Bài 3: Bắt đầu hành động từ khâu giống
Lên đầu trang

Khoai tây chế biến và bài toán nguồn nguyên liệu:Bài 3: Bắt đầu hành động từ khâu giống

thegioitiepthi.vn Đề đáp ứng được nhu cầu nguyên liệu khoai tây của các doanh nghiệp (DN) chế biến, cũng như hạn chế nhập khẩu, tiến tới chủ động hoàn toàn nguồn nguyên liệu trong nước thì khâu giống cần được ưu tiên hàng đầu.

TS Nguyễn Xuân Trường, Viện trưởng Viện Sinh học nông nghiệp (Học viện Nông nghiệp Việt Nam) đã có cuộc trao đổi với phóng viên Thế Giới Tiếp Thị Online xung quanh vấn đề này.

Theo đánh giá của các DN, hiện nhu cầu khoai tây chế biến tại Việt Nam là rất lớn và ngày càng tăng, trong khi Việt Nam chưa tự chủ được nguồn giống một cách chủ động. Về mặt khoa học cần có những giải pháp như thế nào để đáp ứng yêu cầu của các DN hiện nay, thưa ông?

- Cần khẳng định, DN là hướng đạo cho sản xuất nông nghiệp nói riêng và sản xuất tiêu dùng nói chung. Để đáp ứng được nhu cầu của các DN, trước tiên khoa học công nghệ cần thích ứng với đặt hàng của DN. DN đặt hàng làm cái gì thì chúng ta phải làm nhảy vào làm cái đấy để đáp ứng được yêu cầu của họ.

TS Nguyễn Xuân Trường, Viện trưởng Viện Sinh học nông nghiệp (Học viện Nông nghiệp Việt Nam)

Đặc biệt, hiện nay nhu cầu giống cho khoai tây chế biến các DN đang rất cao. Cách đây 10 năm, Viện Sinh học Nông nghiệp thuộc Học Viện nông nghiệp Việt Nam đã bắt tay Tập đoàn Orion trong việc sản xuất giống khoai tây trong nước để cung ứng cho Công ty được thường xuyên.

Tuy nhiên, phải khẳng định, mặc dù rất nỗ lực nhưng chúng ta mới đáp ứng được 50-60% nhu cầu về giống khoai tây, phần còn lại, chúng ta vẫn phải tiếp tục mở rộng quy mô, nâng cao được khoa học công nghệ, tiếp nhận được nhiều công nghệ mới của các bạn đi trước. Đồng thời, cũng phải nghiên cứu cho mình công nghệ tự chủ được, đây là một trong nhưng yêu cầu đặt ra.

Bên cạnh đó, để đáp ứng được yêu cầu của DN chúng ta phải xây dựng được vùng sản xuất giống riêng biệt, hệ thống giống riêng biệt, vùng sản xuất nguyên liệu riêng biệt, có như vậy mới có thể đảm bảo được chất lượng về giống, đảm bảo được quy chuẩn cho sản phẩm sản xuất theo yêu cầu hàng hóa, quy chuẩn của DN. 

Đây là 2 việc rất quan trọng mà chúng tôi đã, đang và sẽ thực hiện trong thời gian tới.

Đối với việc chọn tạo giống cho khoai tây chế biến có khó hay không và hiện nay chúng ta đã chủ động được ở mức độ nào thưa ông?

- Hiện nay giống cho chế biến ở thị trường Việt Nam mới có 1 giống chủ đạo là giống Atlantic và đã được công nhận cách đây 12 năm. Đây là 1 giống đang chế biến trên toàn cầu trong thời gian vừa qua. Dù vậy, nó có 1 số đặc điểm cần phải khắc phục. 

Hiện nay, riêng Học viện Nông nghiệp đang có 1 số giống mới đang có khảo nghiệm và có tiềm năng tốt nhằm phục vụ cho công tác khảo nghiệm và tăng cơ cấu giống cho chế biến. Cạnh đó, một số DN khác trong phía Nam cũng đã có các giống cho chế biến trong khu vực này rất tốt. 

Khu vực nghiên cứu giống khoa tây của Viện Sinh học nông nghiệp.

Sắp tới, cần phải tiến hành chọn lọc, khảo nghiệm, lai tạo giống cho chế biến làm sao để khắc phục được các yếu điểm của giống cũ. Đồng thời, giống đó phù hợp với Việt Nam và đa dạng trên vùng khác nhau. Đặc biệt, chúng tôi đang chú trọng giống chế biến nhưng có tính chịu nhiệt cao. Thứ 2 là giống chống chịu được với bệnh mốc xương và bệnh héo xanh - đây là các bệnh rất khó khăn trong việc khắc phục. 

Để làm được việc đó, việc đa dạng các nguồn gen là việc hết sức quan trọng. Tại các tổ chức quốc tế, đặc biệt là Trung tâm Nghiên cứu khoai tây Quốc tế (CIP), họ có nguồn gen rất đa dạng, Việt Nam phải nhập về, khảo nghiệm, lai tạo. 

Việc này, không làm nhanh được, nhưng vấn đề đặt ra là phải quyết tâm để làm sao chủ động được nguồn giống, phục vụ cho DN, yêu cầu DN, phục vụ phát triển ngành hàng khoai tây trong vụ Đông, nhưng không lấn chiếm với quỹ đất của bất kỳ cây trồng kh, đặc biệt là cây lúa. 

Trong khi nhu cầu chế biến của các DN là quanh năm nhưng thời vụ khoai tây của chúng ta thì rất ngắn, có cách nào có thể khắc phục được vấn đề này, liệu cây khoai tây có thể trồng dải vụ không, thưa ông?

- Cây khoai tây là cây ôn đới, Việt Nam là quốc gia nhiệt đới nên cần có các giống thích ứng với khí hậu nhiệt đới hóa nhiều hơn, làm sao chúng ta có thể trồng dải vụ được nhiều hơn. 

Cạnh đó, cần phải tìm được các vùng sinh thái với độ cao vào mùa hè mát như Đà Lạt có thể trồng được quanh năm. Còn ở phía Bắc thì chúng ta có thể trồng được ở 1 số vùng như: Sa Pa, cao nguyên Mộc Châu. 

Tuy nhiên, cũng gặp 1 số vấn đề khó khăn đó là thời điểm đó nhiệt độ là mùa hè, nhiệt độ hơi mát nhưng lượng mưa lớn nên ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm rất nhiều. 

Do đó, giải pháp đưa ra là trong vụ Đông chúng ta trồng sớm hơn 1 chút bằng các giống chịu nhiệt, và trồng muộn hơn 1 chút cũng bằng các giống chịu nhiệt này (tháng 3 nhiệt độ cao chúng ta cần tìm được các giống chịu nhiệt, chịu mưa). 

Tìm các giống có thể dải vụ được, giống có thời gian bảo quản ngủ nghỉ dài hơn. Do đó, có thể kéo dài thời gian của giống, như vậy, chúng ta có thể kéo dài hơn mùa vụ 1 chút, đây là 1 trong những giải pháp rất tốt cho việc sớm tự chủ được nguồn nguyên liệu trong nước, để làm sao DN không phải đi nhập nguyên liệu từ nước ngoài về mà có thể chủ động được hoàn toàn nguyên liệu trong nước.

Giống chịu nhiệt này trong tương lai Việt Nam có làm được không thưa ông?

- Tôi nghĩ là trong tương lai chúng ta có thể làm được, hiện các viện nghiên cứu đã có nguồn gen. Như tại Viện Sinh học Nông nghiệp cũng đã có các giống chịu nhiệt, và tính ngủ nghỉ của nó dài hơn từ 15- 20 ngày so với giống khoai atlantic, thời gian ngủ nghỉ dài hơn, dải vụ dài hơn. Đây sẽ là một trong những giải pháp cần phải tiến tới trong thời gian tới. Cạnh đó, cần hợp tác với các tổ chức khác có nguồn gen tốt, chúng ta sẽ lai tạo, chọn lọc được giống tốt cho Việt Nam nhằm đáp ứng yêu cầu cho ngành khoai tây chế biến.  

Xin cám ơn ông!

LÊ HẬU

Ngày 11/10/2018, tại Hà Nội, Viện Sinh học Nông nghiệp (thuộc Học viện Nông nghiệp Việt Nam) phối hợp Tập đoàn Orion (Hàn Quốc) tổ chức Lễ khánh thành Nhà nhân giống khoai tây sạch bệnh bằng công nghệ khí canh tích hợp công nghệ 4.0. Đây là công trình nhà khí canh sử dụng màng na-nô cùng bộ điều hành cảm biến tự động điều tiết nhiệt độ, độ ẩm và sử dụng năng lượng mặt trời để sản xuất khoai tây sạch bệnh, hiệu quả gấp 25 lần so với phương pháp cấy mô truyền thống. Với công nghệ và kỹ thuật tiên tiến, Viện Sinh học Nông nghiệp sẽ sản xuất được khoai tây giống với chất lượng tốt, phù hợp với điều kiện canh tác của Việt Nam cũng như sản xuất.

Ý kiến bạn đọc

Nhịp đập thị trường

Sản phẩm - Dịch vụ

Nông nghiệp