Thứ 6, 22/02/2019, 16:50 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

GS.TS.BS Tạ Thành Văn nói về tuyên bố tạo ra cặp song sinh được điều chỉnh gen

29/11/2018 16:24

TGTTO
Một cuộc tranh cãi nổ ra dữ dội trong cộng đồng học thuật khi ngày 26/11 vừa qua, thông tin một nhà khoa học ở Trung Quốc tuyên bố tạo ra cặp song sinh được điều chỉnh gen để kháng virus HIV đầu tiên trên thế giới. GS. TS. BS Tạ Thành Văn, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Gen-Protein đã chia sẻ quan điểm với Thế Giới Tiếp Thị Online về kết quả cuộc thử nghiệm này.

        


GS.TS.BS Tạ Thành Văn, Hiệu trưởng trường Đại học Y Hà Nội (Ảnh: H.G)

Với vai trò là Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Gen-Protein, đồng thời còn được biết đến là học trò người Việt Nam đầu tiên của GS. Tasuku Honjo, khoa Y Trường ĐH Kyoto, Nhật Bản - người vừa đoạt giải thưởng Nobel Sinh học, ông có quan điểm thế nào khi nhận được thông tin này?

- Là người làm khoa học, trước những sự kiện mới chúng tôi luôn bình tĩnh để suy xét và chỉ tin khi có những bằng chứng khoa học, tức là thông tin được đưa ra từ những công bố khoa học của các tạp chí khoa học có uy tín trên thế giới. Mà những bằng chứng này thì đến nay tôi chưa được tiếp cận. Tuy nhiên, theo logic của một người làm trong lĩnh vực này nhiều năm, tôi thấy có nhiều điều để hoài nghi…

Gần chục năm trước trên thế giới đã từng rộ lên thông tin một em bé nhân bản ra đời do một nhóm nhà khoa học thực hiện, nhưng đến giờ thì không có thông tin gì về trường hợp này. Sau khi cừu Dolly nhân bản ra đời ở Anh, một số nhà khoa học quyết định thử nghiệm trên người, nhưng đã gặp phải sự phản ứng dữ dội từ các nhà khoa học, nhà xã hội học và chính phủ nhiều nước. Chính phủ Mỹ quyết định ngân sách không được tài trợ cho thí nghiệm nhân bản trên người. Một số nhóm ở một số nước tuyên bố nhân bản thành công trên người nhưng đến nay vẫn chưa có một minh chứng cụ thể nào được đưa ra. Trường hợp này tôi thấy cũng tương tự. Họ nói sửa gen thành công, nhưng chưa đưa ra được các bằng chứng cũng như cơ sở khoa học rõ ràng. 

Với kinh nghiệm, hiểu biết của một người làm khoa học về gen nhiều năm, ở đây tính hoài nghi của tôi rất nhiều. Tôi cho rằng trên 90% không phải thông tin thật. 

Cơ sở nào để ông hoài nghi về tuyên bố này?

-Công nghệ sửa gen không phải bây giờ mới có. Năm 2000, một nhóm nhà khoa học ở phòng thí nghiệm nơi tôi làm việc bên Mỹ cũng đã chỉnh sửa, cắt, nối các đoạn gen trong phòng thí nghiệm bằng công nghệ Rybozyme, một công nghệ mới và khá đặc hiệu ngày đó.

Gần đây các nhà khoa học tìm ra phương pháp mới để chỉnh sửa gen, đặc hiệu hơn gọi là CRISPR và hy vọng có thể sửa gen để chữa bệnh lý của gen. 

Nhưng với những hiểu biết mà tôi có được, thì mặc dù đã đạt được nhiều tiến bộ, song cho đến nay đó vẫn chỉ là giấc mơ, vì có rất nhiều trở ngại về mặt khoa học mà các nhà khoa học phải vượt qua.

Phương pháp CRISPR CAS9 về lý thuyết rất hay nhưng có nhiều khó khăn khi triển khai. Liệu pháp điều trị gen thường ưu tiên nghiên cứu áp dụng đối với bệnh lý đơn gen còn đối với các bệnh lý đa gen thì việc áp dụng trở nên phức tạp gấp nhiều lần.

Vấn đề mấu chốt của phương pháp này là phải tìm được chính xác một gen lỗi trong cơ thể để thay thế. Mà cơ thể người có khoảng 25.000 gen. Nếu nối các gen trong 1 tế bào lại với nhau thì chiều dài cộng lại sẽ khoảng 2m. Trong tế bào, các gen tồn tạo ở dạng cuộn, xoắn rất phức tạp, thì việc định vị được vị trí của một gen lỗi, rồi cắt đúng đoạn gen hỏng, trong khi gen nằm trong nhân, nhân nằm trong tế bào và không nhìn thấy, là việc vô cùng khó, chưa nói đến việc thay đúng đoạn đã cắt bằng đoạn gen lành tương ứng. Rồi khi cài phải làm sao gen đó hoạt động được và hòa hợp với những gen khác… là những trở ngại đặc biệt quan trọng đối với các nhà khoa học. Chỉ cần cắt nhầm gen hay thêm vào đoạn gen không đúng vị trí thì sẽ tạo ra đột biến và gây nên bệnh khác, rất nguy hiểm… 

Chỉnh sửa bệnh đơn gen đã khó, những bệnh liên quan đến hệ thống miễn dịch thường do tổ hợp của nhiều gen thì càng khó khăn hơn. Vì thế tôi cho rằng công bố của nhóm nhà khoa học Trung Quốc cần phải xem xét lại.

Nếu thông tin này là sự thật thì ông nghĩ sao?

-Nếu là sự thật thì đây là bước tiến vĩ đại của loài người chứ không chỉ riêng nhóm nghiên cứu đó. Cũng như sự kiện chúng ta tạo ra con cừu Dolly – một sự kiện hết sức vĩ đại.

Thế nhưng vấn đề ở đây là làm đến đâu và làm ở mức độ nào thì cần phải xem xét. Ví dụ hiện nay thế giới cấm nhân bản người theo mô hình cừu Dolly thì cũng có một ưu điểm và cũng có hạn chế. Bởi nếu cấm những cái mới, đặc biệt là trong y học là kìm hãm sự phát triển của khoa học. 

Vì vậy trước cái mới phải hết sức cân nhắc. Chúng ta đồng thuận và đồng thuận tới đâu, ở giới hạn nào để đảm bảo y đức, đảm bảo tự nhiên loài người… Bởi nếu  xuất hiện một con người giống cừu Dolly không có bố, không có mẹ sẽ đảo lộn toàn bộ trật tự loài người, hậu quả như thế nào ta phải lường hết. 

Nếu anh sửa chữa gen, can thiệp sâu như thế thì hậu quả ra sao. Nhưng nếu cấm hoàn toàn thì cũng không nên, nhưng giới hạn cho thử nghiệm đến đâu. Và khi nào cho phép thử nghiệm trên người; áp dụng ở những bệnh lý nào thì phải cân nhắc, thận trọng…

        
         HƯƠNG GIANG thực hiện        
        
                 
                 
          
           

Trước đó, GS người Trung Quốc 34 tuổi Hạ Kiến Khôi (He Jiankui) tuyên bố rằng, hai bé gái song sinh khỏe mạnh đã được sinh vào tháng 11/2018 từ các phôi thai được ê-kíp của ông chỉnh sửa để vô hiệu hóa một gen liên quan đến HIV. Theo ông Hạ, một nam giới dương tính HIV đã trở thành cha đẻ của 2 bé gái sinh đôi này. 

GS. Hạ đã sử dụng công cụ CRISPR-Cas9 để sửa gen người, sau đó đưa gen này vào cơ thể 7 phụ nữ để thụ tinh (bắt đầu từ tháng 3/2017). Một trong 7 phụ nữ này được cho là đã sinh hạ cặp song sinh nói trên.

          
         
               

Gửi bình luận
(0) Bình luận

Năm 2019 sẽ thúc đẩy các giải pháp nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam

Tài chính - Chứng khoán - HƯƠNG GIANG - 22/02/2019 16:21
TGTTO
Phát biểu tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ phát triển thị trường chứng khoán 2019, do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, tổ chức ngày 22/2, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ nhấn mạnh, năm 2019 sẽ thúc đẩy các giải pháp nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ hạng thị trường cận biên lên hạng thị trường mới nổi trên bảng xếp hạng MSCI và FTSE…

Những chiêu lừa khi mua ôtô cũ ở Việt Nam

Xe - ANH DŨNG - 22/02/2019 16:06
Xe làm lại sau tai nạn, xe đang trả góp, chiếm đoạt tiền đặt cọc là những mánh lới dân buôn ôtô cũ hay áp dụng.

Cách lấy điểm chuẩn vào các trường quân đội

Tuyển sinh - Việc làm - DƯƠNG TÂM - 22/02/2019 16:06
TGTTO
Hầu hết trường xác định điểm chuẩn riêng theo đối tượng nam - nữ, một số ngành của Học viện Khoa học quân sự lấy điểm chuẩn chung.

Israel chính thức phóng tàu thám hiểm lên Mặt Trăng

Công nghệ - DUY VŨ - 22/02/2019 16:04
TGTTO
Tên lửa đẩy SpaceX Falcon 9 đã được phóng lên từ Florida, Mỹ tối hôm qua (thứ năm 21/2), đưa thiết bị thám hiểm Mặt Trăng đầu tiên của Israel lên quỹ đạo. Nếu thành công, đây sẽ là quốc gia thứ 4 từng đặt chân lên Mặt Trăng.

Quảng Nam: Lễ cầu mưa của đồng bào Cor

Xem - Nghe - Đọc - VIỆT ANH - 22/02/2019 16:04
TGTTO
Sáng 22/2, UBND huyện Bắc Trà My phối hợp cùng công ty Thủy điện Sông Tranh 2 tổ chức lễ hội cầu mưa và thả cá Sông Tranh 2, lần thứ IV năm 2019.

David Trần Đại : 'Kẻ ngoại đạo' thổi luồng gió mới vào đời sống kịch Sài Gòn !

Văn hóa - Giải trí - NGUYỄN HUY - 22/02/2019 16:04
TGTTO
Vào mùa kịch Tết Kỷ Hợi năm 2019, sân khấu Thế Giới Trẻ tiếp tục là một trong số sân khấu thành công nhất về doanh thu. Thế nhưng ngay sau Tết, thay vì xả hơi tận hưởng thành quả, ông bầu Trần Đại tất bật xoắn tay vào kế hoạch mới.

Công bố danh sách 30 tác phẩm vào Chung khảo cuộc thi viết 'Nhớ thương mùi Tết' 2019

Gia đình - TGTT Online - 22/02/2019 16:02
TGTTO
Sáng ngày 22/2, tại tòa soạn TGTT Online, các thành viên của Ban Tổ chức, cùng Ban Sơ khảo đã có buổi làm việc cuối cùng, chốt danh sách 30 tác phẩm tham dự cuộc thi viết “Nhớ thương mùi Tết” 2019 vào vòng Chung khảo.

Nhiều nguyên nhân gây đau tay bạn không thể chủ quan

Phòng mạch - Tư vấn - HUỲNH DŨNG - 22/02/2019 15:12
TGTTO
Ngồi trong thời gian dài trong một tư thế xấu hay ngồi lâu trước màn hình máy tính có thể gây đau ở cánh tay. Những tư thế này cũng có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng liên quan đến sức khỏe nếu không được điều trị kịp thời.

‘Sản phẩm bẩn’ hết thời ở siêu thị Mỹ

Thị trường - Tiêu dùng - DIÊN PHÚC - 22/02/2019 15:12
TGTTO
Những sản phẩm không đạt chất lượng, đáng lý bị vứt bỏ nhưng các dây chuyền bán lẻ ở Mỹ vẫn bán chúng với giá rẻ bèo, đều được gọi gọn là “sản phẩm bẩn”.

Từ 1/3, tổ chức điều chỉnh phân luồng giao thông vào đường Nguyễn Huệ ngày cuối tuần

Xã hội - HỒNG TRÂM - 22/02/2019 14:26
TGTTO
Từ 1/3, Sở Giao thông Vận tải TP.HCM (GTVT) cấm tất cả các loại phương tiện lưu thông vào đường Nguyễn Huệ (đoạn từ đường Lê Thánh Tôn đến đường Tôn Đức Thắng) trong những tối cuối tuần.

Park làm cố vấn cho Lee ở đội U22 Việt Nam

Xem - Nghe - Đọc - LÂM THỎA - 22/02/2019 14:26
TGTTO
VFF sắp sửa chốt phương án để HLV Park Hang-seo nắm đội tuyển quốc gia, kiêm vai trò cố vấn ở đội U22 do trợ lý Lee Young-jin dẫn dắt.

Vài dấu hiệu đau phải hết sức thận trọng

Sức khỏe - RẠNG ĐÔNG - 22/02/2019 14:26
TGTTO
Dưới đây là một vài tình trạng đau bạn đừng bao giờ chủ quan bỏ qua.

Giảm chỉ tiêu vào lớp 6 Trường Trần Đại Nghĩa

Tuyển sinh - Việc làm - LÊ HUYỀN - 22/02/2019 14:25
TGTTO
Chỉ tiêu vào lớp 6 Trường THPT Chuyên Trần Đại Nghĩa năm 2019 giảm so với các năm trước.

Sao Việt trả lời câu hỏi 'Tiền nhiều để làm gì?' của ông 'vua cà phê' Trung Nguyên

Văn hóa - Giải trí - T.N - 22/02/2019 14:25
TGTTO
Rất nhiều sao Việt đã đưa ra những quan điểm của mình về vụ ly hôn ồn ào suốt những ngày qua của vợ chồng "vua cà phê" Trung Nguyên.

Mang gùi, cầm rựa vào rừng nhặt lộc của người miền núi Quảng Ngãi

Xã hội - CÔNG XUÂN - 22/02/2019 14:24
Số tiền thu từ chặt đót mang về bán được từ 150.000- 200.000 đồng/buổi/người không quá lớn, nhưng góp phần tạo thêm nguồn thu nhập cho hàng trăm hộ đồng bào thiểu số các huyện Sơn Hà, Tây Trà và Trà Bồng để cải thiện cuộc sống gia đình.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: Lầu 3, 3-5-7 Nguyễn Huệ, Phường Bến Nghé, Q.1, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO