Vì sao lo ngại chất lượng tài sản ngân hàng suy giảm?
Lên đầu trang

Vì sao lo ngại chất lượng tài sản ngân hàng suy giảm?

thegioitiepthi.vn Hãng xếp hạng tín nhiệm Moody's mới đây đã thay đổi triển vọng của hệ thống ngân hàng Việt Nam 12-18 tháng tới từ “tích cực” sang “ổn định”. Quyết định này là khá bất ngờ, khi mới cách đây 5 ngày hãng này đã nâng xếp hạng tín nhiệm cho một loạt 12 ngân hàng của Việt Nam.

Nếu nhìn vào những diễn biến nợ xấu gần đây thì nỗi lo về ngành ngân hàng trong giai đoạn tới không phải là không có cơ sở. Vì sao lo ngại chất lượng tài sản ngân hàng suy giảm vì nợ xấu?

Chất lượng tài sản có thể suy giảm

Cụ thể, trong báo cáo xếp hạng tín nhiệm định kỳ năm 2018, Moody’s nâng xếp hạng tiền gửi dài hạn bằng nội tệ và xếp hạng nhà phát hành nợ bằng nội tệ và ngoại tệ của 5 trong 16 ngân hàng Việt Nam. Đồng thời, Moody's nâng xếp hạng tiền gửi dài hạn bằng ngoại tệ của 2 ngân hàng trong danh sách nói trên; xếp hạng của các ngân hàng còn lại đều được giữ nguyên. Điểm đáng chú ý là, Moody's nâng mức xếp hạng tín dụng cơ sở (BCA) của 12 ngân hàng, chủ yếu nhờ xếp hạng toàn ngành Ngân hàng của Việt Nam ở mức tốt và 12 ngân hàng này đã có tiến bộ trong việc giảm nợ xấu.

Tuy nhiên, trong báo cáo vừa công bố về các ngân hàng Việt Nam có tựa “Triển vọng Hệ thống Ngân hàng Việt Nam”, các chuyên gia tại Moody’s dù cho rằng “Tăng trưởng kinh tế Việt Nam sẽ vẫn mạnh và chất lượng tài sản của các ngân hàng sẽ được cải thiện, qua đó giúp củng cố khả năng sinh lời”, tuy nhiên “các rủi ro tài sản vẫn còn khá rõ ràng sau nhiều năm tăng trưởng tín dụng nhanh chóng và các tác động tiêu cực từ cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung sẽ khiến Việt Nam dễ bị tác động bởi đà giảm tốc của hoạt động thương mại”. Vì vậy Moody’s đã chuyển đổi từ triển vọng “tích cực” sang “ổn định” đối với hoạt động ngành ngân hàng.

Moody’s đưa ra đánh giá triển vọng ổn định dựa trên 6 yếu tố: Môi trường hoạt động (ổn định); rủi ro tài sản (ngày càng cải thiện), vốn (ổn định); nguồn tài trợ và thanh khoản (ổn định); khả năng sinh lời và tính hiệu quả (ngày càng cải thiện); hỗ trợ từ Chính phủ (ổn định). Đáng lưu ý là dù Moody’s nhận định chất lượng tài sản của các ngân hàng Việt Nam sẽ được cải thiện trong vòng 12-18 tháng tới, nhưng tăng trưởng tín dụng nhanh chóng trong vài năm gần đây có thể dẫn tới sự suy giảm chất lượng tài sản khi các khoản nợ mới tới hạn, mặc dù tình trạng này không có khả năng xảy ra trong giai đoạn 12-18 tháng tới.

Hãng xếp hạng tín nhiệm Moody's tỏ ra lo ngại về chất lượng tài sản ngành ngân hàng trong giai đoạn tới

Diễn biến tiêu cực gần đây

Nếu nhìn vào diễn biến nợ xấu có dấu hiệu gia tăng trở lại gần đây, thì sự lo ngại của Moody’s cũng là điều dễ hiểu. Theo số liệu báo cáo tài chính quý 3 vừa công bố, thì hầu hết các ngân hàng đều chứng kiến nợ xấu tăng so với đầu năm, đặc biệt nợ nhóm 5 tăng khá mạnh ở một số ngân hàng.  

Như tại BIDV, nợ xấu tăng thêm 21% so với đầu năm, lên hơn 17 nghìn tỷ đồng, đứng đầu hệ thống, trong đó nợ nhóm 5 tăng đến 47% và chi phí dự phòng cũng tăng hơn 21% so cùng kỳ. Hay như tại VPBank – ngân hàng đã phát triển mạnh mẽ cho vay tiêu dùng trong suốt thời gian, nợ xấu cuối quý 3 đã tăng 52% so với hồi đầu năm, ở mức 9.400 tỷ đồng, cao nhất . Trong đó, nợ nhóm 3 tăng 61%, nợ nhóm 4 tăng 31% và nợ nhóm 5 tăng 62%, kéo theo tỷ lệ nợ xấu nhảy vọt lên mức 4,7%, tăng đáng kể so với con số 3.39% tại thời điểm 31/12/2017.

Đó chỉ là vài ví dụ minh hoạ cho rủi ro nợ xấu đang có nguy cơ quay trở lại, sau một thời gian dài các ngân hàng tăng trưởng tín dụng mạnh mẽ với chính sách nới lỏng tiền tê.  Trong báo cáo trước Quốc hội gần đây, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Lê Minh Hưng cũng từng bày tỏ nỗi lo ngại ngân hàng có thể gặp rủi ro dài hạn do việc thu hồi vốn vay với các dự án BOT, BT giao thông gặp khó khăn. Thực tế với việc hàng loạt dự án giao thông theo hình thức BOT, BT gần đây liên tiếp bị phát hiện có sai phạm, gặp phản ứng gay gắt từ người dân khiến thời gian hoàn vốn của các dự án này gặp không ít rủi ro.

Ngoài ra, các khoản cho vay tiêu dùng và bất động sản phát triển ồ ạt và dễ dãi trong giai đoạn trước đây cũng đang đối mặt với nguy cơ phát sinh nợ xấu, khi mà công tác quản lý rủi ro và thu hồi nợ tại một số tổ chức phát triển theo không kịp lượng khách hàng vay vốn nhỏ lẻ quá nhiều, khiến NHNN phải nhiều lần yêu cầu các ngân hàng phải rà soát, đánh giá mức độ rủi ro đồng thời hạn chế rót vốn vào lĩnh vực này.  Số liệu nợ xấu tăng mạnh gần đây tại những ngân hàng có thế mạnh về cho vay tiêu dùng là một minh chứng rõ nhất.

Vì vậy, không có gì lạ khi mới đây vào ngày 07/11 thống đốc NHNN đã ban hành văn bản số 8425/NHNN-TTGSNH yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai nghiêm túc, quyết liệt, có hiệu quả các nhiệm vụ nêu tại Chỉ thị số 05 của Ngân hàng Nhà nước về tiếp tục đẩy mạnh cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu. Cũng trong ngày này, Thống đốc Lê Minh Hưng đã có văn bản số 8424/NHNN-TTGSNH gửi Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường công tác phối hợp trong triển khai thực hiện Nghị quyết 42.

MẪN NHI
Ý kiến bạn đọc

Bất động sản

Doanh nghiệp - Doanh nhân

Tài chính - Chứng khoán