYEN - 27/02/2020 16:14
TGTTO
Grab vừa chính thức công bố triển khai Grab Ventures Ignite - chương trình tăng tốc khởi nghiệp dành cho các startup giai đoạn đầu (early stage) tại Việt Nam.

Bệnh viện Gia An 115 khám và tư vấn miễn phí cho tất cả bệnh nhân

Y tế - PV - 27/02/2020 15:58
TGTTO
Nhân kỷ niệm 65 năm ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2, Bệnh viện Gia An 115 sẽ tổ chức khám và tư vấn cho tất cả các chuyên khoa, kéo dài đến hết ngày 29/2.

Doanh nghiệp xuất khẩu nông sản cần đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường

Thị trường - Tiêu dùng - TRẦN HÙNG - 27/02/2020 15:39
TGTTO
Ngoài các thị trường truyền thống, doanh nghiệp ngành rau quả đang tích cực đẩy mạnh xuất khẩu sang các thị trường tiềm năng trong hoàn cảnh dịch Covid-19.

Quy định về điều kiện kinh doanh vẫn nặng tính hình thức

Kinh doanh - HƯƠNG GIANG - 27/02/2020 15:36
TGTTO
Hiện nay, tại Việt Nam vẫn còn các điều kiện kinh doanh không cần thiết, bất hợp lý và không đạt hiệu quả quản lý. Thậm chí vẫn còn có những điều kiện kinh doanh thiếu rõ ràng, có thể dẫn tới sự tùy tiện của cơ quan quản lý nhà nước.

Bảo mật lạc hậu, doanh nghiệp thành ‘mồi ngon’ cho hacker

Công nghệ - NGUYÊN ĐỨC - 27/02/2020 15:32
TGTTO
Giữa lúc tội phạm mạng (hacker) ngày càng sử dụng các phương pháp tấn công tinh vi, không ít doanh nghiệp vẫn áp dụng cách thức bảo mật cũ, tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Dịch Covid-19: Thủ tướng chưa 'chốt' thời gian đi học lại vào 2/3

Thời sự - 27/02/2020 14:53
Về vấn đề đi học của học sinh, tại cuộc họp sáng nay (27/2)Thủ tướng nêu rõ, do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) và UBND các tỉnh, thành phố xem xét trong khung chương trình mà Bộ GD-ĐT đã công bố.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: Lầu 3, 3-5-7 Nguyễn Huệ, Phường Bến Nghé, Q.1, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO