Thứ 3, 12/11/2019, 15:33 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Con lợn - biểu tượng ấm no, sung túc trong tranh dân gian Việt Nam

LÊ TIÊN LONG 05/02/2019 14:32

TGTTO
Tranh lợn Đông Hồ và Kim Hoàng thường được người dân treo chơi ngày Tết, cầu mong cuộc sống đủ đầy, hạnh phúc.

Gắn bó với các gia đình Việt, nên con lợn cùng một số loài vật thân quen khác như gà, cá chép xuất hiện trong rất nhiều mẫu tranh dân gian. Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, các bức tranh vẽ gà hay lợn đều dễ treo, dễ cảm với tất cả tầng lớp nhân dân, dù trí thức hay nông dân, thợ thủ công... Tranh tạo cảm giác thân quen mộc mạc, gợi nhớ về quê nhà hoặc những vùng nông thôn từng đi qua.

Trong dòng tranh dân gian Đông Hồ (Thuận Thành, Bắc Ninh) có rất nhiều mẫu về lợn: lợn ăn ráy, lợn nái, lợn độc, lợn đàn. Đó là những chú lợn béo tốt, xoáy tròn tạo hình âm dương.

Hình ảnh đàn lợn trong tranh Đông Hồ.

Đàn lợn trong tranh Đông Hồ.

Tranh lợn đàn là hình ảnh một lợn mẹ với năm lợn con, mỗi con một tư thế, nhìn rất sinh động và vui mắt. Nhà nghiên cứu, Tiến sĩ Phan Văn Tuấn (Viện Nghiên cứu Hán Nôm), phân tích: "Trong tranh lợn đàn Đông Hồ, con số năm chú lợn con quây quần bên lợn mẹ là một con số đẹp. Trong khi đó, xoáy âm dương trên thân lợn thể hiện sự tuần hoàn, sinh sôi nảy nở". Nhiều người cho rằng con số năm thể hiện ý "ngũ phúc" như trong một số loại tranh dân gian khác. Tuy nhiên, nhà nghiên cứu Phan Văn Tuấn phản bác, cho rằng lợn là con vật rất đời thường, tuổi thọ của lợn cũng thấp, không thể hiện được chữ "thọ" trong "ngũ phúc".

Lợn trong tranh Đông Hồ gắn bó với người dân cả một vùng đồng bằng Bắc Bộ, đã đi vào thơ của Hoàng Cầm với nỗi xót xa khi chứng kiến "mẹ con đàn lợn âm dương, chia lìa đôi ngả" trong những ngày chiến tranh, khói lửa. Nét tiêu biểu của tranh Đông Hồ là in trên nền giấy điệp, có thể nhuộm thêm màu vàng nhạt, cam... nên tranh có sự lấp lánh, như Hoàng Cầm viết: "Tranh Đông Hồ gà, lợn nét tươi trong/ Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp" (Bên kia sông Đuống). Hình ảnh lợn cũng đa sắc với màu trắng, vàng, đỏ, xanh lá cây...

Còn trong dòng tranh Kim Hoàng (Vân Canh, Hoài Đức, Hà Nội), vẫn là những chú lợn béo tốt, nhưng là lợn ỉ màu đen và được cách điệu nhiều hơn, như tai hình xoáy ốc, mõm được đặt hình vân mây hay những nét sóng lượn theo dọc thân mình.

Khác với màu nền vàng, hồng của tranh Đông Hồ, tranh lợn Kim Hoàng đặt trên nền đỏ của giấy hồng điều, màu sắc ấm áp báo hiệu một năm mới nhiều may mắn. Tranh Kim Hoàng vì thế còn được gọi là tranh đỏ. Lợn trong tranh Kim Hoàng ít màu sắc hơn tranh Đông Hồ, chỉ có ba màu trắng, đỏ và đen, trong đó màu da đen là chủ đạo.

Chú lợn ỉ trong tranh Kim Hoàng.

Chú lợn ỉ trong tranh Kim Hoàng.

Thạc sĩ Nguyễn Thị Thu Hòa - Giám đốc Bảo tàng Gốm sứ Hà Nội, người dành nhiều tâm huyết và thời gian để khôi phục dòng tranh Kim Hoàng - lý giải tranh có nền đỏ nên màu sắc để phối lên át được màu đỏ hoặc hòa sắc là khó. Có một số màu cơ bản như vàng nhạt, trắng, xanh nhạt, tím... đã được thử nhưng không nổi bật và ấn tượng như màu đen. Khi in tranh lợn, các nghệ nhân làng Kim Hoàng chỉ in mảng đen trên nền giấy đỏ, rồi thỏa sức vẽ bằng tay các chi tiết mắt, tai, mõm, vân mây.

Tranh lợn Đông Hồ và Kim Hoàng được người dân mua để treo chơi, trang trí nhà cửa ngày Tết cũng như cầu một cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Giải thích về hình ảnh những con lợn béo tốt trong tranh dân gian, Thạc sĩ Nguyễn Thị Thu Hòa dẫn câu ca dao: "Con lợn có béo cỗ lòng mới ngon".

Theo bà Thu Hòa, thời xưa và đến tận thời bao cấp, con lợn có thể làm kinh tế nhỏ trong gia đình cũng như cải thiện cuộc sống nên người nông dân Việt Nam luôn mong muốn hình ảnh "lợn đầy nhà, gà đầy chuồng", con nào cũng béo tốt thì cả nhà cùng vui.

Bà Thu Hòa cho biết trong quá trình nghiên cứu về tranh dân gian, ngoài tranh lợn Đông Hồ và Kim Hoàng, bà đã sưu tầm được mẫu tranh lợn ở làng Sình (Huế), tranh khắc gỗ của dân tộc Dao. Trong đó, tranh lợn làng Sình thường được người dân Thừa Thiên Huế dùng trong lễ cúng chuồng để cầu mong lợn nuôi không ốm đau bệnh tật. Lợn trong tranh làng Sình chỉ có một màu đen, hình ảnh gần với hiện thực, không cách điệu. Các cụ già ở làng Kim Hoàng cho biết trước đây tranh lợn Kim Hoàng cũng dùng để cúng chuồng.

Họa sĩ Đức Hòa nhận xét tranh dân gian trước khi phục vụ cho nhu cầu trang trí thì thường xuất hiện dưới dạng phục vụ tín ngưỡng, tôn giáo như tranh đồ thế, tranh thờ... Vì vậy, ngoài các bức tranh Đông Hồ, Kim Hoàng, đồ thế hình lợn còn được các nghệ nhân dân gian đưa vào tranh cho người đã khuất (tranh lợn của dân tộc Dao), cúng chuồng (Trung bộ), tranh người khiêng lợn (đồ thế Nam bộ)...


Gửi bình luận
(0) Bình luận
Theo vnexpress.net

Cựu hiệu trưởng xin giảm hình phạt về tội Dâm ô

Xã hội - 12/11/2019 15:04
Ông Đinh Bằng My (58 tuổi, cựu hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc nội trú THCS Thanh Sơn) gửi đơn kháng cáo xin giảm hình phạt dâm ô 9 nam sinh.

Tường San thắng giải trang phục dân tộc ở Miss International

Thế giới sao - 12/11/2019 14:56
Tường San, đại diện Việt Nam, được trao giải "Trang phục dân tộc đẹp nhất" trong chung kết Hoa hậu Quốc tế.

Vietnam Airlines Group tăng thêm 230.000 chỗ phục vụ Tết Nguyên đán

Doanh nghiệp - Doanh nhân - HỒNG TRÂM - 12/11/2019 14:46
TGTTO
Cùng với đợt mở bán vé Tết đã triển khai từ tháng 9 vừa qua, Vietnam Airlines Group (gồm Vietnam Airlines, Jetstar Pacific, VASCO) tiếp tục tăng tải, nâng tổng số chỗ toàn mạng nội địa vào dịp Tết lên gần 2,23 triệu chỗ.

Những điểm du lịch trên thế giới cấm du khách chụp hình

Xem - Nghe - Đọc - VIỆT ANH - 12/11/2019 14:43
TGTTO
Nhiều điểm du lịch trên thế giới có quy định không được chụp ảnh khi tới tham quan, phần lớn những quy định này bắt nguồn từ tín ngưỡng, bản quyền, bảo vệ di tích khỏi sự động chạm, và vì an toàn của chính du khách.

Tập đoàn Hưng Thịnh trả lương cho HLV Park Hang Seo trong 3 năm tới

Doanh nghiệp - Doanh nhân - HỒNG TRÂM - 12/11/2019 14:41
TGTTO
Tập đoàn Hưng Thịnh sẽ là một trong những đơn vị tài trợ tiền cho VFF để trả lương HLV Park Hang Seo và các chuyên gia của bóng đá Việt Nam trong 3 năm tới.

Ngày mai 13/11 không khí lạnh tăng cường tràn xuống Bắc và Trung Bộ

Xã hội - 12/11/2019 11:15
Theo TTKTTV QG, khoảng trưa và chiều ngày 13/11, bộ phận không khí lạnh này sẽ ảnh hưởng đến một số nơi thuộc vùng núi phía Bắc của Bắc Bộ, sau đó ảnh hưởng đến các nơi khác ở Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và một số nơi ở Trung Trung Bộ.

Watch Series 6 sẽ nhanh và chống nước tốt hơn

Sản phẩm - Dịch vụ - ANH DŨNG - 12/11/2019 10:23
TGTTO
Nhà phân tích nổi tiếng của TF International Securities, Ming Chi-Kuo vừa có thông tin dự đoán tiếp theo về chiếc đồng hồ thông minh Watch Series 6 của Apple.

Lạm dụng chôn lấp và xả ra biển, Việt Nam có nguy cơ ‘ngập’ trong rác thải

Thời sự - ĐỨC HIỆP - 12/11/2019 10:02
TGTTO
Lượng chất thải của Việt Nam phát sinh khoảng 12,8 triệu tấn/năm, tuy nhiên tỷ lệ tái chế rác thải chỉ đạt dưới 10%. Còn lại một lượng chất thải đáng kể đang được chôn trực tiếp tại các bãi chôn lấp hoặc xả ra biển.

Dự án sân bay Long Thành: Tiềm ẩn rủi ro khi giao ACV và không đúng luật

Kinh doanh - 12/11/2019 10:01
Dự án sân bay Long Thành làm dự án giao thông trọng điểm quốc gia đã được Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thể đã thay mặt Chính phủ báo cáo Quốc hội về tình hình triển khai thực hiện và đề xuất giao cho Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đầu tư xây dựng. Tuy nhiên, việc giao ACV sẽ không phù hợp với Luật đấu thầu và khiến nhiều chuyên gia lo ngại về những rủi ro có thể xảy ra.

Hà Nội: Quy định tiêu chí 10 điểm ưu tiên cho người mua nhà ở xã hội

Bất động sản - 12/11/2019 09:20
UBND TP Hà Nội vừa ban hành Quyết định quy định về quản lý bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội trên địa bàn TP. Trong đó, quy định tiêu chí thang 10 điểm ưu tiên và các điều khoản, trách nhiệm cụ thể đối với chủ đầu tư, chính quyền địa phương...

Sở VH-TT Quảng Ninh đưa ra kết luận về vụ Bích Phương nghi hát nhép

Thế giới sao - 12/11/2019 09:20
Theo Chánh Thanh tra sở Văn hoá – Thể thao (VH-TT) Quảng Ninh, quy định hiện hành không có thuật ngữ “hát nhép” hay “hát đè”, chỉ quy định không được sử dụng những đĩa nhạc có ghi sẵn lời hát hay bản ghi âm để biểu diễn.

'Thực dưỡng' không trị được ung thư!

Y tế - 12/11/2019 09:03
Thời gian gần đây, trên mạng xã hội có nhiều thông tin về “thực dưỡng Ohsawa” được tuyên truyền như “thần dược” chữa được bách bệnh, trong đó có cả ung thư. Nhiều người bệnh nặng như ung thư, suy thận... đã tin tưởng, ăn kiểu “thực dưỡng” khiến cơ thể suy kiệt, bệnh càng nặng hơn.

iPad Pro mới ra mắt năm 2020, tai nghe AR năm 2022 và kính Apple năm 2023

Sản phẩm - Dịch vụ - ANH DŨNG - 12/11/2019 09:02
TGTTO
Apple đang tập trung vào phát triển công nghệ thực tế tăng cường (AR) để tích hợp trước tiên sản phẩm iPad Pro mới, ra mắt vào đầu năm sau. Theo sau đó sẽ là các sản phẩm khác như tai nghe AR ra mắt năm 2022 và kính Apple ra mắt năm 2023.

Đông Nhi - Ông Cao Thắng ra mắt MV ngôn tình đầy cảm xúc

Văn hóa - Giải trí - CẨM LỆ - 12/11/2019 08:58
TGTTO
Ca khúc và hình ảnh từ đám cưới cổ tích của Ông Cao Thắng - Đông Nhi được chọn lọc, với những khung hình đầy cảm xúc.

Bảo Thy xác nhận thông tin kết hôn với đại gia Hà Tĩnh

Văn hóa - Giải trí - MAI TRANG - 12/11/2019 08:50
TGTTO
Nữ ca sĩ Bảo Thy chính thức xác nhận thông tin ngày 16/11 tới, cô sẽ kết hôn với đại gia gốc Hà Tĩnh, tại TP.HCM.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: Lầu 3, 3-5-7 Nguyễn Huệ, Phường Bến Nghé, Q.1, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO