Thứ 7, 11/07/2020, 21:25 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Con lợn - biểu tượng ấm no, sung túc trong tranh dân gian Việt Nam

LÊ TIÊN LONG 05/02/2019 14:32

TGTTO
Tranh lợn Đông Hồ và Kim Hoàng thường được người dân treo chơi ngày Tết, cầu mong cuộc sống đủ đầy, hạnh phúc.

Gắn bó với các gia đình Việt, nên con lợn cùng một số loài vật thân quen khác như gà, cá chép xuất hiện trong rất nhiều mẫu tranh dân gian. Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, các bức tranh vẽ gà hay lợn đều dễ treo, dễ cảm với tất cả tầng lớp nhân dân, dù trí thức hay nông dân, thợ thủ công... Tranh tạo cảm giác thân quen mộc mạc, gợi nhớ về quê nhà hoặc những vùng nông thôn từng đi qua.

Trong dòng tranh dân gian Đông Hồ (Thuận Thành, Bắc Ninh) có rất nhiều mẫu về lợn: lợn ăn ráy, lợn nái, lợn độc, lợn đàn. Đó là những chú lợn béo tốt, xoáy tròn tạo hình âm dương.

Hình ảnh đàn lợn trong tranh Đông Hồ.

Đàn lợn trong tranh Đông Hồ.

Tranh lợn đàn là hình ảnh một lợn mẹ với năm lợn con, mỗi con một tư thế, nhìn rất sinh động và vui mắt. Nhà nghiên cứu, Tiến sĩ Phan Văn Tuấn (Viện Nghiên cứu Hán Nôm), phân tích: "Trong tranh lợn đàn Đông Hồ, con số năm chú lợn con quây quần bên lợn mẹ là một con số đẹp. Trong khi đó, xoáy âm dương trên thân lợn thể hiện sự tuần hoàn, sinh sôi nảy nở". Nhiều người cho rằng con số năm thể hiện ý "ngũ phúc" như trong một số loại tranh dân gian khác. Tuy nhiên, nhà nghiên cứu Phan Văn Tuấn phản bác, cho rằng lợn là con vật rất đời thường, tuổi thọ của lợn cũng thấp, không thể hiện được chữ "thọ" trong "ngũ phúc".

Lợn trong tranh Đông Hồ gắn bó với người dân cả một vùng đồng bằng Bắc Bộ, đã đi vào thơ của Hoàng Cầm với nỗi xót xa khi chứng kiến "mẹ con đàn lợn âm dương, chia lìa đôi ngả" trong những ngày chiến tranh, khói lửa. Nét tiêu biểu của tranh Đông Hồ là in trên nền giấy điệp, có thể nhuộm thêm màu vàng nhạt, cam... nên tranh có sự lấp lánh, như Hoàng Cầm viết: "Tranh Đông Hồ gà, lợn nét tươi trong/ Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp" (Bên kia sông Đuống). Hình ảnh lợn cũng đa sắc với màu trắng, vàng, đỏ, xanh lá cây...

Còn trong dòng tranh Kim Hoàng (Vân Canh, Hoài Đức, Hà Nội), vẫn là những chú lợn béo tốt, nhưng là lợn ỉ màu đen và được cách điệu nhiều hơn, như tai hình xoáy ốc, mõm được đặt hình vân mây hay những nét sóng lượn theo dọc thân mình.

Khác với màu nền vàng, hồng của tranh Đông Hồ, tranh lợn Kim Hoàng đặt trên nền đỏ của giấy hồng điều, màu sắc ấm áp báo hiệu một năm mới nhiều may mắn. Tranh Kim Hoàng vì thế còn được gọi là tranh đỏ. Lợn trong tranh Kim Hoàng ít màu sắc hơn tranh Đông Hồ, chỉ có ba màu trắng, đỏ và đen, trong đó màu da đen là chủ đạo.

Chú lợn ỉ trong tranh Kim Hoàng.

Chú lợn ỉ trong tranh Kim Hoàng.

Thạc sĩ Nguyễn Thị Thu Hòa - Giám đốc Bảo tàng Gốm sứ Hà Nội, người dành nhiều tâm huyết và thời gian để khôi phục dòng tranh Kim Hoàng - lý giải tranh có nền đỏ nên màu sắc để phối lên át được màu đỏ hoặc hòa sắc là khó. Có một số màu cơ bản như vàng nhạt, trắng, xanh nhạt, tím... đã được thử nhưng không nổi bật và ấn tượng như màu đen. Khi in tranh lợn, các nghệ nhân làng Kim Hoàng chỉ in mảng đen trên nền giấy đỏ, rồi thỏa sức vẽ bằng tay các chi tiết mắt, tai, mõm, vân mây.

Tranh lợn Đông Hồ và Kim Hoàng được người dân mua để treo chơi, trang trí nhà cửa ngày Tết cũng như cầu một cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Giải thích về hình ảnh những con lợn béo tốt trong tranh dân gian, Thạc sĩ Nguyễn Thị Thu Hòa dẫn câu ca dao: "Con lợn có béo cỗ lòng mới ngon".

Theo bà Thu Hòa, thời xưa và đến tận thời bao cấp, con lợn có thể làm kinh tế nhỏ trong gia đình cũng như cải thiện cuộc sống nên người nông dân Việt Nam luôn mong muốn hình ảnh "lợn đầy nhà, gà đầy chuồng", con nào cũng béo tốt thì cả nhà cùng vui.

Bà Thu Hòa cho biết trong quá trình nghiên cứu về tranh dân gian, ngoài tranh lợn Đông Hồ và Kim Hoàng, bà đã sưu tầm được mẫu tranh lợn ở làng Sình (Huế), tranh khắc gỗ của dân tộc Dao. Trong đó, tranh lợn làng Sình thường được người dân Thừa Thiên Huế dùng trong lễ cúng chuồng để cầu mong lợn nuôi không ốm đau bệnh tật. Lợn trong tranh làng Sình chỉ có một màu đen, hình ảnh gần với hiện thực, không cách điệu. Các cụ già ở làng Kim Hoàng cho biết trước đây tranh lợn Kim Hoàng cũng dùng để cúng chuồng.

Họa sĩ Đức Hòa nhận xét tranh dân gian trước khi phục vụ cho nhu cầu trang trí thì thường xuất hiện dưới dạng phục vụ tín ngưỡng, tôn giáo như tranh đồ thế, tranh thờ... Vì vậy, ngoài các bức tranh Đông Hồ, Kim Hoàng, đồ thế hình lợn còn được các nghệ nhân dân gian đưa vào tranh cho người đã khuất (tranh lợn của dân tộc Dao), cúng chuồng (Trung bộ), tranh người khiêng lợn (đồ thế Nam bộ)...


Gửi bình luận
(0) Bình luận
Theo vnexpress.net

Không dễ dàng để thâm nhập thị trường EU

Thị trường - Tiêu dùng - VIỆT ANH - 11/07/2020 17:05
TGTTO
Ngoài yêu cầu về quy tắc xuất xứ, các cam kết về môi trường, lao động EVFTA cũng khiến con đường đến với thị trường EU của Việt Nam trở nên khó khăn hơn.

Chấn chỉnh tình trạng karaoke loa kéo - trách nhiệm thuộc về ai?

Bạn đọc - 11/07/2020 15:59
Karaoke loa kéo gây ô nhiễm tiếng ồn tại các khu dân cư đã kéo dài nhiều năm nay, dư luận bức xúc nhưng hiện vẫn chưa có giải pháp xử lý thỏa đáng.

Thủ tướng ký quyết định đình chỉ công tác ông Trần Vĩnh Tuyến

Xã hội - NGUYÊN ĐỨC - 11/07/2020 15:44
TGTTO
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc ký quyết định tạm đình chỉ công tác 90 ngày đối với ông Trần Vĩnh Tuyến, UBND TP.HCM do đã có hành vi vi phạm pháp luật trong công tác.

Tăng cường kiểm soát ung thư

Y tế - HÀ DU - 11/07/2020 15:39
TGTTO
Hội thảo trực tuyến về “Chuẩn bị cho bao phủ kiểm soát ung thư: các chỉ số đánh giá sự sẵn sàng ở các quốc gia châu Á” vừa diễn ra tại Singapore với sự tài trợ của Roche.

Khởi tố 5 bị can liên quan đến sai phạm xảy ra tại SAGRI

Xã hội - ĐÔNG BẮC - 11/07/2020 15:22
TGTTO
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố thêm 5 bị can liên quan đến sai phạm xảy ra tại Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn, trong đó có ông Trần Vĩnh Tuyến (Phó Chủ tịch UBND TP.HCM).

Giải mã giấc mơ tình dục

Chuyện phòng the - HẢI NGƯ (Theo Bustle.com) - 11/07/2020 14:51
TGTTO
Rất nhiều người tin giấc mơ phản ánh những suy nghĩ trong ngày. Bởi thế, khi ngủ mộng thấy chuyện sinh hoạt tình dục, hầu hết đều cố đào sâu xem chúng ngầm chứa đựng những ý nghĩa gì.

Tạm đình chỉ tư cách đại biểu HĐND của ông Trần Vĩnh Tuyến và ông Trần Trọng Tuấn

Xã hội - 11/07/2020 14:44
Thường trực Hội đồng Nhân dân TP.HCM ra quyết định tạm đình chỉ tư cách đại biểu HĐND TP khóa 9, nhiệm kỳ 2016-2021 đối với 2 ông này

Dấu hiệu tích cực của thị trường ô tô Việt Nam

Xe - 11/07/2020 14:25
Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho biết, doanh số bán hàng trong tháng 6/2020 của các đơn vị thành viên đạt 24.002 xe, tăng 26% so với tháng trước, nhưng giảm 13% so với cùng kỳ năm ngoái.

Thực thi EVFTA: Ngành hải quan tạo thuận lợi cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp - Doanh nhân - 11/07/2020 13:17
Tổng cục Hải quan cho biết sẽ tạo thuận lợi tối đa cho các doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục hải quan.

Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Trần Vĩnh Tuyến bị khởi tố

Xã hội - 11/07/2020 12:38
Ông Trần Vĩnh Tuyến, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, ông Trần Trọng Tuấn, nguyên Giám đốc Sở Xây dựng, nguyên bí thư quận 3 và hai người khác bị khởi tố.

Giá vàng có xu hướng tăng cao tương đương với mức kỷ lục năm 2011

Thị trường - Tiêu dùng - VÂN TRÀ - 11/07/2020 12:34
TGTTO
Giá vàng đã tăng liên tục 5 tuần liên tiếp, và có xu hướng tăng lên mức cao tương đương với mức kỷ lục trong năm 2011, theo các nhà phân tích.

Kiên quyết xử lý, loại khỏi bộ máy những cán bộ, công chức tham nhũng

Thời sự - A.D - 11/07/2020 12:12
TGTTO
Thủ tướng Chính phủ vừa có văn bản yêu cầu tăng cường công tác thanh tra, phòng chống tham nhũng và giải quyết khiếu nại tố cáo trong 6 tháng cuối năm 2020.

Băng chơi game Mario 1985 tiếp tục phá kỷ lục giá bán

Công nghệ - HÒA DU - 11/07/2020 12:03
TGTTO
Sau 35 năm phát hành, bản sao băng chơi game này vẫn còn ở tình trạng gần như mới.

Nhu cầu dầu mỏ thế giới giảm 7,9 triệu thùng/ngày trong năm nay

Quốc tế - DUY VŨ - 11/07/2020 10:07
TGTTO
Nhu cầu dầu mỏ thế giới sẽ giảm 7,9 triệu thùng/ngày trong năm 2020, Cơ quan năng lượng quốc tế IEA cho biết hôm qua (10/7).

Có 189.000 tài khoản đăng ký Cổng dịch vụ công quốc gia

Thời sự - THIÊN THỦY - 11/07/2020 09:56
TGTTO
​​​​​​​Sau 7 tháng triển khai, cổng Cổng dịch vụ công quốc gia đã có khoảng 189.000 tài khoản đăng ký.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: 340/5 Ung Văn Khiêm, Q.Bình Thạnh, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO