Chủ nhật, 16/06/2019, 15:31 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Ăn rắn, nghe chuyện ông hoàng Lệ Mật

THIÊN AN 09/01/2019 07:29

TGTTO
Lệ Mật là làng cổ từ thời nhà Lý ở phía Tây thành Thăng Long, ven sông Hồng, gắn với sự tích ông hoàng Lệ Mật, cũng là vị thành hoàng làng, người khai sinh ra nghề bắt rắn và được tôn thờ, chiêm bái như tiên thánh từ hơn 10 thế kỷ qua.

Có nhiều tín ngưỡng tôn thờ rắn, Hindu giáo có hình ảnh rắn thần Naga, được mệnh danh là hổ mang chúa, là chúa tể các loài rắn, thường thấy xuất hiện trong điêu khắc ở các ngôi đền. Rắn Naga cũng xuất hiện trong Phật giáo với hình tượng Phật toạ thiền trên mình rắn. Trong tín ngưỡng dân gian thờ Mẫu của Việt Nam, có tục thờ hình tượng Thanh xà – Bạch xà. Riêng với làng Lệ Mật, dân làng lại truyền nhau nghề bắt rắn, cùng những kỹ pháp chế biến ẩm thực từ rắn tài tình, trở thành làng rắn nổi tiếng nhất cả nước.

Hình tượng Thanh xà – Bạch xà trong tín ngưỡng dân gian. Ảnh: Nguyễn Đình

Tìm hiểu về chuyện thờ rắn trong tín ngưỡng và sự tích ngôi làng Lệ Mật, phóng viên Thế giới tiếp thị online đã tìm gặp nhà sử học Lê Văn Lan, ông cho biết: “Nói đến rắn, liên quan đến hình tượng ở chung cả Đông Nam Á, là con rắn thần Naga, khi con rắn Naga vào Việt Nam kết hợp với con rắn bản địa – có nhiều phần là rắn nước, bởi rắn nước vốn hiền lành – hình thành ra sự hồn nhiên, sự gắn bó của tục thờ rắn. Đến quãng giữa thời Lý khi xuất hiện những vùng xây dựng ở phía tây kinh thành, với miền đất gốc chính là làng Lệ Mật, người ta cần đến những truyền thuyết, truyện kể, tiêu biểu là sự tích ông hoàng Lệ Mật - người trai làng anh hùng đi đánh rắn cứu cô công chúa nhà Lý”.

Rắn thần Naga trước cổng chùa bà Pênh (Wat Penh), Campuchia. Ảnh: Nguyễn Đình

Từ huyền tích về đức thánh làng Lệ Mật, cũng là thành hoàng làng, người khai sinh ra nghề bắt rắn, nay làng Lệ Mật đã trở thành phố, nổi tiếng với các món rắn trứ danh, người làng ai cũng đầy tự hào khi nói về nghề, ông Trần Như Rất – một cụ cao niên của làng cho biết: “Làng Lệ Mật chúng tôi đã có trên 1.000 năm, nghề bắt rắn cổ truyền hết đời nọ qua đời kia, cứ đi bắt rắn sinh sống thôi. Ngày xưa vùng này lắm rắn, nào là rắn đen trắng, rắn đen vàng, rắn hổ mang, rắn ráo, rắn săn chuột. Còn chuyện bắt rắn chẳng cần ai dạy ai cả, người lớn đi thì trẻ con theo bắt chước mà làm, nó thành ra thói quen. Ngày xưa rắn rẻ, không giá trị, chúng tôi bắt về ăn uống thường ngày thôi, thời của tôi dân nghèo ăn rắn, ăn cua, cá, ếch. Bây giờ phải là người giàu mới có tiền ăn thịt rắn, còn dân nghèo thì chỉ ăn giò chả, thịt gà thôi, rắn đắt lắm”.

Ông Trịnh Xuân Nhàn và cặp rắn hổ ngựa. Ảnh: Nguyễn Đình

Món chả rắn của Lệ Mật. Ảnh: Nguyễn Đình

Với sự xâm lấn của đô thị, rắn hoang ngoài đồng nay không còn, chỉ còn nguồn rắn nuôi phục vụ chế biến ẩm thực. Các món ngon về Rắn của làng Lệ Mật là một phong vị ẩm thực nổi tiếng của đất Bắc. Cùng là một loại nguyên liệu nhưng được nấu thành hơn 10 món rắn khác nhau, mỗi món ăn là sự kết hợp cầu kỳ, tinh tế và khéo léo để đúc kết thành một nét độc đáo của ngôi làng chuyên làm nghề bắt rắn ở phía Tây thành Thăng Long khi xưa. Ông Trịnh Xuân Nhàn – đầu bếp về rắn ở làng Lệ Mật nói về các món ẩm thực rắn: “Rắn ngon nhất là rắn ráo vì thịt chắc, ngọt và nhiều đạm, thịt lọc ra là thịt nạc đem hầm sả, còn nấu canh gừng thì lấy rắn hổ mang, hổ chì. Thời tôi còn trẻ đi theo các cụ ra đồng làm việc thì phải biết bắt rắn, tự học theo cách các cụ cả”. 

Rắn chiên cắt khúc. Ảnh: Nguyễn Đình

Để chế biến ra các món ẩm thực rắn, người làng Lệ Mật hàng năm phải hóa (làm thịt) rất nhiều các loại rắn khác nhau, ban đầu để phục vụ người làng, sau phục vụ khách, thế nên có khá nhiều giai thoại chữ nghĩa xoay quanh tên gọi Lệ Mật. Có tích cho rằng Lệ Mật nghĩa là nước mắt của loài mãng xà vương. Lý giải cho điều này, nhà sử học Lê Văn Lan nói thêm: “Các cụ ngày xưa đặt tên, nghĩa chữ là quan trọng, về sau trong dân gian không thích hoặc không giỏi chữ nghĩa, nảy sinh trường phái dung tục hóa về ngôn ngữ thì ta mới có giải thích nôm na. Còn thực tế Mật ở đây là trù mật đông đúc, thịnh vượng, Lệ là tráng lệ nguy nga, đẹp đẽ, đấy là sự giàu có đông đúc cư dân và đẹp đẽ về mặt phong cảnh chứ không phải dung tục hóa bằng ngôn ngữ dân gian để giải thích như bây giờ”.

Nem rắn và xương rắn chiên giòn. Ảnh: Nguyễn Đình

Tìm về đình làng Lệ Mật, lịch sử của vị thành hoàng làng được cụ Nguyễn Đắc Liên – Trưởng ban liên lạc 13 làng trại phía tây thành Thăng Long kể: “Vị thành hoàng của chúng tôi là ông tổ nghề rắn của làng, cũng là người có công khai sinh, lập nên 13 làng trại gồm Ngọc Hà, Hữu Tiệp, Thủ Lệ, Liễu Giai, Cống Vị, Cống Yên, Đại Yên, Ngọc Khánh, Giảng Võ, Vĩnh Phúc, Kim Mã, Vạn Yên, Vạn Phúc. Tương truyền năm 1043, công chúa cả con vua Lý Thái Tông khi du thuyền từ sông Hồng sang sông Đuống, bị đắm thuyền, chết đuối. Khúc sông này có con rảo long (rắn khổng lồ) trú ngụ nên không ai dám tiếp cận. Vị thái giám Nguyễn Quý Công là người làng Lệ Mật, khi ấy mới 17 tuổi, xin vua cho phép tìm ngọc thể công chúa. Ông xuống sông sâu, giao đấu với rảo long, đưa được công chúa lên bờ. Vua ban thưởng hậu hĩ và phong cho chức Thái tể, đứng đầu hàng thái giám. Ông không nhận vì còn ít tuổi, nhưng xin vua ban khu vườn phía tây thành khai hoang lập nên 13 làng trại, cho người làng về ở”.

Ông Hoàng Ngọc Dậu trong vai tướng nhà Lý, diễn lại tích xưa trong ngày hội đình. Ảnh: Nguyễn Đình

Hoạt cảnh chém rắn nơi sân đình làng Lệ Mật. Ảnh: Nguyễn Đình

Khi ông Nguyễn Quý Công qua đời, dân làng tôn thờ làm thành hoàng làng Lệ Mật. Đến ngày hội làng (23/03 âm lịch), cả 13 làng trại đều tề tựu về Lệ Mật dâng lễ, tưởng nhớ công ơn ông hoàng Lệ Mật đã khai phá ra 13 làng trại, và cùng nhau ôn lại sử tích xưa bằng một hoạt cảnh đặc sắc, tái hiện hình ảnh vị thành hoàng làng giao đấu cùng rảo long.

Các làng trại về Lệ Mật dâng lễ lên thành hoàng làng trong ngày hội đình. Ảnh: Nguyễn Đình

Một chuyến ngao du Lệ Mật, thưởng thức món rắn trứ danh, nghe tích truyện xưa về ông thành hoàng làng, sẽ là một hành trình đáng nhớ và thực đầy bổ ích (nhờ hơn chục món rắn từ gỏi, hấp, chiên, nướng, đến lẩu, om thuốc bắc…).


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Không bị lỗi như Galaxy Fold, Huawei Mate X vẫn bị trì hoãn

Thế giới số - AN NHIÊN - 16/06/2019 15:02
Theo thông báo mới nhất, Huawei sẽ trì hoãn ra mắt Mate X tới tận tháng 9, sau sự xuất hiện của Galaxy Note 10.

Đan Trường, Bình Minh, Quách Ngọc Ngoan: 3 quý ông lên đời vì lấy vợ đại gia?

Thế giới sao - ĐOÀN HÒA - 16/06/2019 15:02
Nếu như vợ của Bình Minh được nhiều người nể phục và khen ngợi bởi bản lĩnh thì vợ của “anh Bo“ Đan Trường cũng được nhận được không ít lời khen ngợi vì tài năng và thông minh.

La liệt xoài bự, nấm linh chi khủng ở ngày hội nông sản Mường La

Thị trường - Tiêu dùng - P.V TÂY BẮC - 16/06/2019 15:01
Nằm trong chuỗi sự kiện Lễ Kỷ niệm 70 năm ngày thành lập Đảng bộ huyện Mường La, tỉnh Sơn La (15/6/1949 - 15/6/2019) và 40 năm chuyển huyện về thị trấn Ít Ong (1979 - 2019), ngày 15/6, huyện Mường La đã tổ chức hơn 30 gian hàng trưng bày các sản phẩm nông nghiệp có thế mạnh của huyện nhà tới du khách.

Quốc Nghiệp gây sốc khi diễn xiếc cùng con gái chỉ mới 6 tháng tuổi

Thế giới sao - HƯƠNG BÙI - 16/06/2019 15:01
Từng bị chỉ trích vì diễn xiếc cùng con nhỏ, Quốc Nghiệp vẫn đăng clip con gái 6 tháng tuổi diễn xiếc và khẳng định không gây nguy hiểm cho bé.

Nhiều trường ngoài công lập ở Hà Nội công bố điểm xét tuyển

Giáo dục - DƯƠNG TÂM - 16/06/2019 15:01
Với điểm thi từ 36 đến 40, nếu không đỗ trường công lập, học sinh có cơ hội vào trường Đoàn Thị Điểm hay Tạ Quang Bửu.

Facebook ra mắt tính năng hỗ trợ hiến - nhận máu nhân đạo tại Mỹ

Công nghệ - QUANG THỤY - 16/06/2019 14:10
TGTTO
Facebook chính thức cho ra mắt tính năng hiến máu nhân đạo dành riêng cho nền tảng mạng xã hội tại Mỹ.

Được đi học là niềm vui, không phải nỗi ám ảnh

Với con - MAI KA - 16/06/2019 14:00
TGTTO
Điểm số kỳ thi tuyển sinh lớp 10 vừa được công bố, nhiều gia đình có con em không đạt được kết quả như mong muốn lập tức rơi vào tình trạng căng thẳng, đầy áp lực.

Doanh nghiệp bất động sản lo đói vốn

Bất động sản - NGUYỄN HÀ - 16/06/2019 11:33
Từ đầu năm đến nay, các doanh nghiệp bất động sản liên tục phát hành trái phiếu huy động vốn với lãi suất cao.

5 món ăn đường phố thuần chay ngon nhất Hàn Quốc

Du lịch - Ẩm thực - HUỲNH DŨNG - 16/06/2019 11:33
TGTTO
Không chỉ là thiên đường du lịch ở châu Á, Hàn Quốc còn có không gian ẩm thực đường phố thú vị, đặc biệt là các món ăn thuần chay, cực kỳ ngon, lạ miệng và bổ dưỡng.

Công trình khu rừng nổi nhân tạo trên biển chống gió bão cực độc đáo

Xem - Nghe - Đọc - ĐĂNG TRÌNH - 16/06/2019 10:50
TGTTO
Trước giờ, những cơn bão biển có thể gây ra thiệt hại lớn cho các khu vực ven biển, tạo ra sóng lớn làm xói mòn bờ biển, phá hủy các cơ sở như bến du thuyền, khu dân cư...

Hợp chất trong nọc độc bọ cạp có thể giúp tiêu diệt tụ cầu khuẩn và vi khuẩn lao

Sức khỏe - RẠNG ĐÔNG  - 16/06/2019 10:49
TGTTO
Các nhà khoa học thuộc Đại học Quốc gia Mexico vừa phát hiện ra tác dụng mới từ nọc độc bò cạp.

Thủ tướng yêu cầu báo cáo về thiếu hụt phi công

Xã hội - ANH MINH - 16/06/2019 10:43
Tình trạng khan hiếm nhân lực kỹ thuật cao đang đặt ra nhiều thách thức cho các hãng bay, khi thị trường xuất hiện thêm nhân tố mới.

Ả Rập Xê Út đanh thép chỉ trích Iran vì tấn công 2 tàu chở dầu ở Trung Đông

Quốc tế - QUANG THỤY - 16/06/2019 10:31
TGTTO
Theo hãng thông tấn Reuters, Ả Rập Xê Út - ông trùm dầu mỏ số một ở Trung Đông, mới đây đã chính thức lên tiếng cáo buộc Iran chủ mưu tấn công 2 tàu chở dầu tại khu vực Vịnh Oman.

20.000 lượt sinh viên ra quân tiếp sức mùa thi 2019

Giáo dục - KIM SÁNG - 16/06/2019 10:22
TGTTO
Lễ ra quân chương trình “Tiếp sức mùa thi” năm 2019 do Hội Sinh viên Việt Nam TP.HCM và Trung tâm Hỗ trợ học sinh, sinh viên TP.HCM phối hợp tổ chức sáng 16/6 tại Nhà Văn hóa Thanh niên.

Siêu đầu bếp David Rocco chinh phục tinh hoa ẩm thực Việt

Du lịch - Ẩm thực - QUỲNH CHÂU - 16/06/2019 10:07
TGTTO
“Tôi cảm thấy ghen tị với người Việt Nam bởi rau quả quá nhiều và rất tươi xanh, chắc chắn sẽ tạo rất nhiều món ăn ngon” - đầu bếp lừng danh thế giới David Rocco hào hứng chia sẻ trong tiệc “Dolce Vita giữa tầng mây” diễn ra tối 11/6 tại Vinpearl Luxury Landmark 81.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: Lầu 3, 3-5-7 Nguyễn Huệ, Phường Bến Nghé, Q.1, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO