Thứ 2, 22/07/2019, 04:54 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Khám phá vẻ đẹp thần bí của Thangka

THIÊN AN 16/05/2019 08:08

TGTTO
Những gam màu mạnh, phô diễn đường nét uyển chuyển, lả lướt, bay bổng vẽ nên các đồ hình huyền bí hay thần – Phật, tạo thành hình thức nghệ thuật vĩ đại của Châu Á, đấy chính là Thangka – nét văn hóa của Phật giáo Tạng truyền, có lịch sử hơn 13 thế kỷ tồn tại và phát triển.

Nhắc đến Phật giáo Tạng truyền, người Tạng có một biểu tượng đặc biệt, chính là những tấm tranh thờ đầy màu sắc bắt mắt, vẽ hình thần – Phật (gọi là Palas), hoặc vẽ hình các đường vuông tròn đồng tâm (gọi là Mandala), do các nghệ nhân Tây Tạng thực hiện.

Là họa phẩm mang đậm sắc màu tôn giáo, thế nên các tác phẩm Thangka khi hoàn thiện, ngoài vẻ đẹp về mỹ thuật, còn mang đặc tính như công cụ thiền quán giúp người tu tập hóa thân vào Phật tính được thể hiện trên các nét vẽ của Thangka.

Bồ tát Tara xanh với hiện thân quen thuộc trên họa phẩm Thangka.

Do thuộc dòng tranh thờ, Thangka mang rất nhiều quy tắc, luật định, khuôn phép mang yếu tố nền tảng, khoa học được xây dựng, đúc kết từ ngàn xưa, để người họa sĩ – nghệ nhân cứ theo những đúc kết ấy mà thực hiện.

Những đường nét, hình khối, họa tiết của Thangka không thay đổi, nhưng cách phối màu của từng người thực hiện, sẽ mang một dấu ấn khác biệt, chính vì vậy nhìn trong từng tác phẩm Thangka, người xem thấy ở đó nét quen (vì là hình thần – Phật, Mandala), nhưng cũng nhiều nét lạ (từ các dải màu được phối trộn khác biệt), tùy theo tâm tính, thời gian tu tập của từng họa sĩ.

Tác phẩm tranh Thangka vẽ Phật A Di Đà trang trí trong không gian nội thất.

Trong tác phẩm “Tranh Thangka Tây Tạng: Chân dung huyền bí”, họa sĩ – nhà nghiên cứu Thangka danh tiếng Pema Namdol Thaye (người Butan gốc Tạng), chủ nhân của phòng tranh Padma tại Los Angeles, hình thành từ 2008, chuyên thực hiện các bức họa Thangka đã chia sẻ:

“Sự phát triển của tranh vẽ Thangka gắn liền với cuộc đời đức Phật. Hình ảnh hiện hữu trên Thangka ví như sự phản chiếu trên nước để người nghệ sĩ hoạ lại thành tác phẩm. Người Tây Tạng khi đề cập đến nghệ thuật này, họ có hai cụm từ để miêu tả, đó là Thupa Chu Lenma, có nghĩa là những bức Thangka được người nghệ sĩ hoạ lại hình ảnh đức Phật hiện hình chói lọi, lung linh theo ánh phản chiếu trên mặt nước. Cụm từ còn lại là Hoed Zerma (ánh sáng bức xạ), liên quan đến tích truyện công chúa của Singala yêu cầu vẽ một bức chân dung Phật, tương truyền khi ấy có một luồng sáng toả ra từ thân thể đấng chí tôn lên tấm vải, khai trí cho người nghệ sĩ hoạ lên đó chân dung người”.

Tara xanh với họa tiết trang trí vẽ từ vàng, một bức Thangka giá trị sẽ sử dụng các họa phẩm quý giá để thực hiện.

Để ra đời một tác phẩm Thangka hoàn hảo, người thực hiện không chỉ mang tâm hồn một họa sĩ, một nghệ sĩ, mà còn là một nhà tu tập thâm niên.

