Thứ 6, 24/05/2019, 12:41 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Khám phá vẻ đẹp thần bí của Thangka

THIÊN AN 16/05/2019 08:08

TGTTO
Những gam màu mạnh, phô diễn đường nét uyển chuyển, lả lướt, bay bổng vẽ nên các đồ hình huyền bí hay thần – Phật, tạo thành hình thức nghệ thuật vĩ đại của Châu Á, đấy chính là Thangka – nét văn hóa của Phật giáo Tạng truyền, có lịch sử hơn 13 thế kỷ tồn tại và phát triển.

Nhắc đến Phật giáo Tạng truyền, người Tạng có một biểu tượng đặc biệt, chính là những tấm tranh thờ đầy màu sắc bắt mắt, vẽ hình thần – Phật (gọi là Palas), hoặc vẽ hình các đường vuông tròn đồng tâm (gọi là Mandala), do các nghệ nhân Tây Tạng thực hiện.

Là họa phẩm mang đậm sắc màu tôn giáo, thế nên các tác phẩm Thangka khi hoàn thiện, ngoài vẻ đẹp về mỹ thuật, còn mang đặc tính như công cụ thiền quán giúp người tu tập hóa thân vào Phật tính được thể hiện trên các nét vẽ của Thangka.

Bồ tát Tara xanh với hiện thân quen thuộc trên họa phẩm Thangka.

Do thuộc dòng tranh thờ, Thangka mang rất nhiều quy tắc, luật định, khuôn phép mang yếu tố nền tảng, khoa học được xây dựng, đúc kết từ ngàn xưa, để người họa sĩ – nghệ nhân cứ theo những đúc kết ấy mà thực hiện.

Những đường nét, hình khối, họa tiết của Thangka không thay đổi, nhưng cách phối màu của từng người thực hiện, sẽ mang một dấu ấn khác biệt, chính vì vậy nhìn trong từng tác phẩm Thangka, người xem thấy ở đó nét quen (vì là hình thần – Phật, Mandala), nhưng cũng nhiều nét lạ (từ các dải màu được phối trộn khác biệt), tùy theo tâm tính, thời gian tu tập của từng họa sĩ.

Tác phẩm tranh Thangka vẽ Phật A Di Đà trang trí trong không gian nội thất.

Trong tác phẩm “Tranh Thangka Tây Tạng: Chân dung huyền bí”, họa sĩ – nhà nghiên cứu Thangka danh tiếng Pema Namdol Thaye (người Butan gốc Tạng), chủ nhân của phòng tranh Padma tại Los Angeles, hình thành từ 2008, chuyên thực hiện các bức họa Thangka đã chia sẻ:

“Sự phát triển của tranh vẽ Thangka gắn liền với cuộc đời đức Phật. Hình ảnh hiện hữu trên Thangka ví như sự phản chiếu trên nước để người nghệ sĩ hoạ lại thành tác phẩm. Người Tây Tạng khi đề cập đến nghệ thuật này, họ có hai cụm từ để miêu tả, đó là Thupa Chu Lenma, có nghĩa là những bức Thangka được người nghệ sĩ hoạ lại hình ảnh đức Phật hiện hình chói lọi, lung linh theo ánh phản chiếu trên mặt nước. Cụm từ còn lại là Hoed Zerma (ánh sáng bức xạ), liên quan đến tích truyện công chúa của Singala yêu cầu vẽ một bức chân dung Phật, tương truyền khi ấy có một luồng sáng toả ra từ thân thể đấng chí tôn lên tấm vải, khai trí cho người nghệ sĩ hoạ lên đó chân dung người”.

Tara xanh với họa tiết trang trí vẽ từ vàng, một bức Thangka giá trị sẽ sử dụng các họa phẩm quý giá để thực hiện.

Để ra đời một tác phẩm Thangka hoàn hảo, người thực hiện không chỉ mang tâm hồn một họa sĩ, một nghệ sĩ, mà còn là một nhà tu tập thâm niên.

Bức Thangka có bố cục và nội dung chặt chẽ, toát lên phong thái từng vị thần – Phật qua hình thể, biểu cảm gương mặt, nêu bật phẩm chất của từng vị, cùng cử chỉ, điệu bộ chính thể trong tranh phải được chăm chút cẩn trọng, từ ngón tay, bàn tay, ánh mắt, khóe miệng, dáng thế tọa thiền… đều là những đúc kết từ quá trình tu tập, đọc, học, nghiên cứu, cảm thụ kinh tạng và các văn bản truyền đời của Phật giáo mật tông mà thành.

Một góc trưng bày bộ sưu tập Mandala (Mạn đà la) theo văn hóa Phật giáo Tạng truyền.

Các tác phẩm Thangka quen thuộc có thể kể đến như dòng tranh vẽ hình Lục độ Phật Mẫu Tara, người Việt quen gọi là Tara xanh, Bồ tát Tara xanh. Nguyên do tác phẩm miêu tả hình một người phụ nữ dịu dàng, xinh đẹp, nhưng có làn da màu xanh lá rất ấn tượng.

Trong bộ tranh Thangka, Lục độ Phật Mẫu Tara là một trong số các Thangka trọng yếu nhất của Phật giáo Tạng truyền. Có nhiều thuyết giải nói về đức Tara xanh, trong đó tích truyện về một trong năm vị Phật tối cao của Phật giáo Tạng truyền là Bất Không Thành Tựu Như Lai (Amoghasiddhi Buddha) – vị Phật có làn da xanh – đặt tên cho Đức Tara bởi người là phối ngẫu tâm linh của vị Phật này.

Một thuyết giải khác đề cập về Đức Tara xanh là một nữ thần rừng, chỗ thiền định của người là một miền tiên cảnh, bao phủ bởi cây cối, muông thú, thác nước và hoa cỏ khắp nơi.

Màu xanh của Đức Tara cũng chính là hình ảnh đại diện cho sự giác ngộ tích cực của từ bi, là biểu trưng cho trí tuệ - nhân tố chính loại bỏ vô minh, điều gây lầm lẫn thực tại và là gốc rễ của sự đau khổ. Bên cạnh đó, màu xanh cũng tượng trưng cho màu của gió và thiên nhiên, giúp đánh thức tâm trí và lòng trắc ẩn.

Các hiện vật thuộc văn hóa Phật giáo (Thangka, tượng thờ) có nguồn gốc từ Nepal.

Bên cạnh rất nhiều ý nghĩa tôn giáo trong các hoá thân của Lục Độ Phật Mẫu Tara, ở góc nhìn nghệ thuật, những tác phẩm Thangka miêu tả về hình ảnh Đức Tara xanh luôn được biểu đạt bằng nhiều ngôn ngữ hình ảnh khác biệt. Cùng là một dáng thế, nhưng mỗi tác phẩm lại có lối thể hiện riêng, biểu đạt trọn vẹn thần thái của sự từ bi, ấm áp, giải thoát nghiệp xấu của chúng sinh trong vòng luân hồi.

Một Thangka tiêu biểu khác là Bồ tát Quan Âm tứ thủ, biểu đạt một vị Bồ tát có hiện thân màu trắng, đại diện cho sự tự do, tinh khiết, không bị che mờ, và bốn cánh tay tượng trưng cho tứ đức với:

Tình yêu, niềm vui, từ bi và sự bình tĩnh. Hiện thân của Quan Âm tứ thủ trong Thangka với ánh mắt mở, hướng về chúng sinh, đôi tay chắp trước ngực trì giữ bảo châu như ý với mong nguyện năng lực đem lại viên mãn tâm nguyện cho chúng sinh. Tay phải giữ tràng pha lê tượng trưng cho lòng thanh tịnh, tay trái cầm đóa sen tượng trưng cho tình yêu thương không tì vết, không bị ích kỷ tầm thường cuộc đời làm hoen ố lòng từ bi.

Giá trị của mỗi bức Thangka dựa vào chất liệu và thời gian thực hiện, trung bình từ 3 – 30 triệu đồng.

