Doanh nghiệp nhập khẩu lúa mì đứng ngồi không yên vì lệnh tái xuất
Lên đầu trang

Doanh nghiệp nhập khẩu lúa mì đứng ngồi không yên vì lệnh tái xuất

thegioitiepthi.vn Quyết định của Cục Bảo vệ thực vật không cho phép nhập khẩu lúa mì vì có chứa cây kế đồng (Cirsium Arvense) sẽ khiến rất nhiều doanh nghiệp bị ảnh hưởng nặng nề. Trước tình trạng này, các doanh nghiệp trong ngành mong muốn cơ quan quản lý nhập khẩu đưa ra lộ trình dài hơn hoặc bỏ quy định buộc tái xuất lô lúa mì nhiễm loại cỏ dại này.

Thay đổi nguồn cung vì giá nguyên liệu tăng

Được biết, cỏ kế đồng (Cirsium Arvense) là đối tượng kiểm dịch thực vật nhóm I, nhóm sinh vật gây hại có nguy cơ gây thiệt hại nghiêm trọng đối với thực vật và sản phẩm thực vật, chưa có trên lãnh thổ của Việt Nam

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thì trong 7 tháng vừa qua, khối lượng và giá trị nhập khẩu lúa mì của nước ta gần 3,13 triệu tấn, với kim ngạch khoảng 750 triệu USD, tăng 2,2% về khối lượng và tăng 16,6% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Những nguồn cung cấp lúa mì lớn của nước ta là Nga, Mỹ, Úc, Canada... Ngoài việc nhập khẩu lúa mì để tiêu thụ trong thị trường nội địa thì chúng ta còn xuất bột mì trở lại thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, gần đây nhiều doanh nghiệp nhập khẩu lúa mì Việt Nam đã gặp không ít khó khăn do có thông tin Cục Bảo vệ thực vật phát hiện trong lúa mì nhập khẩu từ Nga, Mỹ, Canada, Úc… có chứa cây kế đồng và Cục phát công văn số 99-5/9/2018 với quyết định cấm nhập khẩu lúa mì từ ngày 01/11/2018. Đồng thời, Cục này đề xuất sẽ tái xuất lại những lô lúa mì đã nhập theo diện kiểm dịch thực vật.

Hàng chục doanh nghiệp ngành thực phẩm đã tham dự hội thảo "Khó khăn của doanh nghiệp Việt khi nhập khẩu lúa mì" 

Lý giải về nguyên nhân vì sao lúa mì nhập khẩu vào Việt Nam lại nhiễm cỏ kế đồng, ông Trần Vũ Khánh - Giám đốc Công ty Hiệp Quang Agro (chuyên nhập khẩu lúa mì) giải thích là do Úc hạn hán, mất mùa nên giá lúa mì tăng cao. Thị trường Nga đang tăng sản lượng lúa mì, Việt Nam lại được hưởng thuế 0% nên doanh nghiệp chuyển đổi thị trường. Việc chuyển thị trường nhập khẩu xuất phát từ giá nguyên liệu ở thị trường cũ (Úc) tăng quá cao, khiến các doanh nghiệp phải thay đổi để đảm bảo lợi nhuận.

Tuy nhiên, tập quán của nhiều nước xuất khẩu lúa mì là thu hoạch bằng máy, chuyển vào kho, ra cảng mà không qua công đoạn vào nhà máy để sàng lọc như đối với lúa gạo Việt Nam nên còn lẫn cỏ. Điều này đã dẫn đến việc lúa mì nhập khẩu vào Việt Nam thời gian gần đây bị phát hiện nhiễm cỏ kế đồng.

TS Trần Duy Khanh -  Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đào tạo Doanh nhân APEC cho biết trong quy trình kiểm dịch thực vật thì có hai loại cấm bao gồm sinh vật gây hại (các loại sâu bệnh) và sinh vật cạnh tranh (như cây ké đồng). Thực tế, thì cây kế đồng chỉ phù hợp với những cánh đồng lúa mì, chỉ cạnh tranh về mặt dinh dưỡng và hoàn toàn không có độc tố gây hại cho người, còn nó có gây hại cho cây lúa nước hay các cây trồng khác ở Việt Nam hay không thì chưa ai biết.

Đồng ý kiến trên, chuyên gia kinh tế Nguyễn Hoàng Dũng cho rằng: “Trước hết chúng ta nên xác định được cây kế đồng độc ở mức độ nào? Và việc tái xuất ngược trở lại là không khả thi, thay vì tái xuất ngược lại thì có thể dùng để làm thức ăn cho gia súc. Hơn nữa nếu không nhập lúa mì của họ thì việc xuất khẩu gạo của Việt Nam cũng sẽ gặp rào cản tương tự”.

Doanh nghiệp nhập khẩu ảnh hưởng nặng nề

Trước quyết định bất ngờ của Cục Bảo vệ thực vật, nhiều doanh nghiệp tỏ ra lo lắng vì sẽ không thể tìm được nguồn nguyên liệu để kịp thời thay thế. Bởi vì nhu cầu bột mì đang rất cao nên việc thực hiện lệnh cấm ngay chắc chắn sẽ dẫn đến thiếu hụt nguyên liệu. Bên cạnh đó, việc tái xuất chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, bạn hàng lâu dài của các doanh nghiệp gây thiệt hại.

TS Trần Duy Khanh -  Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đào tạo Doanh nhân APEC chia sẻ: “Chúng ta nên nhận ra rằng, Việt Nam không sản xuất được lúa mì, nếu có trồng được thì không có năng suất và lệnh cấm nhập khẩu lúa mì sẽ làm đảo lộn nền kinh tế. Vì thế, cần phải có một cách xử lý linh hoạt, nhập về làm giống thì cấm, còn nếu phục vụ dân sinh mà cấm không chỉ ảnh hưởng đến mấy trăm doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng đến nhiều thứ”.

Các doanh nghiệp trong ngành mong muốn cơ quan quản lý nhập khẩu đưa ra lộ trình dài hơn hoặc bỏ quy định buộc tái xuất lô lúa mì nhiễm loại cỏ dại này

Chia sẻ ý kiến tại hội thảo, bà Phạm Khánh Phong Lan - Trưởng ban Quản lý an toàn thực phẩm TP.HCM cho hay: “Tỷ lệ hạt kế đồng trong hạt lúa mì không phải là nhiều và với một lượng này thì về mặt an toàn thực chưa đủ để gây hại. Trước khi đưa ra một quyết định cấm nhập hay cấm xuất thì cần phải có quá trình nghiên cứu định lượng, định tính và khi nghiên cứu xong thì mới đưa ra một văn bản hay một chính sách áp để áp dụng, chứ chưa rõ gì về độ độc hại mà cấm thì nó mong lung và gây thiệt hại cho doanh nghiệp”.

Ông Phan Thanh Hiếu, Phó Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Bột mì An Bình cho biết: “Khi chưa khẳng định được loại cỏ đó gây hại thì không nên cấm vì để có một sản phẩm từ lúa mì, chúng tôi đã xây dựng một công thức từ rất lâu nên nếu lệnh cấm được thực hiện thì một doanh nghiệp như chúng tôi xoay chuyển không kịp, không tìm ra nguồn nguyên liệu thay thế để đảm bảo sản xuất, gây thiệt hại không chỉ cho doanh nghiệp mà còn cả người tiêu dùng. Tuy nhiên, nếu luật pháp quy định thì doanh nghiệp chúng tôi cũng chấp hành nhưng cần phải có lộ trình và cảnh báo trước cho doanh nghiệp mà theo tôi thì nên lùi quy định cấm lại ít nhất 6 tháng để đánh giá lại mức độ nguy hiểm của loại cỏ này".

Ông Phan Thông Cường, đại diện Công ty Kỹ nghệ bột mì cho biết, đối với những lô lúa mì đã nhập về thì khâu xử lý nguyên liệu đã loại hết hạt kế ra ngoài và sau khi tách ra thì công ty đã đem đốt ở nhiệt cao theo chỉ dẫn của Cục Bảo vệ thực vật. Đồng thời, công ty đề xuất ý kiến với nhà cung cấp yêu cầu họ xử lý tách hạt kế ra khỏi lúa mì trước khi xuất sang Việt Nam. Tuy nhiên, các nhà cung cấp đều từ chối vì quy trình thu hoạch đều theo phương thức công nghiệp, tất cả đều được thực hiện ngay trên cánh đồng và việc đầu tư máy móc cho quy trình này khá tốn kém.

Bà Lý Kim Chi - Chủ tịch FFA cho biết nếu đề xuất của Cục Bảo vệ thực vật được áp dụng sẽ gây ra nhiều hệ lụy, không chỉ cho ngành chế biến lương thực thực phẩm mà cả xã hội. Bà Chi thông tin các doanh nghiệp nhập khẩu lúa mì nhận được thông báo từ ngày 1/11, nếu lô hàng bị phát hiện có chứa cỏ kế đồng sẽ bị buộc tái xuất trong khi trước đó vẫn được nhập nhưng bị giám sát chặt chẽ.

Bà Chi cho biết Việt Nam đã nhập khẩu lúa mì từ các thị trường chính là Mỹ, Canada, Úc, Nga… về xay xát phục vụ sản xuất trong nước và xuất khẩu hàng chục năm qua. Doanh nghiệp chỉ có thể chuyển sang mua hàng ở thị trường khác nếu nhà bán hàng ở những thị trường truyền thống không đáp ứng được yêu cầu loại bỏ cỏ trong sản phẩm. Mỹ là nơi cung cấp nguồn lúa mì chất lượng tốt, giá cạnh tranh. Nếu chuyển sang mua hàng từ nguồn khác có thể gặp rủi ro do không bảo đảm chất lượng và đội giá. "Các nước lân cận chúng ta như Thái Lan, Indonesia, Myanmar… cũng đang nhập lúa mì từ các thị trường này nhưng chính phủ họ không có quy định cấm nhập sản phẩm lẫn cỏ" - bà Chi thông tin thêm.

"Chúng tôi sẽ tập hợp những ý kiến này để có văn bản gửi Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn thảo luận về các căn cứ của việc ban hành quy định cấm nhập khẩu lúa mì của Cục Bảo vệ thực vật và những hậu quả của lệnh cấm này đối với doanh nghiệp và xã hội. Đồng thời, Hội sẽ kiến nghị với Bộ về việc hủy bỏ quy định nêu trên, nếu như Bộ không đồng ý thì sẽ tiếp tục kiến nghị lên Chính phủ để tháo gỡ về vấn đề trên cho doanh nghiệp", bà Lý Kim Chi cho hay.

HỒNG TRÂM

Chiều 8/10, hàng chục doanh nghiệp ngành thực phẩm đã tham dự hội thảo "Khó khăn của doanh nghiệp Việt khi nhập khẩu lúa mì" do Hội Lương thực- thực phẩm TP.HCM (FFA) tổ chức. Chương trình nằm mục đích tìm ra giải pháp tìm ra các giải pháp tối ưu cho vấn đề, giải quyết ngay khó khăn cho doanh nghiệp trước quyết định của Cục Bảo vệ thực vật không cho phép nhập khẩu lúa mì vì có chứa cây kế đồng từ ngày 1/11/2018.

Ý kiến bạn đọc

Nhịp đập thị trường

Sản phẩm - Dịch vụ

Nông nghiệp