Bức Thangka có bố cục và nội dung chặt chẽ, toát lên phong thái từng vị thần – Phật qua hình thể, biểu cảm gương mặt, nêu bật phẩm chất của từng vị, cùng cử chỉ, điệu bộ chính thể trong tranh phải được chăm chút cẩn trọng, từ ngón tay, bàn tay, ánh mắt, khóe miệng, dáng thế tọa thiền… đều là những đúc kết từ quá trình tu tập, đọc, học, nghiên cứu, cảm thụ kinh tạng và các văn bản truyền đời của Phật giáo mật tông mà thành.

Một góc trưng bày bộ sưu tập Mandala (Mạn đà la) theo văn hóa Phật giáo Tạng truyền.

Các tác phẩm Thangka quen thuộc có thể kể đến như dòng tranh vẽ hình Lục độ Phật Mẫu Tara, người Việt quen gọi là Tara xanh, Bồ tát Tara xanh. Nguyên do tác phẩm miêu tả hình một người phụ nữ dịu dàng, xinh đẹp, nhưng có làn da màu xanh lá rất ấn tượng.

Trong bộ tranh Thangka, Lục độ Phật Mẫu Tara là một trong số các Thangka trọng yếu nhất của Phật giáo Tạng truyền. Có nhiều thuyết giải nói về đức Tara xanh, trong đó tích truyện về một trong năm vị Phật tối cao của Phật giáo Tạng truyền là Bất Không Thành Tựu Như Lai (Amoghasiddhi Buddha) – vị Phật có làn da xanh – đặt tên cho Đức Tara bởi người là phối ngẫu tâm linh của vị Phật này.

Một thuyết giải khác đề cập về Đức Tara xanh là một nữ thần rừng, chỗ thiền định của người là một miền tiên cảnh, bao phủ bởi cây cối, muông thú, thác nước và hoa cỏ khắp nơi.

Màu xanh của Đức Tara cũng chính là hình ảnh đại diện cho sự giác ngộ tích cực của từ bi, là biểu trưng cho trí tuệ - nhân tố chính loại bỏ vô minh, điều gây lầm lẫn thực tại và là gốc rễ của sự đau khổ. Bên cạnh đó, màu xanh cũng tượng trưng cho màu của gió và thiên nhiên, giúp đánh thức tâm trí và lòng trắc ẩn.

Các hiện vật thuộc văn hóa Phật giáo (Thangka, tượng thờ) có nguồn gốc từ Nepal.

Bên cạnh rất nhiều ý nghĩa tôn giáo trong các hoá thân của Lục Độ Phật Mẫu Tara, ở góc nhìn nghệ thuật, những tác phẩm Thangka miêu tả về hình ảnh Đức Tara xanh luôn được biểu đạt bằng nhiều ngôn ngữ hình ảnh khác biệt. Cùng là một dáng thế, nhưng mỗi tác phẩm lại có lối thể hiện riêng, biểu đạt trọn vẹn thần thái của sự từ bi, ấm áp, giải thoát nghiệp xấu của chúng sinh trong vòng luân hồi.

Một Thangka tiêu biểu khác là Bồ tát Quan Âm tứ thủ, biểu đạt một vị Bồ tát có hiện thân màu trắng, đại diện cho sự tự do, tinh khiết, không bị che mờ, và bốn cánh tay tượng trưng cho tứ đức với:

Tình yêu, niềm vui, từ bi và sự bình tĩnh. Hiện thân của Quan Âm tứ thủ trong Thangka với ánh mắt mở, hướng về chúng sinh, đôi tay chắp trước ngực trì giữ bảo châu như ý với mong nguyện năng lực đem lại viên mãn tâm nguyện cho chúng sinh. Tay phải giữ tràng pha lê tượng trưng cho lòng thanh tịnh, tay trái cầm đóa sen tượng trưng cho tình yêu thương không tì vết, không bị ích kỷ tầm thường cuộc đời làm hoen ố lòng từ bi.

Giá trị của mỗi bức Thangka dựa vào chất liệu và thời gian thực hiện, trung bình từ 3 – 30 triệu đồng.

Vẻ đẹp của Thangka cùng kỹ thuật truyền đời không thay đổi, nhưng tuỳ tâm tính và thời gian tu học của từng nghệ sĩ, mỗi tác phẩm Thangka ra đời, tuy giống nhau về nội dung, nhưng chi tiết, màu sắc, đường nét sẽ biểu đạt sự khác biệt về độ tinh anh, thâm thuý trong từng biểu trưng và tinh thần của tác phẩm.

Bởi thế, Thangka không chỉ là một bức vẽ thuần tuý mang đề tài tôn giáo, đó còn là một bộ môn nghệ thuật đặc biệt, để khi nhìn vào đó người ta không chỉ cảm ngay được vẻ đẹp của màu sắc, của kỳ công trong nét vẽ, bố cục, mà còn thấy ở đó sự hài hoà, an nhiên trước cuộc sống thực tại.

Quan Âm tứ thủ với hiện thân màu trắng trong Thangka.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Ca sĩ trẻ đồng hành truyền cảm hứng đọc và tặng sách cho trẻ em nghèo

Xem - Nghe - Đọc - CẨM LỆ - 21/07/2019 16:59
TGTTO
Ca sĩ Trúc Nhân, cùng các ca sĩ, tác giả Hamlet Trương, Thiên Khôi, Tăng Phúc, Nho Khoa... hào hứng tham gia Hội sách 'Back to shool 2019' diễn ra từ 19/7 đến 28/7/2019 tại Sảnh Tây - Trung tâm Mua Sắm Aeon Tân Phú, TP.HCM.

Chỉ công nghệ này mới đủ giúp Apple trở lại với giá trị 1.000 tỷ USD

Công nghệ - NHƯ QUỲNH - 21/07/2019 16:29
Mặc dù Apple sẽ không ra mắt iPhone 5G cho đến năm sau nhưng nó sẽ giúp tạo ra bức đột phá cho công ty.

Tân Hoa hậu chuyển giới Thái Lan: Chiều cao nổi trội cùng body bốc lửa

Thế giới sao - T.K - 21/07/2019 15:25
Dear Ritai Pryasiyong vừa vượt qua nhiều người đẹp chuyển giới khác để đăng quang Hoa hậu chuyển giới Thái Lan 2019.

Thí sinh lo nơm nớp điểm trúng tuyển trước giờ G điều chỉnh nguyện vọng

Thời sự - QUỐC HẢI - 21/07/2019 14:47
Điểm thi năm nay cao hơn so với mọi năm nên nhiều thí sinh (TS) đang cân nhắc điều chỉnh nguyện vọng để tăng cơ hội trúng tuyển.

Quan hệ tình dục: đừng suy bụng ta ra bụng người

Chuyện phòng the - TRỊNH TRUNG HÒA - 21/07/2019 14:26
TGTTO
Khi quan hệ gối chăn, cả đàn ông và phụ nữ đều phải trải qua bốn bước của một cuộc ái ân: khởi đầu, cao trào, cực khoái và hồi phục. Nhiều người nghe như thế tưởng rằng chuyện ấy, nam nữ đều giống nhau. Vậy thì bạn đã sai lầm!

Thế giới công nghệ sững sờ trước tin tức về Hongmeng OS

Công nghệ - KIẾN TƯỜNG - 21/07/2019 13:57
Huawei có kế hoạch tiếp tục sử dụng Android thay vì sử dụng hệ điều hành riêng mang tên Hongmeng OS.

Nhạc sĩ Thái Ngọc Sơn từng bị chê viết nhạc 'như cho trâu nghe'

Văn hóa - Giải trí - MAI TRANG - 21/07/2019 13:53
TGTTO
“ ‘Gió mùa thu mẹ ru con ngủ, năm canh dài mẹ thức đủ năm canh...’ - những câu hát với giai điệu quen thuộc này từng bị chê là ‘viết cho trâu nghe”, nhạc sĩ Thái Ngọc Sơn chia sẻ.

Galaxy Watch có thêm tính năng mới, chinh phục mọi kình ngư

Thế giới số - AN NHIÊN - 21/07/2019 10:17
Bản cập nhật Galaxy Watch mới sẽ mang đến tin vui cho những thợ lặn hay vận động viên bơi.

Giá hồi cao chót vót, sáng lên rừng hái chiều về đã có tiền triệu

Thị trường - Tiêu dùng - CHANG LIỄU - 21/07/2019 10:12
Văn Quan là huyện miền núi, nằm ở phía tây tỉnh Lạng Sơn - nơi nổi tiếng có những cánh rừng hồi bạt ngàn, ra hoa thơm lừng, được ví như “mỏ vàng xanh“ của đồng bào các dân tộc ở đây. Thời điểm này, hồi không những được mùa mà còn được giá cao gấp đôi so với năm 2018 và cũng là mức giá cao nhất từ trước đến nay, khiến người trồng hồi rất phấn khởi.

Chủ tịch tỉnh Bình Dương chỉ đạo xử lý nghiêm dự án Marina Tower lấn sông

Bất động sản - VĂN DŨNG - 21/07/2019 10:11
Ông Trần Thanh Liêm, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương, đã chỉ đạo các sở ban ngành rà soát lại việc cấp đất, cấp phép xây dựng và sẽ xử lý nghiêm vụ công trình dự án chung cư Marina Tower lấn rạch Thầy Năm.

Nước cốt dừa tươi đóng lon: tiện lợi, an toàn

Sản phẩm - Dịch vụ - KHÁNH NGUYÊN - 21/07/2019 10:10
TGTTO
Người tiêu dùng đã có thêm lựa chọn khi nấu các món đậm phong cách ẩm thực miền Nam khi Betrimex ra mắt nước cốt dừa tươi Cocoxim đóng lon tiện lợi, an toàn.

Giá heo hơi hôm nay 21/7: Heo tăng giá, liều tái đàn ngay vùng dịch

Thị trường - Tiêu dùng - THIÊN HƯƠNG - 21/07/2019 07:38
Theo ghi nhận của PV Dân Việt, giá heo hơi hôm nay tại miền Bắc tương đối ổn định, dao động từ 39.000 - 42.000 đồng/kg đối với heo siêu. Các tỉnh phía Nam, giá heo hơi hôm nay 21/7 vẫn chưa hồi phục và đang ở mức thấp nhất cả nước. Tại miền Bắc, trước tình hình giá heo hơi tăng và ổn định, nhiều người chăn nuôi đã rục rịch tái đàn, dù dịch tả heo châu Phi vẫn chưa được khống chế.

3 vấn đề khiến HLV Park Hang-seo đau đầu trước trận gặp Thái Lan

Xem - Nghe - Đọc - MINH TÚ - 21/07/2019 07:37
Bài toán chấn thương và giúp các trụ cột lấy lại phong độ là 2 trong những vấn đề HLV Park Hang-seo cần phải giải quyết trước trận đấu với Thái Lan ở vòng loại World Cup 2022.

Dưa hấu có màu lạ, giá cao gấp 2-3 lần loại thường, chất lượng có tương xứng?

Thị trường - Tiêu dùng - ANH THƯ - 21/07/2019 07:07
Ruột có màu vàng lạ mắt, giống dưa hấu này được bán với giá cao gấp 2-3 lần loại thường vẫn được nhiều người tìm mua.

iPhone 5G sẽ khiến tất cả phải ngả nón

Công nghệ - AN NHIÊN - 21/07/2019 07:06
Thông số kỹ thuật iPhone 5G đang được tiết lộ: bộ xử lý A14 5nm, camera AR ToF.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: Lầu 3, 3-5-7 Nguyễn Huệ, Phường Bến Nghé, Q.1, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO