Thứ 6, 18/01/2019, 18:16 (GMT+7)
Theo dòng sự kiện:

Ăn rắn, nghe chuyện ông hoàng Lệ Mật

THIÊN AN 09/01/2019 07:29

TGTTO
Lệ Mật là làng cổ từ thời nhà Lý ở phía Tây thành Thăng Long, ven sông Hồng, gắn với sự tích ông hoàng Lệ Mật, cũng là vị thành hoàng làng, người khai sinh ra nghề bắt rắn và được tôn thờ, chiêm bái như tiên thánh từ hơn 10 thế kỷ qua.

Có nhiều tín ngưỡng tôn thờ rắn, Hindu giáo có hình ảnh rắn thần Naga, được mệnh danh là hổ mang chúa, là chúa tể các loài rắn, thường thấy xuất hiện trong điêu khắc ở các ngôi đền. Rắn Naga cũng xuất hiện trong Phật giáo với hình tượng Phật toạ thiền trên mình rắn. Trong tín ngưỡng dân gian thờ Mẫu của Việt Nam, có tục thờ hình tượng Thanh xà – Bạch xà. Riêng với làng Lệ Mật, dân làng lại truyền nhau nghề bắt rắn, cùng những kỹ pháp chế biến ẩm thực từ rắn tài tình, trở thành làng rắn nổi tiếng nhất cả nước.

Hình tượng Thanh xà – Bạch xà trong tín ngưỡng dân gian. Ảnh: Nguyễn Đình

Tìm hiểu về chuyện thờ rắn trong tín ngưỡng và sự tích ngôi làng Lệ Mật, phóng viên Thế giới tiếp thị online đã tìm gặp nhà sử học Lê Văn Lan, ông cho biết: “Nói đến rắn, liên quan đến hình tượng ở chung cả Đông Nam Á, là con rắn thần Naga, khi con rắn Naga vào Việt Nam kết hợp với con rắn bản địa – có nhiều phần là rắn nước, bởi rắn nước vốn hiền lành – hình thành ra sự hồn nhiên, sự gắn bó của tục thờ rắn. Đến quãng giữa thời Lý khi xuất hiện những vùng xây dựng ở phía tây kinh thành, với miền đất gốc chính là làng Lệ Mật, người ta cần đến những truyền thuyết, truyện kể, tiêu biểu là sự tích ông hoàng Lệ Mật - người trai làng anh hùng đi đánh rắn cứu cô công chúa nhà Lý”.

Rắn thần Naga trước cổng chùa bà Pênh (Wat Penh), Campuchia. Ảnh: Nguyễn Đình

Từ huyền tích về đức thánh làng Lệ Mật, cũng là thành hoàng làng, người khai sinh ra nghề bắt rắn, nay làng Lệ Mật đã trở thành phố, nổi tiếng với các món rắn trứ danh, người làng ai cũng đầy tự hào khi nói về nghề, ông Trần Như Rất – một cụ cao niên của làng cho biết: “Làng Lệ Mật chúng tôi đã có trên 1.000 năm, nghề bắt rắn cổ truyền hết đời nọ qua đời kia, cứ đi bắt rắn sinh sống thôi. Ngày xưa vùng này lắm rắn, nào là rắn đen trắng, rắn đen vàng, rắn hổ mang, rắn ráo, rắn săn chuột. Còn chuyện bắt rắn chẳng cần ai dạy ai cả, người lớn đi thì trẻ con theo bắt chước mà làm, nó thành ra thói quen. Ngày xưa rắn rẻ, không giá trị, chúng tôi bắt về ăn uống thường ngày thôi, thời của tôi dân nghèo ăn rắn, ăn cua, cá, ếch. Bây giờ phải là người giàu mới có tiền ăn thịt rắn, còn dân nghèo thì chỉ ăn giò chả, thịt gà thôi, rắn đắt lắm”.

Ông Trịnh Xuân Nhàn và cặp rắn hổ ngựa. Ảnh: Nguyễn Đình

Món chả rắn của Lệ Mật. Ảnh: Nguyễn Đình

Với sự xâm lấn của đô thị, rắn hoang ngoài đồng nay không còn, chỉ còn nguồn rắn nuôi phục vụ chế biến ẩm thực. Các món ngon về Rắn của làng Lệ Mật là một phong vị ẩm thực nổi tiếng của đất Bắc. Cùng là một loại nguyên liệu nhưng được nấu thành hơn 10 món rắn khác nhau, mỗi món ăn là sự kết hợp cầu kỳ, tinh tế và khéo léo để đúc kết thành một nét độc đáo của ngôi làng chuyên làm nghề bắt rắn ở phía Tây thành Thăng Long khi xưa. Ông Trịnh Xuân Nhàn – đầu bếp về rắn ở làng Lệ Mật nói về các món ẩm thực rắn: “Rắn ngon nhất là rắn ráo vì thịt chắc, ngọt và nhiều đạm, thịt lọc ra là thịt nạc đem hầm sả, còn nấu canh gừng thì lấy rắn hổ mang, hổ chì. Thời tôi còn trẻ đi theo các cụ ra đồng làm việc thì phải biết bắt rắn, tự học theo cách các cụ cả”. 

Rắn chiên cắt khúc. Ảnh: Nguyễn Đình

Để chế biến ra các món ẩm thực rắn, người làng Lệ Mật hàng năm phải hóa (làm thịt) rất nhiều các loại rắn khác nhau, ban đầu để phục vụ người làng, sau phục vụ khách, thế nên có khá nhiều giai thoại chữ nghĩa xoay quanh tên gọi Lệ Mật. Có tích cho rằng Lệ Mật nghĩa là nước mắt của loài mãng xà vương. Lý giải cho điều này, nhà sử học Lê Văn Lan nói thêm: “Các cụ ngày xưa đặt tên, nghĩa chữ là quan trọng, về sau trong dân gian không thích hoặc không giỏi chữ nghĩa, nảy sinh trường phái dung tục hóa về ngôn ngữ thì ta mới có giải thích nôm na. Còn thực tế Mật ở đây là trù mật đông đúc, thịnh vượng, Lệ là tráng lệ nguy nga, đẹp đẽ, đấy là sự giàu có đông đúc cư dân và đẹp đẽ về mặt phong cảnh chứ không phải dung tục hóa bằng ngôn ngữ dân gian để giải thích như bây giờ”.

Nem rắn và xương rắn chiên giòn. Ảnh: Nguyễn Đình

Tìm về đình làng Lệ Mật, lịch sử của vị thành hoàng làng được cụ Nguyễn Đắc Liên – Trưởng ban liên lạc 13 làng trại phía tây thành Thăng Long kể: “Vị thành hoàng của chúng tôi là ông tổ nghề rắn của làng, cũng là người có công khai sinh, lập nên 13 làng trại gồm Ngọc Hà, Hữu Tiệp, Thủ Lệ, Liễu Giai, Cống Vị, Cống Yên, Đại Yên, Ngọc Khánh, Giảng Võ, Vĩnh Phúc, Kim Mã, Vạn Yên, Vạn Phúc. Tương truyền năm 1043, công chúa cả con vua Lý Thái Tông khi du thuyền từ sông Hồng sang sông Đuống, bị đắm thuyền, chết đuối. Khúc sông này có con rảo long (rắn khổng lồ) trú ngụ nên không ai dám tiếp cận. Vị thái giám Nguyễn Quý Công là người làng Lệ Mật, khi ấy mới 17 tuổi, xin vua cho phép tìm ngọc thể công chúa. Ông xuống sông sâu, giao đấu với rảo long, đưa được công chúa lên bờ. Vua ban thưởng hậu hĩ và phong cho chức Thái tể, đứng đầu hàng thái giám. Ông không nhận vì còn ít tuổi, nhưng xin vua ban khu vườn phía tây thành khai hoang lập nên 13 làng trại, cho người làng về ở”.

Ông Hoàng Ngọc Dậu trong vai tướng nhà Lý, diễn lại tích xưa trong ngày hội đình. Ảnh: Nguyễn Đình

Hoạt cảnh chém rắn nơi sân đình làng Lệ Mật. Ảnh: Nguyễn Đình

Khi ông Nguyễn Quý Công qua đời, dân làng tôn thờ làm thành hoàng làng Lệ Mật. Đến ngày hội làng (23/03 âm lịch), cả 13 làng trại đều tề tựu về Lệ Mật dâng lễ, tưởng nhớ công ơn ông hoàng Lệ Mật đã khai phá ra 13 làng trại, và cùng nhau ôn lại sử tích xưa bằng một hoạt cảnh đặc sắc, tái hiện hình ảnh vị thành hoàng làng giao đấu cùng rảo long.

Các làng trại về Lệ Mật dâng lễ lên thành hoàng làng trong ngày hội đình. Ảnh: Nguyễn Đình

Một chuyến ngao du Lệ Mật, thưởng thức món rắn trứ danh, nghe tích truyện xưa về ông thành hoàng làng, sẽ là một hành trình đáng nhớ và thực đầy bổ ích (nhờ hơn chục món rắn từ gỏi, hấp, chiên, nướng, đến lẩu, om thuốc bắc…).


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Chưa phát hiện lợi ích nhóm trong thoái vốn doanh nghiệp Nhà nước

Kinh doanh - CHU THANH VÂN - 18/01/2019 17:55
TGTTO
Công tác đổi mới, sắp xếp, nhất là công tác cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước chậm tiến độ, một số bộ, ngành có vướng mắc, một số địa phương trọng điểm chưa tiến hành được lộ trình này.

Bộ Công Thương đề xuất không tăng giá điện quanh dịp Tết Nguyên đán

Tiêu điểm - ĐỨC DUY - 18/01/2019 17:47
TGTTO
Tại buổi Họp báo thường kỳ do Bộ Công Thương tổ chức chiều 18/1 tại Hà Nội, Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải cho biết, Bộ đã có đề xuất từ nay đến Tết và thời gian ngắn ngay sau Tết không phải thời điểm để đề xuất tăng giá điện.

5 loại rau củ giúp giảm mỡ bụng chỉ sau 1 tuần

Phòng mạch - Tư vấn - RẠNG ĐÔNG - 18/01/2019 17:47
TGTTO
Dưới đây là 5 loại rau củ đốt chất béo mạnh mẽ, bao gồm ớt và rau xanh, giúp bạn giảm cân và có cơ thể săn chắc chỉ sau 1 tuần.

9X xông vào trạm y tế giết người rồi ra đầu thú

Xã hội - DUY CA - 18/01/2019 17:46
TGTTO
Chiều 18/1, Thượng tá Phạm Viết Tiến, Trưởng phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Quảng Nam, xác nhận, vừa bắt giữ đối tượng Nguyễn Hữu Nghĩa (SN 1999), ngụ xã Duy Nghĩa, huyện Duy Xuyên để điều tra hành vi giết người.

Phó Thủ tướng: 'Nghiên cứu việc học sinh THCS học thẳng lên cao đẳng'

Giáo dục - HOÀNG MẠNH - 18/01/2019 17:45
TGTTO
"Tới đây, chúng ta nghiên cứu xem có nên áp dụng "đầu vào" hệ cao đẳng là học sinh hết lớp 9 giống nhiều nước khác hay không?" - Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, phát biểu tại Hội nghị tổng kết hoạt động của ngành Lao động - Thương binh và Xã hội. Chương trình do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội tổ chức sáng 18/1 tại Hà Nội.

Phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm trong dịp Tết Nguyên đán 2019

Y tế - THẠCH HƯƠNG - 18/01/2019 17:35
TGTTO
Ngày 18/1, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế đã cung cấp thông tin báo chí về công tác phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm năm 2018 và trong dịp Tết Nguyên đán Kỷ Hợi 2019.

Kiểm tra an toàn thực phẩm chợ đầu mối nông sản ở TP.HCM

Thị trường - Tiêu dùng - Trung Hiếu - 18/01/2019 17:31
TGTTO
Nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm cho dịp tết nguyên đán sắp đến, Ban Quản lý An toàn thực phẩm TP.HCM đã tổ chức lấy mẫu, kiểm tra ngẫu nhiên một số rau, củ, quả tại chợ đầu mối nông sản Thủ Đức (Q.Thủ Đức, TP.HCM).

Cơ trưởng buôn lậu, trách nhiệm của Vietnam Airlines ở đâu?

Xã hội - MINH HIẾU - 18/01/2019 17:19
TGTTO
Vụ việc một cơ trưởng của hãng hàng không Quốc gia Vietnam Airlines bị lực lượng chức năng cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất phát hiện khi đang giao dịch 1 lô hàng nhiều chai nước hoa nhãn hiệu ngoại và 3 điện thoại di động… không có hoá đơn chứng từ khiến dư luận đưa ra các ý kiến về trách nhiệm của những người liên quan.

Nhiều thành phần độc hại có trong sơn móng tay 

Sức khỏe - RẠNG ĐÔNG - 18/01/2019 16:18
TGTTO
Sơn móng tay được gắn nhãn mác không độc hại, nhưng thực sự có rất nhiều yếu tố độc hại trong đó có thể ảnh hưởng đến hormone, sự phát triển của thai nhi, việc mang thai và có những mối nguy hiểm khác cho sức khỏe.

Bắt băng nhóm lừa người chơi game gần 1 tỷ đồng

Xã hội - DUY CA - 18/01/2019 16:17
TGTTO
Các đối tượng bằng phương thức đơn giản, đã cùng nhau lừa 400.000 tài khoản game của rất nhiều người bị hại.

CPTTP: Dệt may là ngành hàng chịu tác động lớn nhất về quy định xuất xứ hàng hóa

Kinh doanh - LÊ HẬU - 18/01/2019 15:59
TGTTO
Trong những ngành hàng thế mạnh của Việt Nam hiện nay thì dệt may được dự báo sẽ gặp khó khăn và chịu tác động lớn nhất vì những quy định xuất xứ hàng hoá khi Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đi vào thực thi.

Bắt 1.800 gói thuốc lá lậu tiêu thụ dịp Tết

Thời sự - NGỰ BÌNH - 18/01/2019 15:58
TGTTO
Chiều 18/1, Cảnh sát giao thông cửa ô Hòa Phước, Công an huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng, cho biết, vừa bắt giữ số lượng thuốc lá lậu lớn.

Căn hộ nhỏ và siêu nhỏ là ‘điểm sáng’ thị trường bất động sản 2019

Bất động sản - HỒNG TRÂM - 18/01/2019 15:46
TGTTO
Cùng với việc phát triển của phân khúc căn hộ cao cấp vị trí trung tâm TP.HCM, JLL nhận định các yếu tố: nhà ở diện tích nhỏ, không gian làm việc linh hoạt, các công ty công nghệ phủ sóng, thương mại điện tử thúc đẩy logistic, dịch vụ lưu trú trải nghiệm sẽ là xu hướng trong 2019.

Triệu Vy bị buộc đền tiền vì gian lận kinh doanh

Thế giới sao - NHƯ ANH - 18/01/2019 15:30
TGTTO
Nữ diễn viên đối diện hàng trăm đơn kiện của các nhà đầu tư.

Trên 50 học sinh ở Long An nhập viện nghi ngộ độc thực phẩm

Y tế - BÙI GIANG - 18/01/2019 15:10
TGTTO
Giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Long An Nguyễn Văn Hoàng cho biết, ngày 18/1, Khoa Cấp cứu của bệnh viện đã tiếp nhận trên 50 trường hợp học sinh Trường Tiểu học Thạnh Đức, huyện Bến Lức (Long An) đến theo dõi, điều trị.
Xem thêm
  • Tổng biên tập: LƯU QUANG ĐỊNH
  • Phó tổng biên tập: Phan Huy Hà (thường trực), Lưu Phan, Nguyễn Văn Hoài
  • Giấy phép số 01/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 1/2/2016
  • Thế Giới Tiếp Thị Online giữ bản quyền nội dung này
  • Trụ sở: 13 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
  • Tòa soạn: Lầu 3, 3-5-7 Nguyễn Huệ, Phường Bến Nghé, Q.1, TP.HCM
  • Website: thegioitiepthi.vn. Email: toasoan@thegioitiepthi.vn
  • Đường dây nóng: 0903.828.535 Liên hệ quảng cáo: 0938.798.222
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO