Kỳ 7: Tú Làn - dấu ấn của tạo hóa
Lên đầu trang

Đừng vội đi Sơn ĐoòngKỳ 7: Tú Làn - dấu ấn của tạo hóa

thegioitiepthi.vn Là một hang động có dòng sông sâu đến 30m, với ba tầng thác đổ cùng một hang khô kỳ bí, cộng thêm hành trình di chuyển một ngày đường mới có thể chạm vào miền hoang sơ ấy nơi Tú Làn, thực sự tạo nên một chuyến thám hiểm đầy thử thách.

Hàng trụ thạch nhũ khổng lồ ngay lối vào động khô ở hang Tú Làn 

Hang Tú Làn nằm trong vùng thung lũng cùng tên thuộc địa bàn huyện Minh Hóa, được nhà thám hiểm Martin Holroyd - thành viên của Hiệp hội hang động Hoàng Gia Anh (BCRA) thám hiểm và công bố từ 2010. Kỳ thực, với người bản địa, hang Tú Làn được tổ tiên họ biết đến từ xa xưa, nhưng không ai dám bén mảng đến cửa hang, bởi truyền thuyết kể rằng hễ ai đi vào trong hang sâu tăm tối ấy, sẽ không bao giờ tìm được đường trở lại.

Cửa hang Tú Làn với dòng sông ngầm chảy vào trong hang 

Một điều thú vị tôi nghiệm ra khi tham gia các hành trình du lịch khám phá hang động, đường đi rừng càng gian nan trắc trở bao nhiêu, thì hang động khám phá hôm ấy thường rất đẹp. Chuyến đến Tú Làn lần này cũng không là ngoại lệ. Để đến được Tú Làn, hành trình bắt đầu từ cánh đồng xã Tân Hóa bên dòng Rào Nan (một chi lưu của sông Gianh), chúng tôi thẳng tiến về hướng núi. Tiễn bước chân đoàn thám hiểm là cánh đồng miên man xanh mướt, án ngữ phía chân trời là núi đá lô xô, tạo thành vùng phong cảnh tuyệt đẹp. 

Đường vào hang Tú Làn nơi cánh đồng Tân Hóa

Rời khung cảnh thanh bình của đồng ruộng, đoàn chúng tôi bắt đầu chinh phục các dãy núi đá vôi để vào vùng thung lũng Tú Làn. Hết lên dốc, lại xuống dốc, ngại nhất là khi vượt qua những đoạn núi đá tai mèo lởm chởm, cạnh sắc như dao, từng bước chân luôn phải tập trung cao độ bởi chỉ một sơ xuất nhỏ, chân trượt là có thể gây thương tích nghiêm trọng ngay tức khắc. Điều đặc biệt của chuyến đến Tú Làn lần này, là tôi được đồng hành cùng người đã hóa giải lời nguyền của hang Tú Làn - nhà thám hiểm Martin Holroyd, cũng là một trong năm chuyên gia lặn thám hiểm hang động hàng đầu thế giới. 

Thám hiểm hang nước Tú Làn là một hành trình thực sự ấn tượng 

Vượt qua những ngọn núi được người bản địa định danh mà nghe qua cũng đủ hình dung về độ khổ ải của nó như núi Xoài, núi Lồm Cồm, chúng tôi cũng đến được thung lũng Tú Làn khi chiều muộn. Dừng chân trước cửa hang Tú Làn, ngay cạnh đó là dòng thác Nàng Rưng, cao chừng 4m, thổi nước trắng xóa xuống hồ nước trong xanh, thực là nơi lý tưởng để thư giãn sau cung đường rừng vất vả trước khi chính thức khám phá Tú Làn. 

Thác Nàng Rưng trước cửa hang nước Tú Làn

Hang Tú làn có cấu tạo đặc biệt, bên phần hang nước rộng lớn, có một nhánh nhỏ thông lên hướng núi, tạo thành hang khô. Từ vị trí hạ trại, ngay sớm hôm sau, chúng tôi tìm đường đến hang khô để diện kiến những vẻ đẹp hội tụ của thạch nhũ, măng đá, và đặc biệt là các đụn thạch nhũ bắp ngô - một đặc sản nổi trội trong hang khô Tú Làn. 

Nhà thám hiểm Howard trước vách hang bám đầy thạch nhũ “bắp ngô rang”

Ở đoạn hang khô này, tôi gặp lại hình ảnh nhũ đá phân bậc quen thuộc như đã từng thấy ở hang Tiên, hang Gió. Vào mỗi mùa mưa lũ, khi lượng nước thấm từ vách hang tạo thành dòng, ngập trên các vũng đá phân bậc, tràn qua mép thành, cứ thế theo thời gian lớp thành nhũ đá ấy được khoáng chất tích tụ, bám dày lên, tạo thành các thửa ruộng bậc thang lạ mắt. 

Nhũ đá phân bậc - một cấu tạo địa chất quen thuộc trong chuỗi hang động vùng Tân Hóa

Cũng trong đoạn hang khô của Tú Làn, ở ngay phần cửa hang nơi lưng chừng núi, là các phiến đá có nếp chạy song song theo phương dốc. Nhà thám hiểm Howard Limbert trưởng đoàn thám hiểm của BCRA - chỉ dẫn: “Khi gặp kết cấu đá núi này, dựa vào độ dốc các đường vân, có thể đoán biết ngay độ dốc trong lòng hang. Nếu đường vân hướng ra cửa hang càng dốc, độ sâu của lòng hang cũng sẽ mang độ dốc tương xứng như thế”.

Chỉ sau cửa hang khô một đoạn ngắn, tôi gặp được trên nền hang từng đụn nhũ đá đang trong quá trình kiến tạo, mang hình hài thật lạ mắt. Howard lý giải thêm: “Nhìn thạch nhũ dạng này, có thể đoán biết ngay được đây là hang thông gió, bởi khi các giọt nước từ trần rớt xuống, đọng lại thành nhũ đá, nếu không có gió sẽ tạo nên nhũ đá hình trụ đứng, còn gặp gió sẽ tạo nên nhũ đá mang khối trải theo hướng gió thổi”. 

 Đụn nhũ đá đang hình thành theo hướng gió ở lòng hang Tú Làn

Quả nhiên theo hướng chỉ của các đụn nhũ đá dưới mặt sàn, đi về phía cuối hang, chúng tôi gặp một hố sụt, sâu áng chừng hơn 15m, nối xuống dòng sông ngầm, tạo thành một lỗ hút gió từ cửa hang khô, thế nên các đụn nhũ đá đều có hướng chỉ về hố sụt này. Chúng tôi trở lại khu hạ trại, sử dụng xuồng cao su để tiếp cận Tú Làn theo cửa hang nước. 

Vận chuyển xuồng cao su ra cửa hang Tú Làn 

Dòng sông chảy đến vách núi, bị hút vào một cửa hang lớn, biến mất lòng núi. Xuyên suốt chiều dài gần 2 cây số của dòng chảy, là ba thác nước mang cao độ khác nhau, tạo nên âm thanh rền vang đầy ấn tượng. Nếu hang khô của Tú Làn là vẻ đẹp đã qua kiến tạo từ hơn 5 triệu năm, thì hang nước có tuổi đời ước tính khoảng 3 triệu năm và vẫn đang trong quá trình chuyển đổi địa mạo, địa tầng.

Chuyến khám phá Tú Làn, không chỉ là một bài học bổ ích về thế giới hang động, mà còn tìm trong đó những giây phút ngất ngây theo bí ẩn nơi vẻ đẹp hang sâu, để rồi khi trở lại cửa hang, lại ao ước muốn được thêm một lần trở lại khám phá Tú Làn, xóa lời nguyền theo truyền thuyết xưa để kể về vẻ đẹp Tú Làn với những người yêu thích và đam mê thám hiểm hang động.

THIÊN AN
Ý kiến bạn đọc

Thế giới sao

Xem - Nghe - Đọc

Du lịch - Ẩm thực