Vẻ đẹp của Thangka cùng kỹ thuật truyền đời không thay đổi, nhưng tuỳ tâm tính và thời gian tu học của từng nghệ sĩ, mỗi tác phẩm Thangka ra đời, tuy giống nhau về nội dung, nhưng chi tiết, màu sắc, đường nét sẽ biểu đạt sự khác biệt về độ tinh anh, thâm thuý trong từng biểu trưng và tinh thần của tác phẩm.

Bởi thế, Thangka không chỉ là một bức vẽ thuần tuý mang đề tài tôn giáo, đó còn là một bộ môn nghệ thuật đặc biệt, để khi nhìn vào đó người ta không chỉ cảm ngay được vẻ đẹp của màu sắc, của kỳ công trong nét vẽ, bố cục, mà còn thấy ở đó sự hài hoà, an nhiên trước cuộc sống thực tại.

Quan Âm tứ thủ với hiện thân màu trắng trong Thangka.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Lenovo ra mắt dòng máy 'biến hình' mới tại Việt Nam

Thế giới số - Đức Hiệp - 24/05/2019 10:55
TGTTO
Ngày 24/5, Hãng Lenovo đã giới thiệu thành viên mới nhất trong dòng máy biến hình 2-trong-1 IdeaPad C340 tại Việt Nam, hướng tới đáp ứng nhu cầu người dùng về các tính năng bảo mật cấp doanh nghiệp.

Phó chủ tịch Huawei: Lệnh trừng phạt của Mỹ là quyết định liều lĩnh, nguy hiểm

Công nghệ - Nguyên Đức - 24/05/2019 10:44
TGTTO
Huawei cho rằng lệnh trừng phạt của Mỹ tạo tiền lệ nguy hiểm đi ngược lại các giá trị của cộng đồng doanh nghiệp quốc tế, cắt đứt chuỗi cung ứng toàn cầu và phá vỡ sự cạnh tranh công bằng trên thị trường.

Hàng trăm chuỗi cửa hàng điện thoại di động từ bỏ Huawei

Công nghệ - QUANG THỤY - 24/05/2019 10:24
TGTTO
Sau một loạt các doanh nghiệp, công ty điện tử hàng đầu thế giới tuyên bố ngừng hợp tác với Huawei, hàng trăm chuỗi cửa hàng di động trên toàn châu Á đã bắt đầu thấy trước dấu hiệu sụp đổ của gã khổng lồ công nghệ này và ngừng giao dịch, buôn bán các thiết bị do Huawei sản xuất.

Ngày 24/5: Giá cà phê tăng; giá lúa gạo giảm

Thị trường - Tiêu dùng - HỒNG TRÂM - 24/05/2019 10:09
TGTTO
Phiên giao dịch ngày 24/5, giá cà phê trong nước và thế giới tăng nhẹ sau phiên giảm hôm qua. Mặt hàng hồ tiêu trên sàn thế giới giảm giá.

Đường dây đánh bạc trên 2.000 tỷ vừa bị Công an Hưng Yên triệt phá hoạt động thế nào?

Xã hội - HÒA NGUYỄN - 24/05/2019 10:03
TGTTO
Công an tỉnh Hưng Yên vừa điều tra mở rộng, bắt giữ nhóm đối tượng điều hành đường dây tổ chức đánh bạc quy mô với số tiền hàng nghìn tỷ đồng.

Dự án khu đô thị Hà Nội Westgate 'bỏ hoang' 10 năm, thành nơi thả bò

Bất động sản - THANH PHONG - 24/05/2019 10:02
TGTTO
Qua nhiều lần điều chỉnh, gia hạn tiến độ, hiện trạng dự án khu đô thị Hà Nội Westgate vẫn chỉ là một bãi đất trống, được sử dụng để chăn bò và bị các công trình xây dựng xâm lấn phục vụ cho mục đích kinh doanh.

Ôtô giường nằm tông nhau ở Gia Lai, 7 người bị thương

Xã hội - TRẦN HÓA - 24/05/2019 09:44
TGTTO
Chạy từ đường tránh rẽ vào quốc lộ 25, xe giường nằm tông ôtô chạy ngược lại khiến hàng chục khách hoảng loạn, một bé gái văng ra ngoài.

Nhiều hãng lữ hành đổi mới sản phẩm tour thu hút du khách dịp Hè

Du lịch - Ẩm thực - THANH TRÀ - 24/05/2019 09:41
TGTTO
Nắm bắt nhu cầu Hè, nhiều doanh nghiệp lữ hành ở TP.HCM và địa phương ở Tây Nam Bộ không ngừng đổi mới, đa dạng sản phẩm tour để đem đến cho du khách những trải nghiệm ý nghĩa nhất trong mùa du lịch.

Tạo không gian riêng cho trẻ em

Với con - HÀ PHAN - 24/05/2019 09:31
TGTTO
Với trẻ em thì phòng riêng cũng có công năng chính là nơi ngủ nghỉ nhưng đa số được kết hợp thêm làm chỗ chơi đùa, góc học học tập và nhiều khi còn là nơi để đồ riêng.

Lạng Sơn: Bắt quả tang xe ô tô chở 3 tạ mỡ lợn nhập lậu hôi thối

Xã hội - TUẤN MINH - 24/05/2019 09:29
Ngày 23/5 Công an Lạng Sơn cho biết, tổ công tác Công an huyện Cao Lộc vừa kiểm tra và bắt giữ 1 xe 16 chỗ chở 300kg mỡ lợn đang có dấu hiệu hỏng, bốc mùi ôi thiu. Qua kiểm tra, chủ của số hàng trên không xuất trình được hóa đơn nguồn gốc xuất xứ số mỡ lợn này.

Mang âm hưởng Tây Nguyên đến Sài Gòn

Văn hóa - Giải trí - KIM SÁNG - 24/05/2019 08:51
TGTTO
Kon Plei, tên gọi thân thương của ban nhạc mang âm hưởng núi rừng Tây Nguyên chính là diễn đàn kết nối đam mê, nhiệt huyết của những người yêu nhạc thuộc cộng đồng các dân tộc Tây Nguyên tại Sài Gòn.

Mỹ dùng thuế trừng phạt hỗ trợ 16 tỉ đô la cho nông dân

Quốc tế - QUANG THỤY - 24/05/2019 08:40
TGTTO
Nhằm giảm thiểu tối đa những thiệt hại mà chiến tranh thương mại Mỹ - Trung gây ra đối với ngành nông nghiệp, mới đây, chính quyền Mỹ đã thông qua gói hỗ trợ trị giá lớn cho các hộ nông dân.

Viết cho tuổi 20 đầy chênh vênh

Chia sẻ - THỤY HẠNH - 24/05/2019 08:34
TGTTO
Tuổi 20, tôi mắc kẹt giữa những  hoài bão, ước mơ của chính mình. Trước khoảng chông chênh tôi mơ hồ con đường mình đang bước bởi muôn vàn ngã rẽ phía trước kia, chẳng biết đôi chân nên đi về hướng nào.

Nuôi loài ngày treo mình ngủ, tối đi săn, góp phần thu 2-3 tỷ/năm

Nông nghiệp - QUỲNH NGUYỄN - 24/05/2019 08:12
Nuôi dơi-loài thú biết bay thức về đêm săn muỗi, ông Nguyễn Văn Sáu (60 tuổi) ở ấp 1, xã Phú Lý, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai thu lợi đơn, lợi kép khi vừa tiết kiệm tiền mua phân bón cho vườn cây ăn trái, vừa có thêm thu nhập từ loại phân “vua”. Loài dơi đã gián tiếp giúp gia đình ông Sáu có nguồn thu mỗi năm từ 2-3 tỷ đồng.

Kệ đồ cho trẻ em

Với con - HÀ PHAN - 24/05/2019 07:49
TGTTO
Trong không gian sống của trẻ  em, ở phòng riêng, góc học tập, sinh hoạt… không thể thiếu kệ đựng đồ. Mẫu kệ đồ cho trẻ em cần thiết kế phù hợp từng độ tuổi.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: Lầu 3, 3-5-7 Nguyễn Huệ, Phường Bến Nghé, Q.1, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO